Tradycj\u0105 Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena sta\u0142y si\u0119 wykonania koncertowe zapomnianych oper wielkich kompozytor\u00f3w. Po Lodo\u00efsce <\/i>Cherubiniego i Duchu g\u00f3r <\/i>Spohra z lat ubieg\u0142ych, w tym roku mogli\u015bmy us\u0142ysze\u0107 polskie prawykonanie Euryanthe <\/i>Karola Marii Webera.
\nOpera ta zawiera sporo fragment\u00f3w, kt\u00f3re \u015bmia\u0142o mo\u017cna zaliczy\u0107 do najpi\u0119kniejszych kart niemieckiej opery romantycznej. S\u0105 tu wspaniale rozplanowane sceny, z recytatywami niepostrze\u017cenie przechodz\u0105cymi w arie i ensemble, s\u0105 te\u017c, przede wszystkim, niezwyk\u0142e rozwi\u0105zania w zakresie instrumentacji. By przytoczy\u0107 jeden tylko przyk\u0142ad: akt II, scena 2, introdukcja do arii Adolara napisana jest na dwa fagoty, dwa klarnety i flet, akompaniowane przez roz\u0142o\u017cone akordy grane przez alt\u00f3wk\u0119 solo.
\nJe\u017celi zatem muzyka jest tak dobra, co potwierdzili zreszt\u0105 Wagner i Schumann czerpi\u0105c z Euryanthe<\/i> pe\u0142nymi gar\u015bciami, dlaczego opera nie wesz\u0142a do standardowego repertuaru?
\nPowody s\u0105 dwa. Po pierwsze, tytu\u0142owa partia nie jest zbyt ciekawa. Euryanthe jest sztuczn\u0105, papierow\u0105 postaci\u0105, z wyj\u0105tkiem sceny, w kt\u00f3rej uznaje swoj\u0105 win\u0119 i natychmiast jej zaprzecza \u2013 to bardzo realistyczne, a zarazem pospolite i wulgarne. Prowadzi nas to do kolejnego powodu: libretta Wilhelmine Christiane von Ch\u00e9zy. Je\u015bli to nie jest najgorsze libretto operowe wszech czas\u00f3w, to z pewno\u015bci\u0105 plasuje si\u0119 w ostatniej pi\u0105tce. I chocia\u017c autorka zapo\u017cyczy\u0142a w\u0105tki z czego tylko si\u0119 da\u0142o, od Cos\u00ed fan tutte<\/i> i Don Giovanniego<\/i> po Makbeta<\/i>, od Hamleta <\/i>po Otella<\/i>, od horroru po Heinego (kt\u00f3remu bez mrugni\u0119cia okiem podkrad\u0142a ca\u0142y wers z Die Rose, die Lilie\u2026<\/i>), libretto jest fatalne. Na czym polega wina Euryanthe? Za co Lysiart nienawidzi Adolara? Dlaczego wszyscy najwyra\u017aniej wiedz\u0105 o najdrobniejszych tajemnicach bohater\u00f3w, nawet my\u015bliwi, kt\u00f3rzy pierwszy raz widz\u0105 Euryanthe na oczy, wszyscy \u2013 z wyj\u0105tkiem jej ukochanego Adolara? W akcie trzecim Adolar podnosi przy\u0142bic\u0119 i zostaje rozpoznany przez swoich poddanych. Nast\u0119pnie zamyka przy\u0142bic\u0119 i po kilku chwilach otwiera j\u0105 znowu. I zn\u00f3w zostaje rozpoznany \u2013 przez tych samych ludzi! Je\u015bli nawet autorka s\u0142ysza\u0142a o anagnorisis, nie bardzo zrozumia\u0142a, na czym ten sceniczny efekt polega. akcja toczy si\u0119 bez logiki, wi\u0119c nic dziwnego, \u017ce si\u0119 nie rozwi\u0105zuje: kl\u0105twa, nieznanego pochodzenia, ci\u0105\u017c\u0105ca na zmar\u0142ej siostrze Adolara, zostaje bez przyczyny cofni\u0119ta. Ale libretto jest nie tylko kiepsko wymy\u015blone, jest te\u017c okropnie napisane. \u015amier\u0107, serce, gromy i b\u0142yskawice, b\u00f3l, ska\u0142y, Ksi\u0119\u017cyc, gwiazdy, zamki i kwiaty (nie oszcz\u0119dzono nam niczego) obficie wyst\u0119puj\u0105 w ka\u017cdym wersie i ka\u017cdej scenie. S\u0105 my\u015bliwi, wie\u015bniacy, wiejskie wesele, rycerze\u2026 Jest i dobry kr\u00f3l, do\u015b\u0107 naiwny i niem\u0105dry, ale przynajmniej si\u0119 stara. Je\u015bli Weber m\u00f3g\u0142 napisa\u0107 muzyk\u0119 do tego libretta, m\u00f3g\u0142by skomponowa\u0107 arcydzie\u0142o umuzyczniaj\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119 adresow\u0105 Wiednia.
\nCzy zatem mia\u0142o sens przypominanie tej opery? Ze wszech miar \u2013 tak! Historyczne znaczenie tego dzie\u0142a, b\u0119d\u0105cego punktem wyj\u015bcia dla p\u00f3\u017anoromantycznej opery niemieckiej, jest ju\u017c wystarczaj\u0105cym powodem, dla kt\u00f3rego trzeba t\u0119 oper\u0119 wykonywa\u0107. Inny pow\u00f3d jest taki, \u017ce muzyka Webera jest \u015bwietna i kropka! Koncertowe za\u015b wykonanie tego dzie\u0142a jest najw\u0142a\u015bciwszym sposobem jego prezentacji.
\nWarszawskie wykonanie Euryanthe <\/i>by\u0142o po prostu nadzwyczajne. Rzadko si\u0119 zdarza, aby obsada solist\u00f3w du\u017cego dzie\u0142a wokalno-instrumentalnego nie mia\u0142a s\u0142abych punkt\u00f3w, ale w\u0142a\u015bnie to si\u0119 zdarzy\u0142o dzisiejszego wieczoru. Dan Kasrtr\u00f6m, tenor, z du\u017c\u0105 kultur\u0105 za\u015bpiewa\u0142 niewielk\u0105 rol\u0119 Rudolfa; bas Wojtek Gierlach by\u0142 szlachetnym kr\u00f3lem, doskonale sprawdzi\u0142 si\u0119 w roli deus ex machina<\/i>. Sopran Izabela Matu\u0142a by\u0142a czaruj\u0105c\u0105 Berth\u0105 \u2013 to niewielka, ale ciekawa posta\u0107 wprowadzona w trzecim akcie opery.
\nCzw\u00f3rka g\u0142\u00f3wnych postaci, para szlachetnych kochank\u00f3w i dwoje czarnych charakter\u00f3w, obsadzona by\u0142a znakomicie. \u015apiewacy wzbogacali swoje wykonanie drobnymi elementami gry aktorskiej. Melanie Diener, sopran, by\u0142a niewinn\u0105 Euryanthe; dokona\u0142a cudu o\u017cywiaj\u0105c t\u0119 posta\u0107. Tenor John Mac Master by\u0142 doskona\u0142ym Adolarem, zakochanym \u015blepo w Euryanthe (cudowna Romanza z pierwszego aktu Unter bl\u00fch\u2019nden Mandelb\u00e4umen<\/i>), targanym sprzecznymi uczuciami i dysz\u0105cy \u017c\u0105dz\u0105 s\u0142usznej zemsty w ostatnim akcie. Baryton Stephen Gadd (Lysiart) by\u0142 z\u0142oczy\u0144c\u0105 w i\u015bcie bondowskim stylu. Jego gra robi\u0142a wra\u017cenie, a jego \u015bpiew doskonale oddawa\u0142 hipokryzj\u0119 postaci. Lysiart by\u0142 dwulicowy, ob\u0142udny, zdradziecki\u2026 a wszystko to by\u0142o w g\u0142osie Gadd\u2019a, w drobnych zmianach barwy. By\u0142 prawdziwym Sarumanem tej historii, a jego zdolno\u015bci aktorskie przyr\u00f3wna\u0107 mo\u017cna do umiej\u0119tno\u015bci (notabene podobnego pod wzgl\u0119dem fizycznym) Christophera Lee. \u017be\u0144sk\u0105 postaci\u0105 negatywn\u0105 by\u0142a Eglantine, w tej roli mezzosopran Helena Juntunen. By\u0142a najja\u015bniejsz\u0105 gwiazd\u0105 wieczoru, znakomita w ka\u017cdym calu, tak wokalnie jak i aktorsko. By\u0142a pe\u0142nokrwist\u0105 postaci\u0105, prawdziw\u0105 w ka\u017cdej nucie i ge\u015bcie od zdrady Euryanthe poprzez ari\u0119 zemsty a\u017c po fina\u0142ow\u0105 scen\u0119 szale\u0144stwa i odkupienia. Jej pi\u0119kny, naturalny g\u0142os brzmia\u0142 szlachetnie i jasno, a muzykalno\u015b\u0107 artystki by\u0142a godna podziwu.
\nSukces wieczoru by\u0142 r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142em po\u0142\u0105czonych zespo\u0142\u00f3w: Ch\u00f3ru Opery i Filharmonii Podlaskiej w Bia\u0142ymstoku, Ch\u00f3ru Polskiego Radia oraz Polskiej Orkiestry Radiowej pod dyrekcj\u0105 \u0141ukasza Borowicza. Sprawno\u015b\u0107 Orkiestry wzrasta z roku na rok; by\u0142o bardzo mi\u0142o us\u0142ysze\u0107 dobrze zagrane partie drzewa i cieszy\u0107 si\u0119 znakomitym, wirtuozowskim ensemblem czterech waltorni, towarzysz\u0105cym ch\u00f3rowi my\u015bliwych.
\nWykonanie Euryanthe by\u0142o dobrze zas\u0142u\u017conym sukcesem wszystkich wykonawc\u00f3w. Zosta\u0142o ono zarejestrowane, a p\u0142yta ma si\u0119 ukaza\u0107 jesieni\u0105 tego roku. Prosz\u0119 jej nie przegapi\u0107!<\/p>\n
Krzysztof Komarnicki<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tradycj\u0105 Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena sta\u0142y si\u0119 wykonania koncertowe zapomnianych oper wielkich kompozytor\u00f3w. Po Lodo\u00efsce Cherubiniego i Duchu g\u00f3r Spohra z lat ubieg\u0142ych, w tym roku mogli\u015bmy us\u0142ysze\u0107 polskie prawykonanie Euryanthe Karola Marii Webera. Opera ta zawiera sporo fragment\u00f3w, kt\u00f3re \u015bmia\u0142o mo\u017cna zaliczy\u0107 do najpi\u0119kniejszych kart niemieckiej opery romantycznej. S\u0105 tu wspaniale rozplanowane sceny, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-286","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/286","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=286"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/286\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":287,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/286\/revisions\/287"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}