![\"BF170405_1226\"](\"http:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2017\/04\/BF170405_1226-300x200.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Malkovich recytowa\u0142 Goethego po angielsku bez emfazy, do kt\u00f3rej mog\u0142yby go sprowokowa\u0107 patetyczne wersy poety.<\/p>\n
W \u015brod\u0119 Wielkanocny Festiwal \u017cy\u0142 jednym wydarzeniem \u2013 na estradzie Filharmonii Narodowej wyst\u0105pi John Malkovich i b\u0119dzie recytowa\u0142 Goethego w Egmoncie<\/i> op. 84 Ludwiga van Beethovena. Dziennikarze uzbroili si\u0119 w cierpliwo\u015b\u0107 i determinacj\u0119, bo gwiazdor odm\u00f3wi\u0142 udzielania wywiad\u00f3w, ale przecie\u017c ka\u017cdy liczy\u0142 na \u0142ut szcz\u0119\u015bcia. Malkovich, niezapomniany wicehrabia Valmont z ekranizacji Niebezpiecznych zwi\u0105zk\u00f3w<\/i>, przylecia\u0142 do Warszawy przed po\u0142udniem, niemal od razu uda\u0142 si\u0119 na pr\u00f3b\u0119, a wieczorem wyst\u0105pi\u0142 w drugiej cz\u0119\u015bci koncertu, kt\u00f3ry zaszczycili swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 prezydent RP Andrzej Duda i Pierwsza Dama Agata Duda. Po koncercie, kt\u00f3rego dzi\u0119ki bezpo\u015bredniej transmisji na falach radiowej \u201eDw\u00f3jki\u201d mog\u0142a s\u0142ucha\u0107 ca\u0142a Polska,\u00a0 para prezydencka uda\u0142a si\u0119 za kulisy. Tam \u2013 w obecno\u015bci El\u017cbiety Pendereckiej \u2013 podzi\u0119kowa\u0142a wykonawcom: s\u0142ynnemu aktorowi, muzykom Wiener Akademie i jej szefowi, dyrygentowi Martinowi Haselb\u00f6ckowi, oraz solistce, Marie Arnet (sopran). W czwartek Malkovich i Wiener Akademie pojechali do Katowic, aby wieczorem wyst\u0105pi\u0107 w siedzibie NOSPR w ramach katowickiej ods\u0142ony Wielkanocnego Festiwalu.<\/p>\n
Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce John Malkovich wyst\u0105pi\u0142 na Wielkanocnym Festiwalu? Ze znan\u0105 ju\u017c festiwalowej publiczno\u015bci orkiestr\u0105 Wiener Akademie aktor realizuje od pewnego czasu kilka projekt\u00f3w teatralno-muzycznych. S\u0105 to: The Infernal Comedy<\/i>, oper\u0119 kameraln\u0105 The Giacomo Variations<\/i>, gdzie Malkovich wciela si\u0119 w posta\u0107 starego Casanovy i \u015bpiewa Mozarta, a od tego roku r\u00f3wnie\u017c Just Call Me God<\/i>, gdzie m\u00f3wi tekstami z przem\u00f3w s\u0142ynnych dyktator\u00f3w przy akompaniamencie muzyki Bacha, Francka, Messiaena i Ligetiego. Z kolei Egmont<\/i> z muzyk\u0105 Beethovena ukaza\u0142 si\u0119 w zesz\u0142ym roku na p\u0142ycie w wykonaniu wy\u017cej wymienionych artyst\u00f3w. Wspaniale wi\u0119c si\u0119 sta\u0142o, \u017ce projekt zaprosi\u0142a do Warszawy El\u017cbieta Penderecka \u2013 dla Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena taki projekt jest pod wieloma wzgl\u0119dami atrakcyjny, poniewa\u017c prezentuje ma\u0142o znane opus patrona festiwalu: Muzyk\u0119 do tragedii \u201eEgmont\u201d J.W. Goethego<\/i>, z kt\u00f3rej powszechnie znana jest tylko uwertura koncertowa w tonacji f-moll. Je\u015bli chodzi o genez\u0119 powstania tej muzyki, to z inicjatyw\u0105 wyszed\u0142 sam Goethe, zaintrygowany nieokie\u0142znanym talentem Beethovena, kt\u00f3ry dla wielkiego poety by\u0142 artyst\u0105 m\u0142odego pokolenia (ponad 20 lat r\u00f3\u017cnicy). Dla kompozytora tragedia o bohaterskim Egmoncie, arystokracie walcz\u0105cym o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Niderland\u00f3w przeciw rz\u0105dom hiszpa\u0144skich Habsburg\u00f3w, mog\u0142a by\u0107 gratk\u0105 nie tylko ze wzgl\u0119du na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z wielkim poet\u0105 j\u0119zyka niemieckiego, ale te\u017c wolno\u015bciowe, buntownicze idea\u0142y zawarte w tre\u015bci utworu (jak wiemy, Beethoven buntowa\u0142 si\u0119 przeciwko monarchom i tyranom, wielbi\u0142 heros\u00f3w, do pewnego momentu \u2013 Napoleona, ale umia\u0142 dobrze \u017cy\u0107 z arystokracj\u0105, poniewa\u017c potrzebowa\u0142 mo\u017cnych protektor\u00f3w). Op. 84, kt\u00f3rego wys\u0142uchali\u015bmy w \u015brod\u0119 w Filharmonii Narodowej, jest swego rodzaju suit\u0105, w kt\u00f3rej pojawiaj\u0105 si\u0119 tylko fragmenty tekstu Goethego, akcja jest jedynie naszkicowana, aby s\u0142uchacz zna\u0142 kontekst pojawiania si\u0119 kolejnych muzycznych fragment\u00f3w. W ten spos\u00f3b wykonywano op. 84 jeszcze za \u017cycia Beethovena, dzi\u0119ki pomys\u0142owi niejakiego C.R. Friedricha Mosengeila, radcy dworu w Meiningen, kt\u00f3ry sam wyst\u0119powa\u0142 w roli recytatora.<\/p>\n
Us\u0142yszeli\u015bmy dziewi\u0119\u0107 monolog\u00f3w, kt\u00f3re Malkovich recytowa\u0142 po angielsku (przek\u0142ad Christophera Hamptona) \u2013 bez emfazy, do kt\u00f3rej mog\u0142yby go sprowokowa\u0107 patetyczne wersy Goethego. Za to z charakterystycznie wymawianymi g\u0142oskami i mi\u0119kk\u0105 emisj\u0105 oraz z wyra\u017anym ameryka\u0144skim akcentem, kt\u00f3ry wraz z angielszczyzn\u0105 zmi\u0119kcza\u0142 okrutn\u0105 wymow\u0119 dzie\u0142a. Tak, to by\u0142 g\u0142os Johna Malkovicha na \u017cywo! A Malkovich by\u0142 Malkovichem. Jego talent sprawi\u0142, \u017ce czuli\u015bmy si\u0119 wrzuceni w centrum dramatu, kt\u00f3ry ko\u0144czy si\u0119 egzekucj\u0105 Egmonta, a wcze\u015bniej \u015bmierci\u0105 Klaruni (\u201edziewcz\u0119 Egmontowi drogie\u201d), kt\u00f3rej sopranow\u0105 parti\u0119 \u015bpiewa\u0142a Szwedka Marie Arnet. Aktor ma ucho wra\u017cliwe na muzyk\u0119 \u2013 gdy czyta\u0142 monolog o \u015bmierci Klaruni (\u201eS\u0142odki kwiatku!\u201d), w kt\u00f3rym towarzyszy\u0142a mu orkiestra, jego g\u0142os w kadencjach tekstu dostraja\u0142 si\u0119 do tonacji muzyki.<\/p>\n
Rewelacyjnie zabrzmia\u0142a uwertura, wykonywana zwykle samodzielnie jako wst\u0119p do program\u00f3w koncertowych. Jednak wczoraj, w kontek\u015bcie ca\u0142ej tragedii Goethego, nabra\u0142a nowych znacze\u0144, bardziej podnios\u0142ej i rewolucyjnej wymowy, kt\u00f3r\u0105 znakomicie podkre\u015bli\u0142 Martin Haselb\u00f6ck i graj\u0105ca z niespotykan\u0105 pasj\u0105 Wiener Akademie. Du\u017cym walorem tej orkiestry jest \u015bwietny kwintet smyczkowy.<\/p>\n
W pierwszej cz\u0119\u015bci koncertu, kt\u00f3ry wype\u0142ni\u0142y wy\u0142\u0105cznie dzie\u0142a Beethovena, niejako tytu\u0142em wst\u0119pu muzycy z nerwem wykonali VIII Symfoni\u0119 F-dur<\/i> op. 93 (1812) i m\u0142odzie\u0144cz\u0105, pochodz\u0105c\u0105 z 1796 roku, scen\u0119 i ari\u0119 koncertow\u0105 Ah! Perfido <\/i>do tekstu Pietro Metastasia, w kt\u00f3rej wi\u0119cej s\u0142ycha\u0107 Haydna i Mozarta ni\u017c Beethovena (solistk\u0105 by\u0142a Marie Arnet).<\/p>\n
Anna S. D\u0119bowska<\/b><\/p>\n
\u015aroda, 5 kwietnia, godz. 19.30, Filharmonia Narodowa<\/i><\/p>\n