<\/p>\n
Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena od lat specjalizuje si\u0119 w wykonywaniu oper, kt\u00f3re by\u0142y hitami swojej epoki, ale z czasem o nich zapomniano, cho\u0107 nazwiska ich kompozytor\u00f3w nale\u017c\u0105 do najwi\u0119kszych. \u0141ukasz Borowicz dyrygowa\u0142 ju\u017c na festiwalu operami Carla Marii Webera, Louisa Spohra, Georges\u2019a Bizeta, Niko\u0142aja Rimskiego-Korsakowa, Gustava Holsta, Ralpha Vaughana Williamsa i Stanis\u0142awa Moniuszki. A zacz\u0119\u0142o si\u0119 w 2008 roku od Lodoiski<\/i> Luigiego Cherubiniego, tw\u00f3rcy oper cenionych przez samego Beethovena, m. in. s\u0142ynnej Medei<\/i>, w kt\u00f3rej triumfy \u015bwi\u0119ci\u0142a niegdy\u015b Maria Callas. <\/span><\/p>\n 1.<\/span><\/p>\n Min\u0119\u0142o lat 12 i zn\u00f3w mieli\u015bmy do czynienia z Cherubinim, W\u0142ochem, kt\u00f3ry osiedli\u0142 si\u0119 w Pary\u017cu i komponowa\u0142 dla Francuz\u00f3w dzie\u0142a z gatunku opera comique. Tak\u0105 oper\u0105 komiczn\u0105 w trzech aktach jest jego Faniska<\/i>, w kt\u00f3rej \u0141ukasz Borowicz dopatrzy\u0142 si\u0119 tak du\u017cych walor\u00f3w muzycznych, \u017ce zdecydowa\u0142 si\u0119 j\u0105 wykona\u0107 przed publiczno\u015bci\u0105 Wielkanocnego Festiwalu.<\/span><\/p>\n Jak\u017ce zmienne s\u0105 losy dzie\u0142 i ich artyst\u00f3w. Faniska <\/i>wystawiona pierwszy raz w 1806 roku w Wiedniu okaza\u0142a si\u0119 wielkim sukcesem kompozytora \u2013 grano j\u0105 przez kilka sezon\u00f3w, do 1810 roku a\u017c 64 razy. Ale p\u00f3\u017aniej co\u015b si\u0119 zaci\u0119\u0142o \u2013 zmieni\u0142y si\u0119 mody, geniusz Verdiego zaw\u0142adn\u0105\u0142 Europ\u0105. Fanisk\u0119<\/i> zagrano ostatni raz w 1860 roku we Frankfurcie nad Menem w setn\u0105 rocznic\u0119 urodzin Cherubiniego. <\/span><\/p>\n Na tym koniec \u2013 a\u017c do 20 pa\u017adziernika 2020 roku, kiedy zabrzmia\u0142a w wersji koncertowej na Festiwalu Ludwiga van Beethovena w Warszawie pod batut\u0105 \u0141ukasza Borowicza.<\/span><\/p>\n 2.<\/span><\/p>\n Od razu powiedzmy \u2013 muzyka Faniski<\/i> jest momentami \u015bwietna, bez w\u0105tpienia napisana przez mistrza w swoim fachu, kt\u00f3ry stworzy\u0142 pi\u0119kne sceny zespo\u0142owe, r\u00f3wnie\u017c z solistami i ch\u00f3rem m\u0119skim, stosowa\u0142 te\u017c wyrafinowan\u0105 orkiestracj\u0119.<\/span><\/p>\n Ju\u017c partia tytu\u0142owej bohaterki wi\u0119zionej w lochu przez niejakiego Zamoskiego stawia przed wykonawczyni\u0105 du\u017ce wymagania: wymaga du\u017cej si\u0142y g\u0142osu, pierwszorz\u0119dnej koloratury, ale te\u017c du\u017cej rozpi\u0119to\u015bci skali i \u015bpiewania r\u00f3wnie\u017c w niskim rejestrze. Zosta\u0142a napisana dla wspania\u0142ego sopranu dramatycznego tamtych czas\u00f3w Anny Milder-Hauptmann, cenionej nie tylko przez Cherubiniego (pierwsze wykonanie jego Medei<\/i>), ale tak\u017ce Mozarta, Haydna i Beethovena (Leonore), a tak\u017ce Antonia Salieriego, kt\u00f3ry j\u0105 uczy\u0142 \u015bpiewu. T\u0119 ambitn\u0105 parti\u0119 w Warszawie za\u015bpiewa\u0142a znakomita Natalia Rubi\u015b. <\/span><\/p>\n S\u0142abo\u015bci\u0105 opery jest jej libretto, w kt\u00f3rym akcja jest wi\u0119cej ni\u017c w\u0105t\u0142a i bardzo umowna. Autorem w\u0142oskiego libretta opartego na melodramacie pod do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105cym tytu\u0142em Les Mines de Pologne <\/i>(Polskie lochy<\/i>) R.-C. Guilberta de Pixerecourta by\u0142 Joseph Sonnleithner, kt\u00f3ry skonstruowa\u0142 tak\u017ce libretto do Fidelia<\/i> Beethovena. R\u00f3wnie\u017c do\u015b\u0107 umowne i naiwne w wielu momentach, ale przynajmniej z jasno wyra\u017con\u0105 tez\u0105 o rozprawieniu si\u0119 z tyranami. Faniska<\/i> takiego przes\u0142ania nie posiada, zdaje si\u0119 w og\u00f3le nie posiada\u0107 przes\u0142ania i mo\u017ce z tego powodu popad\u0142a w zapomnienie.<\/span><\/p>\n Nie ulega jednak w\u0105tpliwo\u015bci, i\u017c rzecz by\u0142a warta przypomnienia. W\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na muzyk\u0119. <\/span><\/p>\n 3.<\/span><\/p>\n I tu ciekawostka \u2013 podobnie jak akcja Lodoiski<\/i>, <\/i>akcja Faniski <\/i>rozgrywa si\u0119 w Polsce. Nale\u017cy przez to rozumie\u0107, \u017ce gdzie\u015b na egzotycznych rubie\u017cach Europy, w jakim\u015b \u015brednio cywilizowanym kraju, gdzie jeden szlachcic mo\u017ce uwi\u0119zi\u0107 w swoich lochach innego szlachcica z jego rodzin\u0105, jak operowy pan Zamoski, starosta sandomierski (Robert Gierlach) i jego totumfacki Oranski (Tomasz Rak) wi\u0119zili pana Rasinskiego, starost\u0119 rawskiego (Krystian Krzeszowiak), jego \u017con\u0119 Fanisk\u0119 (Natalia Rubi\u015b) i c\u00f3rk\u0119 Hedwig (Katarzyna Belkius). Przypomina to oparte na faktach historycznych opowie\u015bci historyka i pisarza W\u0142adys\u0142awa \u0141ozi\u0144skiego pod tytu\u0142em Prawem i lewem<\/i>, w kt\u00f3rym czytamy o bezprawiu we wschodniej Polsce, dok\u0105d nie si\u0119ga\u0142a w\u0142adza kr\u00f3lewska, a wa\u015bnie mi\u0119dzy s\u0105siadami owocowa\u0142y ci\u0105gn\u0105cymi si\u0119 przez lata konfliktami, cz\u0119sto zbrojnymi zajazdami, porwaniami i przetrzymaniami.<\/span><\/p>\n Tak wi\u0119c tre\u015bci\u0105 opery jest uwi\u0119zienie Faniski i jej m\u0119\u017ca Rasinskiego oraz dwie pr\u00f3by ucieczki tej pary z ich dzieckiem zako\u0144czone rado\u015bnie intonowanym sukcesem. <\/span><\/p>\n 4.<\/span><\/p>\n \u0141ukasz Borowicz, kt\u00f3ry dyrygowa\u0142 Pozna\u0144skim Ch\u00f3rem Kameralnym i Orkiestr\u0105 Filharmonii Pozna\u0144skiej, wydoby\u0142 z utworu du\u017co energii (\u015bwietne, oparte na synkopowanym, odbitkowym rytmie sceny ucieczki i po\u015bcigu), pokaza\u0142 bogactwo orkiestracji z\u0142o\u017conej z przykuwaj\u0105cych ucho szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, jak rozbudowana partia fagotu czy efekty kolorystyczne w smyczkach, wydoby\u0142 te\u017c polonezowy charakter niekt\u00f3rych ust\u0119p\u00f3w opery, g\u0142\u00f3wnie taniec Hedwigi. <\/span><\/p>\n Dyrygentowi uda\u0142o si\u0119 te\u017c zebra\u0107 znakomit\u0105 obsad\u0119, kt\u00f3rej ozdob\u0105 byli Natalia Rubi\u015b, s\u0142ynny polski tenor Krystian Krzeszowiak i mezzosopranistka Justyna O\u0142\u00f3w, \u015bpiewaj\u0105ca parti\u0119 Moski, s\u0142u\u017c\u0105cej Zamoskiego, kt\u00f3ra pomaga Fanisce w ucieczce. Rubi\u015b zachwyca\u0142a wspania\u0142\u0105 koloratur\u0105, Krzeszowiak swoim mi\u0119kkim jak stal tenorem i \u015bwietn\u0105 dykcj\u0105 we w\u0142oskim, a Justyna O\u0142\u00f3w (obecnie studiuje u Marka Rzepki w Hochschule fur Musik, Theater und Medien w Hanowerze) g\u0142\u0119bok\u0105, ciemn\u0105 barw\u0105 mezzosopranowego g\u0142osu i idealn\u0105 intonacj\u0105. Razem wykonali pi\u0119kne trio Dolce ne guai ristoro<\/i>, kt\u00f3rego ostatnie takty \u015bpiewali ju\u017c bez orkiestry, a cappella<\/i>, idealnie zestrojeni. Bardzo sp\u00f3jne pod wzgl\u0119dem barwy brzmienia by\u0142y te\u017c duety Rubi\u015b i Krzeszowiaka \u2013 \u015bpiew na najwy\u017cszym poziomie.<\/span><\/p>\n Anna S. D\u0119bowska<\/strong><\/p>\n Wtorek, 20 pa\u017adziernika, Filharmonia Narodowa<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena od lat specjalizuje si\u0119 w wykonywaniu oper, kt\u00f3re by\u0142y hitami swojej epoki, ale z czasem o nich zapomniano, cho\u0107 nazwiska ich kompozytor\u00f3w nale\u017c\u0105 do najwi\u0119kszych. \u0141ukasz Borowicz dyrygowa\u0142 ju\u017c na festiwalu operami Carla Marii Webera, Louisa Spohra, Georges\u2019a Bizeta, Niko\u0142aja Rimskiego-Korsakowa, Gustava Holsta, Ralpha Vaughana Williamsa i Stanis\u0142awa Moniuszki. A […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-851","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/851","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=851"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/851\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":852,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/851\/revisions\/852"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}