Finis coronat opus<\/i> \u2013 jeszcze raz stara \u0142aci\u0144ska sentencja sprawdzi\u0142a si\u0119, bo zako\u0144czenie 13. (szcz\u0119\u015bliwego!) Wielkanocnego Festiwalu Ludwika van Beethovena by\u0142o i\u015bcie kr\u00f3lewskie, lepszego nie mo\u017cna by\u0142o sobie wymarzy\u0107. Apetyt rozbudza\u0142y ju\u017c zapowiedzi programowe \u2013 niemal zupe\u0142nie nieobecna w \u015bwiadomo\u015bci meloman\u00f3w, praktyce wykonawczej i w nowoczesnych nagraniach, ale za to s\u0142ynna w kr\u0119gach muzykologicznych Brockes Passion<\/i> Jerzego Fryderyka Haendla. Doborowy sk\u0142ad wykonawc\u00f3w przyprawia\u0142 o dreszcz emocji \u2013 dwa znakomite zespo\u0142y: Collegium Vocale z Gandawy i jedna z najlepszych obecnie orkiestr barokowych Akademie f\u00fcr Alte Musik Berlin. Czy dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w baroku i wielbicieli odkrywania dzie\u0142 nieznanych trzeba wi\u0119cej? Po prostu programowy strza\u0142 w dziesi\u0105tk\u0119!<\/p>\n
Haendla reklamowa\u0107 nie trzeba, ale warto cho\u0107 s\u0142owo wtr\u0105ci\u0107 tu o autorze libretta pasyjnego oratorium \u2013 hamburskim senatorze i poecie Bartholdzie Heinrichu Brockesie (1680-1747). Studiowa\u0142 prawo w Halle, podr\u00f3\u017cowa\u0142 po ca\u0142ej Europie, a w rodzinnym Hamburgu zak\u0142ada\u0142 towarzystwa, zajmowa\u0142 si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i obywatelsk\u0105 (w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142czesnych rajc\u00f3w miejskich nawet nie pr\u00f3buj\u0119 szuka\u0107 konkurent\u00f3w \u2013 z poezj\u0105 na pewno s\u0105 nie\u017ale na bakier). Do historii muzyki wszed\u0142 w\u0142a\u015bciwie za spraw\u0105 dw\u00f3ch swych pot\u0119\u017cnych pasyjnych librett \u2013 pierwsze z nich Der f\u00fcr die S\u00fcnden der Welt gemarterte und sterbende Jesus<\/i>, z roku 1712, okaza\u0142o si\u0119 w\u015br\u00f3d \u00f3wczesnych kompozytor\u00f3w absolutnym bestsellerem i zaowocowa\u0142o poka\u017an\u0105 liczb\u0105 muzycznych opracowa\u0144. Ten tekst Brockesa wzi\u0119li na sw\u00f3j warsztat Mattheson, Fasch, St\u00f6lzel, Telemann, w\u0142a\u015bnie Haendel i wielu innych. Wielki Jan Sebastian Bach w swojej Pasji Janowej <\/i>wykorzysta\u0142 go we fragmentach.<\/p>\n
Pasja Haendla nie mo\u017ce r\u00f3wna\u0107 si\u0119 popularno\u015bci\u0105 w naszych czasach z Bachowskimi arcydzie\u0142ami. Jest prawie zupe\u0142nie inna i by j\u0105 doceni\u0107, o pasjach Bacha trzeba na chwil\u0119 zapomnie\u0107. Inny jest u Haendla i Brockesa spos\u00f3b narracji (nie ma bezpo\u015brednich cytat\u00f3w tekstu ewangelii), inna konstrukcja i dramaturgia. Haendel, opracowuj\u0105c bardzo s\u0142odk\u0105 i egzaltowan\u0105 poezj\u0119 Brockesa dramatyczne ch\u00f3ry musia\u0142 ograniczy\u0107 do minimum, a uwypukli\u0107 liryczn\u0105 refleksj\u0119 w bardzo bogatej palecie solowych arii (obsada wymaga a\u017c 16 solist\u00f3w). To nie u\u0142atwia zadania ani wykonawcom, ani zrozumienia konstrukcji s\u0142uchaczowi.<\/p>\n
W Warszawie g\u0142\u00f3wne partie solowe powierzone zosta\u0142y pi\u0119ciorgu \u015bpiewak\u00f3w. Zdecydowanie najlepiej wypadli \u2013 fantastyczna Johanette Zomer (kt\u00f3ra w ostatniej chwili zast\u0105pi\u0142a Svetlan\u0119 Donev\u0105) i Ewangelista Hans J\u00f6rg Mammel. Powinienem wymieni\u0107 wszystkich, ale oni dominowali, maj\u0105c do wykonania najobszerniejsze partie. Zespo\u0142y \u2013 Collegium Vocale i berli\u0144ska Akademia Muzyki Dawnej \u2013 brzmia\u0142y znakomicie. Perfekcja gry sz\u0142a absolutnie w parze z niezwyk\u0142ym wyczuciem stylu, zrozumieniem i oddaniem specyficznej konwencji dzie\u0142a Haendla. Wielka w tym zas\u0142uga Marcusa Creeda, kt\u00f3ry opr\u00f3cz oddawania liryzmu, potrafi\u0142 \u015bwietnie wychwyci\u0107 i uwypukli\u0107 wszystkie momenty dramatyczne utworu. A o kunszcie gandawskiego Collegium Vocale niech \u015bwiadczy\u0107 fakt, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ci \u015bpiewacy wykonywali drobniejsze solowe partie. Realizacji basso continuo od orkiestry z Berlina trzeba si\u0119 po prostu uczy\u0107 (dedykuj\u0119 to wielu barokowym ansamblom). Szkoda, \u017ce wszystko sko\u0144czy\u0142o si\u0119 po dw\u00f3ch godzinach \u2013 zdaje si\u0119, \u017ce poczynione zosta\u0142y w partyturze skr\u00f3ty \u2013 nawet nie wiadomo, kiedy min\u0119\u0142y…<\/p>\n
Marcin Majchrowski
\n(Polskie Radio)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Finis coronat opus \u2013 jeszcze raz stara \u0142aci\u0144ska sentencja sprawdzi\u0142a si\u0119, bo zako\u0144czenie 13. (szcz\u0119\u015bliwego!) Wielkanocnego Festiwalu Ludwika van Beethovena by\u0142o i\u015bcie kr\u00f3lewskie, lepszego nie mo\u017cna by\u0142o sobie wymarzy\u0107. Apetyt rozbudza\u0142y ju\u017c zapowiedzi programowe \u2013 niemal zupe\u0142nie nieobecna w \u015bwiadomo\u015bci meloman\u00f3w, praktyce wykonawczej i w nowoczesnych nagraniach, ale za to s\u0142ynna w kr\u0119gach muzykologicznych Brockes […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-346","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=346"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":347,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/346\/revisions\/347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}