Zagadnienie formy sonatowej jest w tw\u00f3rczo\u015bci Ludwiga van Beethovena spraw\u0105 pierwszorz\u0119dn\u0105. Dlatego warto chyba cho\u0107 wspomnie\u0107 o najwa\u017cniejszych kwestiach w kontek\u015bcie wieczoru Beethovenowskich Sonat <\/i>w wykonaniu Rudolfa Buchbindera. Do rozwa\u017ca\u0144 tych popchn\u0105\u0142 mnie zadziwiaj\u0105cy brak konsekwencji w realizacji znak\u00f3w repetycji przez tego pianist\u0119. W Sonacie B-dur<\/i> op. 22 opu\u015bci\u0142 repetycj\u0119 ekspozycji, w sonatach G-dur<\/i> op. 49 nr 2 i c-moll \u201ePatetycznej\u201d<\/i> op. 13 zrealizowa\u0142 wszystkie znaki. Po przerwie wykona\u0142 po\u0142ow\u0119 w Sonacie G-dur<\/i> op. 79 i wszystkie w \u201eWaldsteinowskiej\u201d <\/i>op. 53, by na koniec nie da\u0107 \u017cadnej repetycji w zagranym na bis finale z sonaty \u201eKsi\u0119\u017cycowej\u201d<\/i>.
\nOt\u00f3\u017c znaki repetycji s\u0105 po to, by nada\u0107 formie sonatowej budow\u0119 dwucz\u0119\u015bciow\u0105. Je\u015bli si\u0119 ich nie respektuje w wykonaniu, wtedy prawid\u0142owo zbudowana forma dwucz\u0119\u015bciowa przekszta\u0142ca si\u0119 w nieudolnie i b\u0142\u0119dnie utworzon\u0105 form\u0119 tr\u00f3jdzieln\u0105 udaj\u0105c\u0105 trzycz\u0119\u015bciow\u0105, ale nie maj\u0105c\u0105 z ni\u0105 nic wsp\u00f3lnego. Ka\u017cdy s\u0142ysza\u0142 o tym, \u017ce Beethoven mia\u0142 zerwa\u0107 z klasycystycznym modelem dwucz\u0119\u015bciowym by przekszta\u0142ci\u0107 form\u0119 sonatow\u0105 w nowoczesn\u0105, romantyczn\u0105 form\u0119 tr\u00f3jdzieln\u0105. To marksistowskie brednie (ale nie od Karola, tylko od Adolfa Bernhardta pochodz\u0105ce). Forma sonatowa po Beethovenie nigdy nie by\u0142a tr\u00f3jdzielna! Ani Chopin ani Brahms nie tworzyli jej w taki spos\u00f3b. A gdyby samemu Beethovenowi przedstawi\u0107 tak\u0105 interpretacj\u0119 jego dzie\u0142a, mo\u017cna by\u0107 pewnym, \u017ce nie wiedzia\u0142by, czy \u015bmia\u0107 si\u0119, czy wyrzuci\u0107 nas za drzwi.
\nDobrze wi\u0119c. Forma sonatowa jest dwucz\u0119\u015bciowa a repetycja ma znaczenie strukturalne. Dlaczego wi\u0119c istnieje tradycja jej opuszczania?
\nRzekoma tradycja wynik\u0142a z ogranicze\u0144 wczesnej techniki nagraniowej. Na p\u0142ycie si\u0119 po prostu nie mie\u015bci\u0142a sonata w ca\u0142o\u015bci, wi\u0119c skracano j\u0105 ile si\u0119 da\u0142o. To zreszt\u0105 dok\u0142adnie z tego powodu wszyscy dzi\u015b graj\u0105 menuety z obiema powt\u00f3rkami, trio z obiema powt\u00f3rkami i menueta bez powt\u00f3rek \u2013 bo tyle dok\u0142adnie mie\u015bci\u0142o si\u0119 na jednej stronie wczesnych p\u0142yt gramofonowych.
\nDzi\u015b na p\u0142ycie mie\u015bci si\u0119 tyle, \u017ce mo\u017cna bez przeszk\u00f3d zarejestrowa\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 utworu bez niepotrzebnych skr\u00f3t\u00f3w. I tak te\u017c nale\u017cy te dzie\u0142a wykonywa\u0107 na estradzie!
\nRudolf Buchbinder okaza\u0142 si\u0119 pianist\u0105 o doskona\u0142ym uderzeniu, sprawnym, panuj\u0105cym nad materi\u0105 dzie\u0142a muzykiem. Z jak\u0105\u017c cudown\u0105 prostot\u0105 i humorem zagra\u0142 fina\u0142 Sonaty G-dur <\/i>op. 49 nr 2! Z jakim patosem \u2013 \u201ePatetyczn\u0105\u201d<\/i>! Znakomicie te\u017c wypad\u0142a Sonata C-dur<\/i>, robi\u0105ca wra\u017cenie zar\u00f3wno wywa\u017con\u0105 pierwsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jak i \u015bwietnie przeprowadzonym pod wzgl\u0119dem narracyjnym fina\u0142em. Publiczno\u015b\u0107 wywo\u0142ywa\u0142a artyst\u0119 na scen\u0119 ju\u017c po pierwszej cz\u0119\u015bci recitalu, po drugiej klaszcz\u0105c na stoj\u0105co zmusi\u0142a Buchbindera do bisu, brawurowo zagranego fina\u0142u Sonaty cis-moll <\/i>op. 27 nr 2.<\/p>\n
Krzysztof Komarnicki<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zagadnienie formy sonatowej jest w tw\u00f3rczo\u015bci Ludwiga van Beethovena spraw\u0105 pierwszorz\u0119dn\u0105. Dlatego warto chyba cho\u0107 wspomnie\u0107 o najwa\u017cniejszych kwestiach w kontek\u015bcie wieczoru Beethovenowskich Sonat w wykonaniu Rudolfa Buchbindera. Do rozwa\u017ca\u0144 tych popchn\u0105\u0142 mnie zadziwiaj\u0105cy brak konsekwencji w realizacji znak\u00f3w repetycji przez tego pianist\u0119. W Sonacie B-dur op. 22 opu\u015bci\u0142 repetycj\u0119 ekspozycji, w sonatach G-dur op. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-344","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=344"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/344\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":345,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/344\/revisions\/345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}