{"id":708,"date":"2018-11-17T10:00:20","date_gmt":"2018-11-17T09:00:20","guid":{"rendered":"http:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/?page_id=708"},"modified":"2018-11-25T16:53:20","modified_gmt":"2018-11-25T15:53:20","slug":"liryczna-wiolonczela-i-piesni-zadumy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/liryczna-wiolonczela-i-piesni-zadumy\/","title":{"rendered":"Liryczna wiolonczela i pie\u015bni zadumy"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p class=\"p1\">Z przyjaci\u00f3\u0142mi i wiern\u0105 publiczno\u015bci\u0105 \u015bwi\u0119towa\u0142 w pi\u0105tek Krzysztof Penderecki rozpocz\u0119cie festiwalu swojego imienia w Warszawie. <em>II Koncert wiolonczelowy<\/em> rozemocjonowa\u0142 publiczno\u015b\u0107, <i>Pie\u015bni zadumy i nostalgii <\/i>sk\u0142oni\u0142y j\u0105 do ws\u0142uchania si\u0119 w pi\u0119kno polskiej poezji.<\/p>\n<p><strong>1.<\/strong><\/p>\n<p class=\"p2\">El\u017cbieta Penderecka, dyrektor artystyczna Festiwalu Krzysztofa Pendereckiego w Warszawie, podkre\u015bla, \u017ce wielki kompozytor, kt\u00f3ry obchodzi w tym roku 85. urodziny, zawsze mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie do ludzi: do przyjaci\u00f3\u0142, wykonawc\u00f3w, organizator\u00f3w \u017cycia muzycznego. Program tegorocznego festiwalu przypomina kalejdoskop wybitnych skrzypk\u00f3w, pianist\u00f3w, \u015bpiewak\u00f3w i dyrygent\u00f3w, kt\u00f3rzy graj\u0105c na festiwalu muzyk\u0119 Krzysztofa Pendereckiego, oddaj\u0105 ho\u0142d jubilatowi i jego tw\u00f3rczo\u015bci. Przy czym ciekawym zabiegiem El\u017cbiety Pendereckiej jest powierzenie wykonania poszczeg\u00f3lnych utwor\u00f3w r\u00f3\u017cnym dyrygentom.<\/p>\n<p class=\"p2\">Pierwszy festiwalowy koncert otworzy\u0142 polonez. Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej pod dyrekcj\u0105 Dawida Runtza, wychowanka Antoniego Wita i pierwszego dyrygenta Polskiej Opery Kr\u00f3lewskiej, wykona\u0142a <i>Poloneza dla Niepodleg\u0142ej<\/i>, kt\u00f3rego Krzysztof Penderecki skomponowa\u0142 specjalnie na ten rok z okazji setnej rocznicy odzyskania pa\u0144stwowo\u015bci przez nasz kraj.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Ta miniatura muzyczna, nieco przypominaj\u0105ca <i>Trzy utwory w dawnym stylu<\/i>, w kt\u00f3rych Penderecki jeszcze w latach 60. XX wieku pokaza\u0142 si\u0119 jako mistrz pastiszu i komponowania wed\u0142ug dawnych wzor\u00f3w, zabrzmia\u0142a jednak powa\u017cnie i uroczy\u015bcie, przywo\u0142uj\u0105c zakl\u0119tego w rytm ta\u0144ca chodzonego ducha polsko\u015bci.<\/p>\n<p class=\"p2\"><strong>2.<\/strong><\/p>\n<p class=\"p2\">Wraz z pierwszymi taktami <i>II Koncertu wiolonczelowego<\/i> (1982) nastr\u00f3j emocjonalny zmieni\u0142 si\u0119 diametralnie \u2013 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 fascynuj\u0105ca epicko-dramatyczna narracja, w kt\u00f3rej r\u00f3wnie wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142 solista Amit Peled i Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej, tym razem pod batut\u0105 Micha\u0142a Klauzy.<\/p>\n<p class=\"p2\">Poprzeczka dla wykonawc\u00f3w jest w tym kipi\u0105cym od emocji dziele postawiona bardzo wysoko \u2013 utw\u00f3r powsta\u0142 przecie\u017c dla wielkiego rosyjskiego wiolonczelisty M\u015bcis\u0142awa Rostropowicza, z kt\u00f3rym Krzysztof Penderecki by\u0142 blisko zaprzyja\u017aniony i dla kt\u00f3rego skomponowa\u0142 kilka innych dzie\u0142. Z kolei wysokiej klasy solista, jakim jest Amit Peled, Amerykanin izraelskiego pochodzenia, jest wychowankiem innego wybitnego wiolonczelisty zaprzyja\u017anionego kiedy\u015b z Pendereckim \u2013 Borisa Pergamenschikowa. El\u017cbieta Penderecka zwraca uwag\u0119 na inne jeszcze powi\u0105zanie: Peled jest zi\u0119ciem dr. Otto Tomka, redaktora merytorycznego zajmuj\u0105cego si\u0119 now\u0105 muzyk\u0105 w Radiu Zachodnioniemieckim w latach 60. XX wieku. To w\u0142a\u015bnie Otto Tomek zam\u00f3wi\u0142 u Krzysztofa Pendereckiego <i>Pasj\u0119 wed\u0142ug \u015bw. \u0141ukasza<\/i>, kt\u00f3ra przynios\u0142a polskiemu tw\u00f3rcy \u015bwiatow\u0105 s\u0142aw\u0119.<\/p>\n<p class=\"p2\">Peled, kt\u00f3rego pierwszy raz s\u0142ysza\u0142am w 2017 roku na Wielkanocnym Festiwalu Ludwiga van Beethovena w Warszawie, gdzie gra\u0142 <i>Don Kichota <\/i>Richarda Straussa, tym razem absolutnie mnie zachwyci\u0142, a wiolonczela Goffrillera z 1733 roku, nale\u017c\u0105ca niegdy\u015b do Pablo Casalsa, by\u0142a w <i>II Koncercie<\/i> wielkim sprzymierze\u0144cem solisty. To wspania\u0142y instrument o niespotykanie g\u0142\u0119bokim i mocnym tonie. Amit Peled zachwyci\u0142 sprawno\u015bci\u0105 techniczn\u0105, kt\u00f3rej wymagaj\u0105 m. in. brawurowe kadencje wiolonczeli, kt\u00f3rych kilka kompozytor umie\u015bci\u0142 w partyturze, ale tak\u017ce lirycznym, bardzo intymnym tonem w rapsodycznych fragmentach utworu, zw\u0142aszcza w bardzo rozemocjonowanym, pe\u0142nym rozterek, a nawet b\u00f3lu monologu wiolonczeli w <i>Largo<\/i> (cz. III). Partia orkiestry i partia solowa tworz\u0105 bardzo wyrafinowan\u0105 struktur\u0119 brzmieniow\u0105 w tym utworze, z\u0142o\u017con\u0105 z plan\u00f3w bli\u017cszych i dalszych przestrze\u0144, w kt\u00f3rej poszczeg\u00f3lni uczestnicy wchodz\u0105 ze sob\u0105 w interakcje, a \u015bledzi si\u0119 je z nies\u0142abn\u0105cym napi\u0119ciem. Jest w tym utworze co\u015b z dzie\u0142a teatralnego, tyle si\u0119 tu dzieje, tyle rozgrywa, a pauzy i oddechy tylko wzmacniaj\u0105 uwag\u0119 i napi\u0119cie. Dramaturgia <i>II Koncertu wiolonczelowego<\/i> jest porywaj\u0105ca, co znakomicie odda\u0142 dyrygent Micha\u0142 Klauza, kt\u00f3ry nawi\u0105za\u0142 \u015bwietny kontakt z<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>orkiestr\u0105. Ta z kolei, nie trac\u0105c dyscypliny i koncentracji, koniecznej przy wykonywaniu tak z\u0142o\u017conego rytmicznie i harmonicznie utworu, da\u0142a si\u0119 porwa\u0107 znakomitym pomys\u0142om kolorystycznym kompozytora. Brawa dla smyczk\u00f3w, instrument\u00f3w d\u0119tych drewnianych, waltorni i sekcji instrument\u00f3w perkusyjnych.<\/p>\n<p class=\"p2\"><b>3.<\/b><\/p>\n<p class=\"p2\">Drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 koncertu wype\u0142ni\u0142o dzie\u0142o z innego ju\u017c okresu tw\u00f3rczo\u015bci jubilata, o innej stylistyce. Pod dyrekcj\u0105 Jacka Kaspszyka zabrzmia\u0142y<i> Pie\u015bni zadumy i nostalgii <\/i>(2010), kt\u00f3rych tytu\u0142 \u2013 <i>Powia\u0142o na mnie morze sn\u00f3w\u2026<\/i> pochodzi z wiersza Tadeusza Mici\u0144skiego. Na stworzone przez kompozytora libretto tego niezwyk\u0142ego utworu sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 wiersze poet\u00f3w m\u0142odopolskich (Staff, Przerwa-Tetmajer, Mici\u0144ski, Le\u015bmian), skamandryty Kazimierza Wierzy\u0144skiego, futurysty Aleksandra Wata, a tak\u017ce Adama Mickiewicza i Zbigniewa Herberta. O okazji, kt\u00f3ra stworzy\u0142a to dzie\u0142o, a kt\u00f3r\u0105 by\u0142a 200. rocznica urodzin Fryderyka Chopina, przypomina cz\u0119\u015b\u0107 trzecia zatytu\u0142owana <i>Requiem<\/i>, w kt\u00f3rej jak refren powraca wiersz <i>Fortepian Chopina<\/i> Cypriana Kamila Norwida. Pi\u0119knie wybrzmia\u0142 jego ostatni wers<i> I \u2013 oto \u2013 pie\u015b\u0144 sko\u0144czy\u0142e\u015b, <\/i>kt\u00f3ry przeszed\u0142 w \u015bpiewany przez Ch\u00f3r Filharmonii Narodowej <i>Anio\u0142 pa\u0144ski<\/i> Kazimierza Przerwy-Tetmajera. \u015arodkowa cz\u0119\u015b\u0107 wiersza Tetmajera, ta o Osm\u0119tnicy, to zastanawiaj\u0105ca puenta utworu Krzysztofa Pendereckiego, b\u0119d\u0105cym zadum\u0105 nad losem Polski i Polak\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"p2\">Pie\u015bni zabrzmia\u0142y w wykonaniu Wioletty Chodowicz (sopran), Ma\u0142gorzaty Pa\u0144ko-Edery (mezzosopran) i Mariusza Godlewskiego (baryton), kt\u00f3ry potraktowa\u0142 swoj\u0105 parti\u0119 jak liryk\u0119 wokaln\u0105, bardzo intymnie i przejmuj\u0105co.<\/p>\n<p class=\"p2\"><b>Anna S. D\u0119bowska<\/b><\/p>\n<p class=\"p2\"><i>Pi\u0105tek, 16 listopada 2018 roku, godz. 19.30, Filharmonia Narodowa w Warszawie<\/i><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z przyjaci\u00f3\u0142mi i wiern\u0105 publiczno\u015bci\u0105 \u015bwi\u0119towa\u0142 w pi\u0105tek Krzysztof Penderecki rozpocz\u0119cie festiwalu swojego imienia w Warszawie. II Koncert wiolonczelowy rozemocjonowa\u0142 publiczno\u015b\u0107, Pie\u015bni zadumy i nostalgii sk\u0142oni\u0142y j\u0105 do ws\u0142uchania si\u0119 w pi\u0119kno polskiej poezji. 1. El\u017cbieta Penderecka, dyrektor artystyczna Festiwalu Krzysztofa Pendereckiego w Warszawie, podkre\u015bla, \u017ce wielki kompozytor, kt\u00f3ry obchodzi w tym roku 85. urodziny, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-708","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/708","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=708"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":726,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/708\/revisions\/726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}