{"id":951,"date":"2021-09-05T14:51:57","date_gmt":"2021-09-05T12:51:57","guid":{"rendered":"http:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/?page_id=951"},"modified":"2021-09-06T10:51:45","modified_gmt":"2021-09-06T08:51:45","slug":"tomasz-ritter-i-wokalne-inspiracje-uczniow-elsnera","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/tomasz-ritter-i-wokalne-inspiracje-uczniow-elsnera\/","title":{"rendered":"Tomasz Ritter i wokalne inspiracje uczni\u00f3w Elsnera"},"content":{"rendered":"

1.<\/p>\n

Brakowa\u0142o takiej prezentacji muzyki polskiej, jak\u0105 jest III Festiwal romantycznych kompozycji<\/em> od dw\u00f3ch lat organizowany przez Stowarzyszenie im. Ludwiga van Beethovena. Nawet w programie festiwalu Chopin i Jego Europa nie ma recitali, kt\u00f3rych repertuar po\u015bwi\u0119cony by\u0142by wy\u0142\u0105cznie lub prawie wy\u0142\u0105cznie kompozytorom polskim, i to tym kompletnie zapomnianym i pomijanym; mimo \u017ce festiwal ten jest przecie\u017c pionierem w przywracaniu do obiegu koncertowego zapomnianych polskich arcydzie\u0142.<\/p>\n

Jak g\u0142osi has\u0142o tegorocznego festiwalu, to romantyczni spadkobiercy J\u00f3zefa Elsnera i to ich dzie\u0142a wype\u0142ni\u0142y niemal bez reszty program Festiwalu romantycznych kompozycji<\/em>. Z jednej strony, \u015bwiadczy to o odwadze organizatora, z drugiej \u2013 o pasji wykonawc\u00f3w oddanych temu niepopularnemu wci\u0105\u017c repertuarowi (a mo\u017cna w nim znale\u017a\u0107 \u015bwietne rzeczy). Symbolicznym przed\u0142u\u017ceniem Festiwalu romantycznych kompozycji<\/em> jest organizowany przez Narodowy Instytut Muzyki i Ta\u0144ca oraz Filharmoni\u0119 Podkarpack\u0105 Mi\u0119dzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanis\u0142awa Moniuszki w Rzeszowie (w tym roku od 11 do 18 wrze\u015bnia), w kt\u00f3rego programie r\u00f3wnie\u017c znajdziemy dzie\u0142a wychowank\u00f3w J\u00f3zefa Elsnera.<\/p>\n

 <\/p>\n

2.<\/p>\n

III Festiwal otworzy\u0142 recital Tomasza Rittera, zwyci\u0119zcy I Mi\u0119dzynarodowego Konkursu Chopinowskiego na Instrumentach Historycznych w Warszawie (2018). Po wygranej w Warszawie pianista uko\u0144czy\u0142 z wyr\u00f3\u017cnieniem Konserwatorium Moskiewskie na Wydziale Wykonawstwa Historycznego i Wsp\u00f3\u0142czesnego w klasie Alexeia Lubimova (fortepian historyczny), Michai\u0142a Woskriesienskiego (fortepian) i Marii Uspienskiej (klawesyn). Obecnie studiuje w Hamburgu pod kierunkiem Huberta Rutkowskiego i Menno van Delfta. Cenny wydaje si\u0119 zw\u0142aszcza wp\u0142yw artystycznej osobowo\u015bci Huberta Rutkowskiego, znakomitego interpretatora salonowej muzyki romantycznej na fortepianach historycznych (o tym, \u017ce znakomitego mieli\u015bmy si\u0119 okazj\u0119 przekona\u0107 cho\u0107by rok temu na drugiej edycji Festiwalu romantycznych kompozycji<\/em>).<\/p>\n

Tematem recitalu Tomasza Rittera by\u0142y wokalne inspiracje w muzyce fortepianowej I po\u0142. XIX wieku. Silnie oddzia\u0142a\u0142y one na rozmi\u0142owanego w operze Chopina, lecz przecie\u017c si\u0119gni\u0119cie po Chopina oznacza\u0142oby p\u00f3j\u015bcie utart\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 (co nie znaczy, \u017ce go zabrak\u0142o). Na pocz\u0105tek zabrzmia\u0142 wi\u0119c uroczysty, utrzymany w stylu brillant Polonez E-dur<\/em> J\u00f3zefa Elsnera na temat uwertury z opery Lodoiska<\/em> Rudolphe\u2019a Kreutzera. Ritter gra\u0142 te\u017c polonez Karola Kurpi\u0144skiego opart na brytyjskich pie\u015bniach Rule Britannia<\/em> i God Save the King <\/em>\u2013 z charakterystycznymi dla polskiego ta\u0144ca chodzonego kadencjami zabrzmia\u0142y one nie do poznania. Polonez by\u0142 ta\u0144cem niezwykle popularnym w Europie jeszcze w XVIII wieku, ale po rozbiorach, w pruskiej, a p\u00f3\u017aniej podporz\u0105dkowanej Rosji Warszawie mia\u0142 krzepi\u0107 serca i wznieca\u0107 patriotyczne uczucia. Kompozytorzy z upodobaniem przerabiali wi\u0119c znane melodie na poloneza, r\u00f3wnie\u017c po to, aby mieszcza\u0144skie i drobno mieszcza\u0144skie salony mog\u0142y obcowa\u0107 z t\u0105 muzyk\u0105 ukazan\u0105 w bardziej \u201eswojskim\u201d stroju.<\/p>\n

By\u0142 to przecie\u017c czas niezwyk\u0142ej popularno\u015bci salon\u00f3w jako formy rozrywki, w kt\u00f3rej muzyka, jej s\u0142uchanie lub wsp\u00f3lne wykonywanie by\u0142o obowi\u0105zkowym sposobem wsp\u00f3lnego sp\u0119dzania czasu. Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, \u017ce go\u015bcie salonu, niekoniecznie warszawskiego, umilali sobie \u00f3w czas, s\u0142uchaj\u0105c Wariacji na temat rosyjskiej pie\u015bni <\/em>Vasily Karaulova, rosyjskiego kompozytora prze\u0142omu XVIII i XIX wieku \u2013 to absolutny rarytas, utw\u00f3r napisany pierwotnie na klawikord, a wykonywany przez profesora Tomasza Rittera Alexeia Lubimova (\u201eDa\u0142 mi te wariacje na naszym pierwszym spotkaniu 15 lat temu\u201d), dlatego zagrany przez ucznia. Albo s\u0142uchali owi go\u015bcie zaproszonego lokalnego wirtuoza, kt\u00f3ry by\u0142 w stanie sprosta\u0107 technicznym wymaganiom Wariacji na temat pie\u015bni \u201eShepherds I have lost my love\u201d<\/em> Jana Ladislava Dusseka (wariacja z ruchliw\u0105 parti\u0105 lewej r\u0119ki), tego mistrza preromantycznych nastroj\u00f3w.<\/p>\n

 <\/p>\n

3.<\/p>\n

S\u0142uchacze zgromadzeni na recitalu Rittera w Pa\u0142acu na Wyspie w \u0141azienkach Kr\u00f3lewskich mogli poczu\u0107 atmosfer\u0119 takiego salonowego spotkania z muzyk\u0105. Dla ukazania wokalnych inspiracji pianista mia\u0142 do dyspozycji niezwykle interesuj\u0105cy instrument \u2013 fortepian angielskiej marki Broadwood pochodz\u0105cy z roku 1846, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 w kolekcji Andrzeja W\u0142odarczyka, w\u0142a\u015bciciela Pracowni Pianin i Fortepian\u00f3w w S\u0142upnie. Fortepian zosta\u0142 przez W\u0142odarczyka odrestaurowany i wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 mocnymi basami i nieco nosowym brzmieniem \u015brodkowych rejestr\u00f3w. Najwy\u017csze dyszkantowe d\u017awi\u0119ki to w tym instrumencie zupe\u0142nie inny \u015bwiat d\u017awi\u0119kowy \u2013 s\u0105 delikatne i kruche, cienkie jak szpileczka; tak bardzo zr\u00f3\u017cnicowane s\u0105 w tym broadwoodzie rejestry brzmienia. Jednak \u015brodkowe oktawy z bogactwem alikwot\u00f3w wr\u0119cz zapraszaj\u0105 do \u201e\u015bpiewania\u201d na fortepianie. Instrument wyj\u0105tkowo pi\u0119knie zabrzmia\u0142 wi\u0119c w arii Casta diva <\/em>z Normy Vincenza Belliniego w opracowaniu Fryderyka Chopina \u2013 cho\u0107 w oryginale jest to aria sopranowa, ciemne, nosowe brzmienie broadwooda budzi\u0142o raczej skojarzenia z g\u0142osem altowym lub brzmieniem alt\u00f3wki.<\/p>\n

Si\u0142\u0119 i g\u0142\u0119bie brzmienia bas\u00f3w i ni\u017cszych rejestr\u00f3w broadwooda Tomasz Ritter ukaza\u0142 w czterech transkrypcjach pie\u015bni Schuberta opracowanych przez Liszta (Die Doppelgaenger<\/em>, Die junga Nonne<\/em>, Die Stadt<\/em>, Der Wanderer<\/em>). Wci\u0105\u017c trzymaj\u0105c si\u0119 w\u0105tku wokalnych inspiracji, pianista wszed\u0142 ju\u017c za spraw\u0105 wizjonerskiego stylu Liszta w \u015bwiat dojrza\u0142ego romantyzmu. Najbardziej podoba\u0142o mi si\u0119 wykonanie pie\u015bni Die junge Nonne <\/em>\u2013 Ritter zr\u0119cznie pokaza\u0142 jej wielog\u0142osow\u0105 narracj\u0119 rozsnut\u0105 na kilku planach brzmieniowych, nastr\u00f3j podszyty wewn\u0119trznym konfliktem.<\/p>\n

 <\/p>\n

4.<\/p>\n

\u015awiat opery i wielkich nami\u0119tno\u015bci uchwyci\u0142 w swojej Fantazji <\/em>op. 14 Julian Fontana (na motywach Lunatyczki<\/em> Belliniego), wychowanej J\u00f3zefa Elsnera, przyjaciel i sekretarz Chopina. Utw\u00f3r zaczyna si\u0119 b\u0142yskotliwym pasa\u017cem przez wszystkie oktawy, wprowadzaj\u0105c s\u0142uchacza w \u015bwiat fortepianowej wirtuozerii, ale p\u00f3\u017aniej wszystkie \u015brodki pianistycznej techniki kompozytor podporz\u0105dkowuje burzliwej romantycznej ekspresji. Popisowo\u015b\u0107 i rozmach charakteryzuj\u0105 te\u017c Fantaisie brillante<\/em> op. 35 (na motywach z Lindy de Chamounix<\/em> Donizettiego), utw\u00f3r wytrawnego pianisty i kompozytora, jakim by\u0142 J\u00f3zef Nowakowski, r\u00f3wnie\u017c zaprzyja\u017aniony z Chopinem. Jego dorobek kompozytorski jest olbrzymi, jednak najliczniejsz\u0105 grup\u0119 stanowi\u0105 dzie\u0142a na fortepian solo, a jest to ok. dwustu utwor\u00f3w, przeznaczonych do muzykowania domowego, niepozbawionych te\u017c jednak walor\u00f3w wirtuozowskich, jak wykonana przez Tomasza Rittera ambitna Fantazja<\/em>.<\/p>\n

Pianista wykona\u0142 na bis Nokturn cis-moll<\/em> op. posth. Fryderyka Chopina.<\/p>\n

 <\/p>\n

Anna S. D\u0119bowska<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Pi\u0105tek, 3 wrze\u015bnia, Pa\u0142ac na Wyspie w \u0141azienkach Kr\u00f3lewskich w Warszawie<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\" \"\" \"\" \"\" \"\" \"\" \"\" \"\"<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1. Brakowa\u0142o takiej prezentacji muzyki polskiej, jak\u0105 jest III Festiwal romantycznych kompozycji od dw\u00f3ch lat organizowany przez Stowarzyszenie im. Ludwiga van Beethovena. Nawet w programie festiwalu Chopin i Jego Europa nie ma recitali, kt\u00f3rych repertuar po\u015bwi\u0119cony by\u0142by wy\u0142\u0105cznie lub prawie wy\u0142\u0105cznie kompozytorom polskim, i to tym kompletnie zapomnianym i pomijanym; mimo \u017ce festiwal ten jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-951","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/951","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=951"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":970,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/951\/revisions\/970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}