Jest ostatnim dramatem muzycznym Ryszarda Wagnera i jedynym dzie\u0142em pisanym specjalnie dla w\u0142asnego teatru (Festspielhaus) w Bayreuth. Jego temat ma swe \u017ar\u00f3d\u0142o w ideach, kt\u00f3re dojrzewa\u0142y w my\u015blach kompozytora od 1845 roku, kiedy to pozna\u0142 epos dworski Wolframa z Eschenbach, opiewaj\u0105cy \u017cycie i czyny Parsifala. \u201eParsifal\u201d dookre\u015blony jako \u201euroczyste misterium sceniczne\u201d rozgrywa si\u0119 w mistycznej sferze Grala, na Monsalvacie. Temat misterium zosta\u0142 opracowany jako rodzaj kwintesencji idei mieszcz\u0105cych si\u0119 w r\u00f3\u017cnych wersjach legend o \u015bwi\u0119tym Gralu, czarze nape\u0142nionej przez J\u00f3zefa z Arymatei krwi\u0105 Chrystusa. Gral znajduje si\u0119 w \u201edalekim kraju\u201d, w \u015bwi\u0105tyni na g\u00f3rze Monsalvat i strze\u017cony jest przez kap\u0142an\u00f3w-rycerzy. Porzucili oni \u015bwiat i \u017cyj\u0105c opromienieni \u0142askami \u015bwi\u0119tej czary, po\u015bwi\u0119cili si\u0119 cnocie i \u015bwi\u0119tobliwo\u015bci, wspomaganiu uci\u015bnionych i prze\u015bladowanych. Czara Grala darzy ich mistycznym pokarmem i zaprawia m\u0119stwem do rycerskich czyn\u00f3w.
\nW sferze ideowej \u201eParsifal\u201d g\u0142osi wsp\u00f3\u0142czucie dla cierpienia drugich i wyrzeczenie si\u0119 zmys\u0142owej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci dla celu zbawienia. Od strony artystycznej jest wcieleniem wagnerowskiej koncepcji totalnego dzie\u0142a sztuki i ostateczn\u0105 konsekwencj\u0105 przewodnich idei dramatu muzycznego. Nieustanna modulacyjno\u015b\u0107 i dysonansowo\u015b\u0107 tej muzyki powoduje, \u017ce podobnie jak wst\u0119p do \u201eTristana i Izoldy\u201d staje si\u0119 ona przyk\u0142adem najwy\u017cszego stopnia ewolucji Wagnera w zakresie j\u0119zyka harmonicznego. Podj\u0119ta tematyka misterium spowodowa\u0142a, \u017ce kompozytor po\u0142o\u017cy\u0142 nacisk na ideowe przedstawienie eposu. Dlatego wi\u0119kszo\u015b\u0107 scen nie tyle rozwija akcj\u0119 dramatyczn\u0105, co j\u0105 przedstawia w postaci rozbudowanych monolog\u00f3w i dialog\u00f3w.
\nWybrane sceny dramatu muzycznego \u201eParsifal\u201d Richarda Wagnera zabrzmia\u0142y w przedostatni dzie\u0144 20. Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena w Warszawie. Zaprezentowa\u0142a je Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach pod batut\u0105 swego szefa Alexandra Liebreicha wraz z mi\u0119dzynarodow\u0105 grup\u0105 solist\u00f3w: Michael Weinius (Parsifal), Yvonne Naef (Kundry), Tomasz Konieczny (Amfortas), Frank van Hove (Gurnemanz), Andreas H\u00f6rl (Titurel), Jaco Venter (Klingsor).
\nKrytykom nie bardzo podoba\u0142 si\u0119 pomys\u0142 dokonanych przez dyrygenta skr\u00f3t\u00f3w w partyturze, kt\u00f3re w znacz\u0105cy spos\u00f3b zmieni\u0107 mia\u0142y je\u015bli nie ca\u0142y wyd\u017awi\u0119k, to przynajmniej dramaturgi\u0119 wagnerowskiego dzie\u0142a. Pami\u0119ta\u0107 jednak musimy, i\u017c by\u0142o to wykonanie koncertowe, przygotowane specjalnie na potrzeby festiwalu, kt\u00f3rego wydarzenia rz\u0105dz\u0105 si\u0119 swoimi prawami, tak\u017ce tymi czasowymi. Zreszt\u0105 obawy krytyk\u00f3w okaza\u0142y si\u0119 nietrafne. Prowadzona przez Alexandra Liebreicha Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia doskonale odmalowa\u0142a zawarte w partyturze napi\u0119cia i emocje. W kreacji czy te\u017c opowie\u015bci dramatycznych scen zab\u0142ysn\u0119li r\u00f3wnie\u017c doskonale dobrani soli\u015bci. G\u0142osem mrocznym, lecz niezwykle dono\u015bnym zachwyca\u0142 odgrywaj\u0105cy tytu\u0142ow\u0105 rol\u0119 szwedzki tenor Michael Weinius. Kapitalnie wspiera\u0142a go sopranistka Yvonne Naef jako Kundry, a tak\u017ce dysponuj\u0105cy pi\u0119knie brzmi\u0105cym basem Frank van Hove (Gurnemanz).
\nNa wielkie brawa zapracowa\u0142 znakomity polski \u015bpiewak Tomasz Konieczny, kt\u00f3rego cz\u0119\u015bciej niestety podziwia\u0107 mog\u0105 melomani na \u015bwiecie (entuzjastycznie przyjmowa\u0142y by\u0142 ostatnio m.in. na tak s\u0142ynnych scenach jak Lyric Opera w Chicago, wiede\u0144ska Staatsoper czy Staatsoper w Monachium) ni\u017c w Polsce. Nie ma si\u0119 zreszt\u0105 co dziwi\u0107, \u017ce artysta spotka\u0142 si\u0119 z tak gor\u0105cym, owacyjnym przyj\u0119ciem; nie t\u0142umaczmy te\u017c zachowania warszawskiej publiczno\u015bci lokalnym patriotyzmem, wszak ulubionym repertuarem Koniecznego jest w\u0142a\u015bnie Wagner, co doskonale s\u0142ycha\u0107 by\u0142o podczas festiwalowego wieczoru. Nieco ciemny, a jednocze\u015bnie d\u017awi\u0119czny i niebywale silny baryton przyprawia\u0142 wszak o dreszcze.
\nTomasz Handzlik<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jest ostatnim dramatem muzycznym Ryszarda Wagnera i jedynym dzie\u0142em pisanym specjalnie dla w\u0142asnego teatru (Festspielhaus) w Bayreuth. Jego temat ma swe \u017ar\u00f3d\u0142o w ideach, kt\u00f3re dojrzewa\u0142y w my\u015blach kompozytora od 1845 roku, kiedy to pozna\u0142 epos dworski Wolframa z Eschenbach, opiewaj\u0105cy \u017cycie i czyny Parsifala. \u201eParsifal\u201d dookre\u015blony jako \u201euroczyste misterium sceniczne\u201d rozgrywa si\u0119 w mistycznej […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-65","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/65","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/65\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/65\/revisions\/66"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}