{"id":590,"date":"2018-03-18T16:36:24","date_gmt":"2018-03-18T15:36:24","guid":{"rendered":"http:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/?page_id=590"},"modified":"2018-03-18T16:37:01","modified_gmt":"2018-03-18T15:37:01","slug":"zimerman-i-ii-symfoniaz-bernsteina-czyli-swiat-uchwycony-w-muzyce","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/zimerman-i-ii-symfoniaz-bernsteina-czyli-swiat-uchwycony-w-muzyce\/","title":{"rendered":"Zimerman i II Symfonia Bernsteina, czyli \u015bwiat uchwycony w muzyce"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p class=\"p2\">Krystian Zimerman na estradzie \u017cyje muzyk\u0105, cieszy si\u0119 ni\u0105, daje si\u0119 jej ponosi\u0107 i oddaje si\u0119 jej we w\u0142adanie. Nic pi\u0119kniejszego nie mog\u0142o si\u0119 zdarzy\u0107 w setn\u0105 rocznic\u0119 urodzin Leonarda Bernsteina, kt\u00f3remu polski pianista &#8211; jak sam podkre\u015bla &#8211; \u201etak wiele zawdzi\u0119cza\u201d. W pi\u0105tek na otwarcie 22. Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>wykona\u0142 w Filharmonii Narodowej w Warszawie Bernsteinowsk\u0105 <i>II Symfoni\u0119 \u201eThe Age of Anxiety\u201d<\/i>, kt\u00f3r\u0105 w m\u0142odo\u015bci gra\u0142 wielokrotnie pod batut\u0105 kompozytora.<\/p>\n<p class=\"p2\"><b>Muzyka pod wp\u0142ywem lektury<\/b><\/p>\n<p class=\"p2\">Krystian Zimerman i Leonard Bernstein poznali si\u0119 ok. roku 1977, gdy razem nagrywali <i>Wesele <\/i>Igora Strawi\u0144skiego w wersji na cztery fortepiany i perkusj\u0119. Ich wsp\u00f3lna artystyczna droga jest znana ka\u017cdemu melomanowi: pozosta\u0142y po niej wspania\u0142e nagrania koncert\u00f3w fortepianowych Johannesa Brahmsa i Ludwiga van Beethovena, nale\u017c\u0105ce do kanonu XX-wiecznej fonografii. Jednak obaj giganci muzyki wykonywali razem jeszcze jedno dzie\u0142o: <i>II Symfoni\u0119 \u201eThe Age of Anxiety\u201d <\/i>Leonarda Bernsteina. Genialny dyrygent skomponowa\u0142 j\u0105 w roku 1949 w Nowym Jorku pod wp\u0142ywem lektury poematu <i>The Age of Anxiety <\/i>W.H. Audena. Jest to rodzaj symfonii koncertuj\u0105cej z obszern\u0105 i atrakcyjnie zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 pod wzgl\u0119dem wyrazowym parti\u0105 fortepianu. W sierpniu tego samego roku odby\u0142o si\u0119 prawykonanie <i>II Symfonii <\/i>&#8211; Bosto\u0144sk\u0105 Orkiestr\u0105 Symfoniczn\u0105 dyrygowa\u0142 Sergiusz Kusewicki, jeden z mentor\u00f3w Bernsteina, a sam \u201eLenny\u201d, w\u00f3wczas zaledwie 31-letni, gra\u0142 na fortepianie.<\/p>\n<p class=\"p2\">I w\u0142a\u015bnie to dzie\u0142o trwale po\u0142\u0105czy\u0142o Bernsteina i Zimermana &#8211; wielokrotnie je p\u00f3\u017aniej wykonywali. O okoliczno\u015bciach, w jakich do tego dosz\u0142o, tak opowiada Krystian Zimerman: <i>W trakcie jakiego\u015b koncertu Bernstein zagadn\u0105\u0142 mnie, czy znam jego symfonie. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce znam i nawet gra\u0142em \u201eDrug\u0105\u201d, a on wtedy zdziwi\u0142 si\u0119 i spyta\u0142, dlaczego on o tym nic nie wie. Zaproponowa\u0142 seri\u0119 koncert\u00f3w, zaczynaj\u0105c od Barbican Centre i Royal Festival Hall w Londynie. Na tym drugim wykonaniu obecna by\u0142a kr\u00f3lowa El\u017cbieta II, kt\u00f3ra zaszczyci\u0142a nas audiencj\u0105 po koncercie. P\u00f3\u017aniej jeszcze siedem razy prezentowali\u015bmy t\u0119 kompozycj\u0119 w USA, mi\u0119dzy innymi podczas koncertu urodzinowego z okazji 70. urodzin Bernsteina. Kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 spyta\u0142 mnie \u017cartobliwie, czy zagram tak\u017ce na jego stuleciu. Przysz\u0142o mi to zamierzenie zrealizowa\u0107 ju\u017c bez niego w Bostonie. Podczas przygotowa\u0144 do uroczystego koncertu Orkiestra policzy\u0142a, \u017ce by\u0142em najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cym z nim solist\u0105 w trakcie ca\u0142ej jego kariery dyrygenckiej. <\/i><\/p>\n<p class=\"p2\">I w\u0142a\u015bnie dlatego Zimerman postanowi\u0142 w stulecie urodzin Bernsteina przypomnie\u0107 <i>II Symfoni\u0119 <\/i>we wsp\u00f3\u0142pracy z Simonem Rattlem, Es\u0105-Pekk\u0105 Salonenem, Grzegorzem Nowakiem i Jackiem Kaspszykiem. Opr\u00f3cz serii koncert\u00f3w m. in. w Londynie, Pary\u017cu, Berlinie, Luksemburgu, Genui, Lucernie, Tokio, Sapporo, Seulu, Pekinie, Pradze, Szanghaju, Zurychu oraz na festiwalach letnich w Lucernie, Salzburgu, Edynburgu i Baden-Baden planowane jest na czerwiec nagranie audiowizualne tego utworu z udzia\u0142em Berliner Philharmoniker i Simona Rattle\u2019a.<\/p>\n<p class=\"p2\"><b>Spotkanie w barze<\/b><\/p>\n<p class=\"p2\">Europejsk\u0105 tras\u0119 rozpocz\u0105\u0142 w Warszawie, inauguruj\u0105c na zaproszenie El\u017cbiety Pendereckiej 22. Wielkanocny Festiwal. &#8211; Czeka\u0142am na pana Krystiana Zimermana 22 lata &#8211; przyzna\u0142a dyrektor generalna festiwalu, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c chcia\u0142a uczci\u0107 jubileusz Leonarda Bernsteina.<\/p>\n<p class=\"p2\"><i>II Symfonia<\/i> jest dzie\u0142em programowym, inspirowanym tre\u015bci\u0105 i struktur\u0105 poematu Audena. Tytu\u0142y poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci r\u00f3wnie\u017c wzi\u0119te s\u0105 z utworu tego angielskiego poety. Zar\u00f3wno poemat, jak i symfonia s\u0105 dzie\u0142ami rdzennie nowojorskimi. Auden, pisz\u0105c w 1947 roku swoj\u0105 \u201ebarokow\u0105 eklog\u0119\u201d, by\u0142 ju\u017c od o\u015bmiu lat mieszka\u0144cem Nowego Jorku, mie\u015bcie, w kt\u00f3rym w tym samym czasie fantastycznie rozwija\u0142a si\u0119 kariera Bernsteina &#8211; dyrygenta i kompozytora. Auden przedstawia czterech bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy spotykaj\u0105 si\u0119 pewnego dnia w nowojorskim barze i pr\u00f3buj\u0105 znale\u017a\u0107 porozumienie, mimo wszystkich r\u00f3\u017cnic, kt\u00f3re ich dziel\u0105. Szukaj\u0105 oparcia w drugim cz\u0142owieku w obliczu wojny, kt\u00f3ra ogarn\u0119\u0142a \u015bwiat i zwi\u0105zanego z tym niepokoju, o kt\u00f3rym mowa w tytule. Pr\u00f3buj\u0105 zorganizowa\u0107 pota\u0144c\u00f3wk\u0119 w mieszkaniu jednej z bohaterek, gdy jednak party ko\u0144czy si\u0119 fiaskiem, rozchodz\u0105 si\u0119 ka\u017cde w swoj\u0105 stron\u0119.<\/p>\n<p class=\"p2\">Utw\u00f3r Bernsteina, w kt\u00f3rym s\u0142ycha\u0107 inspiracje muzyk\u0105 rosyjsk\u0105 (Rachmaninow, Strawi\u0144ski, Prokofiew, Szostakowicz), sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci, dziel\u0105cych si\u0119 na epizody. Pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tworzy poprzedzony prologiem cykl 14 wariacji, drug\u0105<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>&#8211; trzy zr\u00f3\u017cnicowane obrazy, w kt\u00f3rych powraca materia\u0142 z cz\u0119\u015bci pierwszej.<\/p>\n<p class=\"p2\"><b>Owacje, ale bisu nie by\u0142o<\/b><\/p>\n<p class=\"p2\">Zimerman okaza\u0142 si\u0119 oczywi\u015bcie wspania\u0142ym adwokatem nie\u0142atwego w odbiorze dzie\u0142a, jakim jest<i> II Symfonia \u201eThe Age of Anxiety\u201d. <\/i>Uczyni\u0142 z niej wspania\u0142y poemat o donios\u0142ym znaczeniu. Fortepian pod jego palcami brzmia\u0142 symfonicznie, utw\u00f3r zamienia\u0142 si\u0119 momentami w koncert fortepianowy z popisow\u0105 rol\u0105 solisty, kt\u00f3ry jednak potrafi\u0142 wtopi\u0107 si\u0119 w g\u0119ste brzmienie Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Narodowej pod dyrekcj\u0105 Jacka Kaspszyka tam, gdzie wymaga\u0142a tego dramaturgia dzie\u0142a. \u017badne s\u0142owa nie s\u0105 w stanie odda\u0107 wra\u017cenia, jakie robi maestria Krystiana Zimermana i kultura, z jak\u0105 podchodzi do dzie\u0142a i wsp\u00f3\u0142wykonawc\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"p2\">Ka\u017cda nuta jest u niego przesycona tre\u015bci\u0105, eksponowana z wyrazistym, niemal aktorskim gestem, z kt\u00f3rego s\u0142uchacz powinien odczyta\u0107 znaczenie, kt\u00f3re niesienie muzyka. W wariacji sz\u00f3stej, gdy fortepian gra solo, Zimerman stworzy\u0142 mini poemat, w kt\u00f3rym dialogowa\u0142y ze sob\u0105 na kilku planach skontrastowane g\u0142osy, jakby ten w\u0142a\u015bnie fragment by\u0142 sednem opowie\u015bci o spotkaniu czworga obcych sobie ludzi, kt\u00f3rych losy splot\u0142y si\u0119 na chwil\u0119 pewnego dnia. Zimerman niczego nie ilustrowa\u0142, odda\u0142 tylko sens poematu Audena zapisany w Bernsteinowskiej partyturze. Ale sz\u00f3sta wariacja to zaledwie wycinek, bo ca\u0142y utw\u00f3r zbudowany jest w\u0142a\u015bnie na kontrastach nastroj\u00f3w, co \u015bwietnie pokaza\u0142 interpretacja Zimermana. Pokaza\u0142a te\u017c bogactwo kolorystyczne partii fortepianu, zw\u0142aszcza w <i>The Dirge<\/i>, pierwszym obrazie drugiej cz\u0119\u015bci utworu, w kt\u00f3rym Zimerman wydoby\u0142 z fortepianu impresjonistyczne, pastelowe brzmienie. A jednocze\u015bnie ile przestrzeni by\u0142o w tej lirycznej wypowiedzi fortepianu! Muzyka zdawa\u0142a si\u0119 p\u0142yn\u0105\u0107 gdzie\u015b wysoko w g\u00f3rze, jakby w przestworzach.<\/p>\n<p class=\"p2\">Pianista przenikn\u0105\u0142 partytur\u0119 do jej sedna, przemy\u015bla\u0142 ka\u017cdy takt, utrzyma\u0142 kontrol\u0119 nad d\u017awi\u0119kiem od pierwszej do ostatniej nuty, znajduj\u0105c jeszcze w tym wszystkim miejsce na spontaniczno\u015b\u0107 i dzieci\u0119c\u0105 wr\u0119cz zabaw\u0119 muzyk\u0105, tam, gdzie w partyturze pojawia si\u0119 \u017cartobliwy nastr\u00f3j. Fantastycznie wykona\u0142 synkopowan\u0105, jazzuj\u0105c\u0105 <i>Mask\u0119<\/i> (\u015brodkowy obraz cz\u0119\u015bci drugiej), w kt\u00f3rej fortepianowi towarzyszy perkusja, a na koniec rozkrzyczana po ameryka\u0144sku, \u201emusicalowa\u201d blacha. A gdy czelesta powt\u00f3rzy\u0142a jak echo temat <i>Maski<\/i>, kt\u00f3ry Bernstein zaczerpn\u0105\u0142 ze swojego musicalu <i>On the Town<\/i> i zabrzmia\u0142a przy tym jak pianola, na twarzy Krystiana Zimermana zago\u015bci\u0142 szeroki u\u015bmiech, jakby artysta nie kry\u0142 satysfakcji z tego udanego muzycznego \u017cartu.<\/p>\n<p class=\"p2\">Cho\u0107 publiczno\u015b\u0107 gor\u0105co oklaskiwa\u0142a pianist\u0119, nie by\u0142o bis\u00f3w, bo wykonanie<i> II Symfonii <\/i>by\u0142o pe\u0142n\u0105, integraln\u0105 wypowiedzi\u0105 artysty, po kt\u00f3rej ka\u017cda nast\u0119pna nuta by\u0142aby tylko dysonansem.<\/p>\n<p class=\"p2\"><b><i>Eroica<\/i> pod Kaspszykiem<\/b><\/p>\n<p class=\"p2\">Wcze\u015bniej Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej pod sprawn\u0105 batut\u0105 Jacka Kaspszyka zagra\u0142a <i>III Symfoni\u0119 Es-dur \u201eEroic\u0119\u201d<\/i> op. 55 Ludwiga van Beethovena &#8211; \u015bwietny komentarz do has\u0142a \u201eBeethoven i wielkie rocznice\u201d, pod kt\u00f3rym odbywa si\u0119 tegoroczny festiwal. Najwa\u017cniejsz\u0105 z nich jest setna rocznica odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 &#8211; cho\u0107 Beethoven by\u0142 poddanym austriackiego cesarza, jednego z autor\u00f3w rozbior\u00f3w Polski, z pewno\u015bci\u0105 gor\u0105co popar\u0142by niepodleg\u0142o\u015b\u0107 naszego kraju, tak bliskie mu by\u0142y republika\u0144skie idee wolno\u015bci, r\u00f3wno\u015bci i braterstwa.<\/p>\n<p class=\"p2\"><b>Anna S. D\u0119bowska<\/b><\/p>\n<p class=\"p2\"><i>Koncert odby\u0142 si\u0119 w pi\u0105tek, 16 marca 2018 roku w Filharmonii Narodowej w Warszawie, powt\u00f3rzenie nast\u0105pi\u0142o dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej.<\/i><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Krystian Zimerman na estradzie \u017cyje muzyk\u0105, cieszy si\u0119 ni\u0105, daje si\u0119 jej ponosi\u0107 i oddaje si\u0119 jej we w\u0142adanie. Nic pi\u0119kniejszego nie mog\u0142o si\u0119 zdarzy\u0107 w setn\u0105 rocznic\u0119 urodzin Leonarda Bernsteina, kt\u00f3remu polski pianista &#8211; jak sam podkre\u015bla &#8211; \u201etak wiele zawdzi\u0119cza\u201d. W pi\u0105tek na otwarcie 22. Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena\u00a0 wykona\u0142 w Filharmonii [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-590","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=590"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/590\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":593,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/590\/revisions\/593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}