<\/p>\n
W sobot\u0119 w Filharmonii Narodowej pierwszy raz na tym festiwalu zabrzmia\u0142 Penderecki symfonik. Wiecz\u00f3r rozpocz\u0119\u0142a premiera VI Symfonii \u201eChinesische Lieder\u201d<\/i>, kt\u00f3r\u0105 dyrygowa\u0142 Wojciech Rajski.<\/p>\n
<\/p>\n
Od drzew do Dalekiego Wschodu\u00a0<\/b><\/p>\n
VI Symfonia<\/i> ma szczeg\u00f3lne miejsce w dorobku Krzysztofa Pendereckiego. Egzystowa\u0142a w nim na specjalnych prawach jako utw\u00f3r, o kt\u00f3rym cz\u0119sto si\u0119 wspomina\u0142o, ale kt\u00f3ry de facto nie istnia\u0142. A\u017c do roku 2017. Kompozytor nosi\u0142 si\u0119 z zamiarem napisania swojej sz\u00f3stej z kolei symfonii jeszcze w po\u0142owie lat 90. XX wieku. Zapowiada\u0142, \u017ce nada jej tytu\u0142 Elegia na umieraj\u0105cy las<\/i> \u2013 przejmowa\u0142 si\u0119 bowiem niszczeniem natury przez cz\u0142owieka, \u201e\u015bmierci\u0105 drzew, las\u00f3w i tropikalnych d\u017cungli\u201d. Jednak dopiero w 2003 roku przyst\u0105pi\u0142 do szkicowania Adagia<\/i> do VI Symfonii<\/i>, kt\u00f3ra wkr\u00f3tce mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 \u00d3sm\u0105<\/i>. Wcze\u015bniej powsta\u0142\u0105 symfonia Siedem bram Jerozolimy<\/i>, kt\u00f3rej kompozytor nada\u0142 numer porz\u0105dkowy 7, za\u015b w roku 2005 poznali\u015bmy jego VIII Symfoni\u0119 \u201ePie\u015bni przemijania\u201d <\/i>, w kt\u00f3rej tw\u00f3rca zrealizowa\u0142 sw\u00f3j zamys\u0142 napisania elegii le\u015bnej, a jej libretto stworzy\u0142 z wybranych wierszy poet\u00f3w niemieckoj\u0119zycznych. Sz\u00f3sta <\/i>powsta\u0142a najp\u00f3\u017aniej \u2013 jej \u015bwiatowe prawykonanie odby\u0142o si\u0119 w ubieg\u0142ym roku w Kantonie pod batut\u0105 Long Yu. Jest to symfonia przesycona duchem Dalekiego Wschodu: kameralna, przeznaczona na ma\u0142y sk\u0142ad orkiestrowy, oparta na wierszach ze z\u0142otego okresu chi\u0144skiej poezji (VIII wiek n.e.) w przek\u0142adzie na j\u0119zyk niemiecki (ich wyboru dokona\u0142 kompozytor). Jest to bowiem symfonia pie\u015bni, kt\u00f3rych jest osiem, \u015bpiewanych przez baryton i oddzielanych od siebie melodiami granymi na erhu \u2013 chi\u0144skim instrumencie smyczkowym pochodz\u0105cy z tego samego okresu, co wiersze wykorzystane w utworze, a swoj\u0105 barw\u0105 przypominaj\u0105cy tembr ludzkiego g\u0142osu. Europejska premiera utwory odby\u0142a si\u0119 w Dre\u017anie pod dyrekcj\u0105 Michaela Sanderlinga. Prezentacja na Festiwalu Krzysztofa Pendereckiego w Warszawie, kt\u00f3r\u0105 z Orkiestr\u0105 Sinfonia Varsovia przygotowa\u0142 Wojciech Rajski, by\u0142a pierwszym wykonaniem tego dzie\u0142a w Polsce.<\/p>\n
Synteza Wschodu i Zachodu<\/b><\/p>\n
To utw\u00f3r niezwykle liryczny, nie\u015bpieszny, wr\u0119cz elegijny, oszcz\u0119dnie zinstrumentowany. Brak w nim typowej dla Pendereckiego niesamowito\u015bci, mrocznych, ciemnych nastroj\u00f3w, dramatycznych napi\u0119\u0107 i kulminacji. Kompozytor podszed\u0142 z wielkim szacunkiem do s\u0142owa, a partia barytonowa jest po mistrzowsku napisana \u2013 w Warszawie za\u015bpiewa\u0142 j\u0105 Stephan Genz, kt\u00f3remu mo\u017cna zarzuci\u0107 jedynie to, \u017ce by\u0142 mniej s\u0142yszalny, gdy \u015bpiewa\u0142 w niskim rejestrze. Czym\u015b wyj\u0105tkowym by\u0142y solistyczne wej\u015bcia erhu, kt\u00f3re nast\u0119powa\u0142y po ka\u017cdej pie\u015bni \u2013 ten trzymany na kolanie instrument smyczkowy, na kt\u00f3rym gra\u0142a Chinka Zen Hu, mimo swoich niewielkich rozmiar\u00f3w by\u0142 bardzo dobrze s\u0142yszalny w sali koncertowej Filharmonii Narodowej. Grane na erhu melodie, mimo \u017ce oddawa\u0142y ducha dalekowschodniej estetyki, utrzymane zosta\u0142y w stroju r\u00f3wnomiernie temperowanym. To zdradza\u0142o, i\u017c ich autorem jest cz\u0142owiek Zachodu. Bo istotnie, napisa\u0142 je Krzysztof Penderecki. \u201eNie pozwoli\u0142bym, aby w mojej partyturze znalaz\u0142y si\u0119 jakie\u015b obce nuty\u201d \u2013 odpowiedzia\u0142 kompozytor, gdy zapyta\u0142am go, czy nie chcia\u0142 zacytowa\u0107 jakich\u015b autentycznych melodii chi\u0144skich granych zwyczajowo na erhu. A jednak Zen Hu \u2013 intuicyjnie zapewne \u2013 pr\u00f3bowa\u0142a wprowadzi\u0107 troch\u0119 dalekowschodniej \u0107wier\u0107tonowo\u015bci, podchodz\u0105c do niekt\u00f3rych d\u017awi\u0119k\u00f3w z lekkim glissandem lub zawieszeniem na u\u0142amek sekundy przed doj\u015bciem do w\u0142a\u015bciwego, zapisanego w partyturze tonu.<\/p>\n
Symfoniczne szale\u0144stwo<\/strong><\/p>\n Inn\u0105 energi\u0119 wnios\u0142a II Symfonia \u201eWigilijna\u201d <\/i>z lat 1979\/1980. To arcydzie\u0142o w swoim rodzaju \u2013 ju\u017c po jej prawykonaniu w Nowym Jorku pod batut\u0105 Zubina Mehty Maciej Negrey napisa\u0142, \u017ce \u201esymfonia ta jest projekcj\u0105 wyobra\u017cenia jej autora o \u015bwiecie wielkie symfonii romantycznej, \u015bwiecie, kt\u00f3ry go zafascynowa\u0142\u201d. Sam Penderecki ch\u0119tnie powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na Brucknera. Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, jakim szokiem mog\u0142o by\u0107 dla niekt\u00f3rych jej prawykonanie, mimo ju\u017c wcze\u015bniejszych stanowczych pr\u00f3b zerwania Pendereckiego z awangard\u0105. W interpretacji Sergeya Smbatyana i Orkiestry Sinfonia Varsovia II Symfonia<\/i> zachwyci\u0142a swoj\u0105 dynamik\u0105, genialn\u0105 konstrukcj\u0105, umiej\u0119tno\u015bci\u0105 ostrego r\u00f3\u017cnicowania nastroj\u00f3w, jak\u0105 posiad\u0142 Penderecki w stopniu doskona\u0142ym. Nasycony czarnymi barwami temat pierwszy roz\u015bwietlany jest na moment cytatem z kol\u0119dy Cicha noc <\/i>(st\u0105d tytu\u0142 utworu), a po burzliwej kulminacji, kt\u00f3ra przypomina konstrukcj\u0119 pierwszych cz\u0119\u015bci symfonii Dymitra Szostakowicza, pojawia si\u0119 niespodzianka \u2013 heroiczny \u201etemat polski\u201d, wnosz\u0105cy nastr\u00f3j ekstatycznego triumfu. To jedynie punkt wyj\u015bcia tej symfonii, w kt\u00f3rej tematy te i motywy ulegaj\u0105 na przestrzeni jednej cz\u0119\u015bci r\u00f3\u017cnym przekszta\u0142ceniom. Smbatyan poprowadzi\u0142 utw\u00f3r klarownie, zarazem pokazuj\u0105c jego ekspresyjny potencja\u0142, ciesz\u0105c si\u0119 barwami brzmienia orkiestry i znakomit\u0105 instrumentacj\u0105 dzie\u0142a. Bo to jest symfonia, co si\u0119 zowie! Warto doda\u0107, \u017ce Orkiestra Sinfonia Varsovia po pa\u017adziernikowej trasie koncertowej po Chinach z Anne-Sophie Mutter jest wyra\u017anie w \u015bwietnej formie.<\/p>\n Koncert \u201eZmartwychwstanie\u201d<\/strong><\/p>\n Wyobra\u017ceniem kompozytora o tym, czym by\u0142a wielka romantyczna pianistyka, by strawestowa\u0107 Macieja Negreya, jest z pewno\u015bci\u0105 Koncert fortepianowy \u201eZmartwychwstanie\u201d<\/i>. Pomy\u015blany by\u0142 z pocz\u0105tku jako capriccio, ale po zamachu na WTC 11 wrze\u015bnia 2001 roku kompozytor zdecydowa\u0142 si\u0119 doda\u0107 do\u0144 chora\u0142 z dzwonami, nie chcia\u0142 bowiem pisa\u0107 capriccia po tak niewyobra\u017calnej tragedii. Wykonywali go wielcy piani\u015bci: Emanuel Ax i Barry Douglas. W interpretacji Muzy Rubackyte Koncert \u201eZmartwychwstanie\u201d\u00a0 <\/span><\/i>zabrzmia\u0142 bardziej jak symfonia koncertuj\u0105ca, ni\u017c popisowy koncert \u2013 d\u017awi\u0119ki fortepianu by\u0142y wtopione w orkiestr\u0119, pianistka zachowywa\u0142a r\u00f3wnowag\u0119 w dialogu z orkiestr\u0105, rzadko eksponuj\u0105c wirtuozeri\u0119 i brawur\u0119. Bardzo dobrze partnerowa\u0142a jej Sinfonia Varsovia pod dyrekcj\u0105 Amerykanina Stefana Lano.<\/p>\n <\/p>\n Anna S. D\u0119bowska<\/b><\/p>\n Sobota, 17 listopada 2018 roku, godz. 19.30, Filharmonia Narodowa w Warszawie<\/i><\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W sobot\u0119 w Filharmonii Narodowej pierwszy raz na tym festiwalu zabrzmia\u0142 Penderecki symfonik. Wiecz\u00f3r rozpocz\u0119\u0142a premiera VI Symfonii \u201eChinesische Lieder\u201d, kt\u00f3r\u0105 dyrygowa\u0142 Wojciech Rajski. Od drzew do Dalekiego Wschodu\u00a0 VI Symfonia ma szczeg\u00f3lne miejsce w dorobku Krzysztofa Pendereckiego. Egzystowa\u0142a w nim na specjalnych prawach jako utw\u00f3r, o kt\u00f3rym cz\u0119sto si\u0119 wspomina\u0142o, ale kt\u00f3ry de […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-683","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/683","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=683"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/683\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":688,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/683\/revisions\/688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}