![\"BF170410_4000\"](\"http:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2017\/04\/BF170410_4000-300x200.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
W poniedzia\u0142ek chyba w najpe\u0142niejszy jak dot\u0105d spos\u00f3b na Wielkanocnym Festiwalu zamanifestowa\u0142 si\u0119 wp\u0142yw malarstwa w muzyce \u2013 zamanifestowa\u0142 si\u0119 w poematach symfonicznych Mieczys\u0142awa Kar\u0142owicza i Maxa Regera, a je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 wystaw\u0119 prac plastycznych J\u00f3zefa Wilkonia Don Kichot i Sancho Pansa<\/i>, kt\u00f3ra towarzyszy festiwalowi w Filharmonii Narodowej, to r\u00f3wnie\u017c w poemacie symfonicznym Don Kichot <\/i>Richarda Straussa, cho\u0107 tu, naturalnie, bezpo\u015brednim odniesieniem by\u0142 legendarny epos heroikomiczny Miguela de Cervantesa. Wykona\u0142a je Orkiestra Filharmonii Narodowej pod dyrekcj\u0105 holenderskiego dyrygenta Huberta Soudanta.<\/p>\n
![\"BF170410_3989\"](\"http:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2017\/04\/BF170410_3989-200x300.jpg\")
<\/p>\n
Duma rozpiera polskiego melomana, gdy s\u0142ucha dzie\u0142 Mieczys\u0142awa Kar\u0142owicza. Wszystkie jego poematy symfoniczne skomponowane s\u0105 na miar\u0119 europejskich arcydzie\u0142 \u2013 kompozytor mia\u0142 du\u017c\u0105 inwencj\u0119 melodyczn\u0105, jego utwory s\u0105 \u015bwietnie zinstrumentowane i pog\u0142\u0119bione polifonicznie, szczeg\u00f3lnie zaprezentowany w poniedzia\u0142ek poemat Stanis\u0142aw i Anna O\u015bwiecimowie<\/i> op. 12 (1908), polska wersja Romea i Julii. Kanw\u0119 stanowi\u0142o podanie o gor\u0105cej, acz kazirodczej mi\u0142o\u015bci brata i siostry, kt\u00f3rej w drodze wyj\u0105tku udziela b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa papie\u017c, nie dochodzi jednak do spe\u0142nienia, gdy\u017c Anna umiera, a wkr\u00f3tce po niej \u2013 Stanis\u0142aw. Dla Kar\u0142owicza bezpo\u015brednim impulsem do skomponowania tego mocnego, dramatycznego utworu by\u0142 obraz Stanis\u0142awa Bergmana, ucznia Jana Matejki, a w partyturze \u015bcieraj\u0105 si\u0119 efektownie trzy wyraziste motywy: Stanis\u0142awa, Anny i fatum.<\/p>\n
Zupe\u0142nie inny j\u0119zyk brzmieniowy ujawni\u0142 si\u0119 w cyklu Czterech poemat\u00f3w symfonicznych wed\u0142ug Arnolda B<\/i>\u00f6cklina <\/i>op. 128, jedno z najlepszych dzie\u0142 Maxa Regera (1913). Powsta\u0142 on pod wp\u0142ywem inspiracji symbolicznym malarstwem tworz\u0105cego we W\u0142oszech Szwajcara, Arnolda B\u00f6cklina, tw\u00f3rcy s\u0142ynnej Wyspy umar\u0142ych<\/i> (znanych jest pi\u0119\u0107 wersji tego obrazu). Ten obraz tak zachwyci\u0142 Sergiusza Rachmaninowa, \u017ce popchn\u0105\u0142 go do skomponowania g\u0119stego od emocji poematu symfonicznego z obsesyjnym motywem \u015bmierci. Poematy Regera powsta\u0142y w pi\u0119\u0107 lat po dziele Rachmaninowa \u2013 niemiecki kompozytor odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do kilku obraz\u00f3w B\u00f6cklina, w tym r\u00f3wnie\u017c do Wyspy umar\u0142ych<\/i>. Pierwszy poemat nosi tytu\u0142 Pustelnik graj\u0105cy na skrzypcach <\/i>\u2013 jest to rodzaj orkiestrowej idylli o archaizowanym charakterze, w kt\u00f3rej nad tutti smyczk\u00f3w i instrument\u00f3w d\u0119tych drewnianych przez ca\u0142y niema utw\u00f3r unosi si\u0119 solo skrzypiec. \u00a0Wykona\u0142a je Maria Machowska, koncertmistrz Orkiestry Filharmonii Narodowej, podkre\u015blaj\u0105c liryczny nastr\u00f3j kompozycji. Drugi poemat \u2013 Gra fal<\/i> \u2013 ma charakter \u017cywy i \u017cartobliwy, a orkiestra imituje ruch fal. W trzecim \u2013 Wyspie umar\u0142ych \u2013 pojawiaj\u0105 si\u0119 pos\u0119pne tony, natomiast w czwartym zatytu\u0142owanym Bachanalia<\/i>, dla kt\u00f3rego inspiracj\u0105 by\u0142o kilka obraz\u00f3w B\u00f6cklina orkiestra spala si\u0119 w gwa\u0142townych kulminacjach. To bardzo interesuj\u0105ce dzie\u0142o wymaga r\u0119ki dyrygenta-wizjonera.<\/p>\n
![\"BF170410_3989\"](\"http:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2017\/04\/BF170410_3989-1-200x300.jpg\")
<\/p>\n
Wreszcie w drugiej cz\u0119\u015bci koncertu doczekali\u015bmy si\u0119 Don Kichota <\/i>Richarda Straussa, w kt\u00f3rym koncertuj\u0105c trzy instrumenty: solowe skrzypce, alt\u00f3wka i wiolonczela. W\u0142a\u015bnie wiolonczela jest porte parole rycerza sm\u0119tnego oblicza \u2013 to niezwykle efektowna partia, kt\u00f3r\u0105 wykonywali najwi\u0119ksi wirtuozi tego instrumentu, jak Pablo Casals czy M\u015bcis\u0142aw Rostropowicz. W poniedzia\u0142ek wykona\u0142 j\u0105 Izraelczyk Amit Peled, maj\u0105c do dyspozycji wspania\u0142\u0105 wiolonczel\u0119 Matteo Gofrillera z 1733 roku, kt\u00f3ra nale\u017ca\u0142a do Pablo Casalsa. To istotnie niezwyk\u0142y instrument, kt\u00f3rego ton przypomina tembr ludzkiego g\u0142osu. Don Kichot Cervantesa jest parodi\u0105 eposu rycerskiego, Richard Strauss \u015bwietnie podchwyci\u0142 ironiczn\u0105 wymow\u0119 wielkiej powie\u015bci hiszpa\u0144skiej. To muzyczny epos, przedstawiaj\u0105cy bardzo efektownymi \u015brodkami kolorystyki instrumentalnej i z\u0142o\u017conej polifonii, kolejne epizody z \u017cycia i w\u0119dr\u00f3wki Don Kichota (temat z wariacjami). Urojony rycerz bierze stado baran\u00f3w za armi\u0119 cesarsk\u0105, zakonnik\u00f3w za czarownik\u00f3w, a wie\u015bniaczk\u0119 za dam\u0119. W epizodzie przedstawiaj\u0105cym jazd\u0119 napowietrzn\u0105 Richard Strauss u\u017cy\u0142 nawet maszyny do \u201erobienia wiatru\u201d (Windmaschine<\/i>). Pod dyrekcj\u0105 Huberta Soudanta Don Kichot<\/i> zabrzmia\u0142 sugestywnie i momentami bardzo charakterystycznie, Orkiestra Filharmonii Narodowej bardzo dobrze poradzi\u0142a sobie z tym nieprzeci\u0119tnie trudnym dzie\u0142em.<\/p>\n
Anna S. D\u0119bowska\u00a0<\/b><\/p>\n
Poniedzia\u0142ek, 10 kwietnia, godz. 19.30, Filharmonia Narodowa\u00a0<\/i><\/p>\n