{"id":265,"date":"2010-03-21T12:47:14","date_gmt":"2010-03-21T11:47:14","guid":{"rendered":"http:\/\/dev.yoho.pl\/beethoven\/recenzje\/?page_id=265"},"modified":"2016-12-19T12:50:59","modified_gmt":"2016-12-19T11:50:59","slug":"inauguracja-21-marca-godz-19-30","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/inauguracja-21-marca-godz-19-30\/","title":{"rendered":"Inauguracja &#8211; 21 marca, godz. 19.30"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>Programowa niespodzianka i zaskoczenie? Tradycjonali\u015bci liczyli pewnie, \u017ce podczas inauguracyjnego wieczoru XIV Wielkanocnego Festiwalu Ludwika van Beethovena w programie znajdzie si\u0119 jego muzyka. Nie znalaz\u0142a si\u0119 \u2013 nie by\u0142o nawet cienia aluzji do dzie\u0142 tw\u00f3rcy <i>IX Symfonii<\/i>. Je\u015bli ju\u017c poszukiwa\u0107 paralel do ideowej osi programu tegorocznego Festiwalu \u2013 to reprezentowa\u0142 je <i>Koncert wiolonczelowy a-moll<\/i> op. 129 Roberta Schumanna (obok Fryderyka Chopina najwa\u017cniejszego chyba kompozytora w tym roku), umieszczony w dosy\u0107 egzotycznym dla przeci\u0119tnego melomana kontek\u015bcie. Reszta \u2013 zar\u00f3wno program, jak i wykonawcy \u2013 by\u0142o symbolicznym spojrzeniem na kultur\u0119 i cywilizacj\u0119, kt\u00f3ra coraz \u015bmielej poczyna sobie we wsp\u00f3\u0142czesnym, zglobalizowanym do ostatnich granic \u015bwiecie. Chiny &#8211; w ekonomicznym kontek\u015bcie aspiracje i pozycja Pa\u0144stwa \u015arodka nikogo nie zaskakuj\u0105 i nie dziwi\u0105. Zar\u00f3wno Europa jak i Stany Zjednoczone ca\u0142kiem powa\u017cnie musz\u0105 si\u0119 liczy\u0107 z chi\u0144sk\u0105 pot\u0119g\u0105 gospodarcz\u0105 (pozostawmy na marginesie dyskusj\u0119 na temat trwa\u0142o\u015bci i warto\u015bci fundament\u00f3w ich ekonomicznego sukcesu). Jaka jest natomiast kondycja chi\u0144skiej kultury, a szczeg\u00f3lnie muzyki? Ambicje Chi\u0144czyk\u00f3w tak\u017ce i w tej dziedzinie daleko przerastaj\u0105 skal\u0105 horyzonty wyobra\u017ce\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w Starego Kontynentu. Nawet je\u015bli prastara cywilizacja dopiero szykuje si\u0119 do globalnej dominacji kulturowej, to wyci\u0105gaj\u0105c wnioski z mozolnego, systematycznego wykuwania gospodarczego sukcesu nie trudno przewidzie\u0107 efekty. Muzyczne Chiny to \u2013 przywo\u0142uj\u0105c tytu\u0142 filmowego obrazu \u2013 <i>Przyczajony Tygrys, Ukryty Smok<\/i>. Pozostaje kwesti\u0105 czasu, kiedy doro\u015bnie i okrzepnie na tyle, by zatriumfowa\u0107 nad znanym nam \u015bwiatem. Na razie pilnie si\u0119 uczy i zbiera nowe do\u015bwiadczenia.<\/div>\n<p>Inauguracyjny koncert w Teatrze Wielkim \u2013 Operze Narodowej by\u0142 polskim debiutem Szanghajskiej Orkiestry Symfonicznej \u2013 najstarszego takiego zespo\u0142u w Azji. Jej tradycja jest d\u0142u\u017csza, ni\u017c niejednej orkiestry europejskiej, przekroczy\u0142a ju\u017c 130 lat dzia\u0142alno\u015bci, chocia\u017c pod obecn\u0105 nazw\u0105 Shanghai Symphony dzia\u0142a dopiero od 1956 roku. Zesp\u00f3\u0142 poprowadzi\u0142 Long Yu, jego obecny dyrygent i szef artystyczny.<\/p>\n<p>Koncert rozpocz\u0119\u0142a kompozycja zatytu\u0142owana <i>Odblask ksi\u0119\u017cyca w Drugim \u0179r\u00f3dle<\/i> Hua Yanjun, w opracowaniu na orkiestr\u0119 smyczkow\u0105 Wu Zuqiang. Wielki dystans dziel\u0105cy nas od rozumienia chi\u0144skiej wra\u017cliwo\u015bci i kultury mo\u017cna by\u0142o u\u015bwiadomi\u0107 sobie, s\u0142uchaj\u0105c tego w\u0142a\u015bnie, nied\u0142ugiego utworu. Jest to pono\u0107 niezwykle popularna w Chinach kompozycja, opisuj\u0105ca \u201e\u017ar\u00f3d\u0142o erqua\u0144skie\u201d z miejscowo\u015bci Wuxi. Jej autor by\u0142 niewidomym ludowym artyst\u0105, mistrzem gry na tradycyjnym instrumencie <i>erhu<\/i>, czyli \u2013 odnosz\u0105c wszystko do zrozumia\u0142ych standard\u00f3w europejskich \u2013 pewnie chi\u0144skim wcieleniem poczciwego, w\u0119drownego lirnika. <i>Odblask ksi\u0119\u017cyca<\/i> znany jest (jak mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107 z notki programowej) w wielu aran\u017cacjach i opracowaniach, a wersja przestawiona na pocz\u0105tku warszawskiego koncertu powsta\u0142a 1977 roku. <i>Odblask ksi\u0119\u017cyca<\/i> emanuje smutkiem i gorycz\u0105, ale by w ten spos\u00f3b odbiera\u0107 utw\u00f3r, przeci\u0119tny Europejczyk musi o tym wiedzie\u0107 \u2013 oto skala kulturowego dystansu dw\u00f3ch \u015bwiat\u00f3w! Aspekt wykonawczy by\u0142 jednak bez zarzutu \u2013 Orkiestra zagra\u0142a <i>Odblask ksi\u0119\u017cyca<\/i> bardzo precyzyjnie.<\/p>\n<p><i>Koncert wiolonczelowy a-moll<\/i> Roberta Schumanna kreowa\u0142 uznany chi\u0144ski artysta, wyst\u0119puj\u0105cy z najwa\u017cniejszymi zespo\u0142ami symfonicznymi \u015bwiata \u2013 Jian Wang. Nie wiem, czy by\u0142o to skutkiem specyficznej akustyki Teatru Wielkiego (z kt\u00f3r\u0105 nie\u0142atwo sobie poradzi\u0107), ale gdy tylko Wang intonowa\u0142 d\u017awi\u0119ki swojej partii, orkiestra gwa\u0142townie zanika\u0142a. W symfonicznych tutti wolumen brzmienia natomiast gwa\u0142townie r\u00f3s\u0142. Gdyby te proporcje wyr\u00f3wna\u0107 \u2013 mo\u017cna by\u0142oby w pe\u0142ni doceni\u0107 interpretacj\u0119 <i>Koncertu<\/i>.<\/p>\n<p>Wychodzi\u0142bym z Teatru Wielkiego z niedosytem wra\u017ce\u0144, gdyby nie fina\u0142owa cz\u0119\u015b\u0107 wieczoru. Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce programowe anonse wzbudza\u0142y i ciekawo\u015b\u0107, i pewn\u0105 obaw\u0119. Jak bowiem nie bi\u0107 si\u0119 z my\u015blami, gdy zapowiedziany utw\u00f3r jest \u015bwiadomym nawi\u0105zaniem do dzie\u0142a tak wa\u017cnego, jak <i>Pie\u015b\u0144 o Ziemi<\/i> Gustava Mahlera? Tak, tak \u2013 na fina\u0142 inauguracyjnego koncertu Festiwalu Beethovenowskiego zabrzmia\u0142 \u2013 po raz pierwszy w Polsce \u2013 wsp\u00f3\u0142czesny remake arcydzie\u0142a Mahlera. T\u0119 wersj\u0119 <i>Pie\u015bni o Ziemi<\/i>, na zam\u00f3wienie Chi\u0144skiej Orkiestry Narodowej, napisa\u0142 w roku 2004 Xiaogang Ye, kompozytor pokolenia, kt\u00f3re w dojrza\u0142o\u015b\u0107 artystyczn\u0105 wchodzi\u0142o ju\u017c po traumatycznym czasie rewolucji kulturalnej. Pomys\u0142 bardzo ciekawy \u2013 jeszcze raz zmierzy\u0107 si\u0119 z tematem, kt\u00f3ry obr\u00f3s\u0142 w\u0142asn\u0105 tradycj\u0105. Mahler odnosi\u0142 si\u0119 do duchowo\u015bci kultury chi\u0144skiej, do estetyki tradycyjnej chi\u0144skiej poezji \u2013 prze\u0142o\u017conej, a w\u0142a\u015bciwie sparafrazowanej w niemieckich przek\u0142adach Hansa Bethgego. Podobno trudno by\u0142o dotrze\u0107 do orygina\u0142\u00f3w wierszy chi\u0144skich poet\u00f3w z VIII wieku, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 notabene znacznie od tego, do czego przyzwyczaili si\u0119 wielbiciele muzyki Mahlera. Je\u015bli warstwa s\u0142owna wsp\u00f3\u0142czesnej <i>Pie\u015bni o Ziemi <\/i>odnosi\u0142a si\u0119 do litery orygina\u0142u (pami\u0119taj\u0105c o r\u00f3\u017cnicach przek\u0142adu Bethgego), to muzyka Xiaogang Ye nawi\u0105zywa\u0142a do ducha dzie\u0142a Mahlera. Obsadowo remake korespondowa\u0142 z orygina\u0142em: para solist\u00f3w \u2013 sopran i baryton (u Mahlera odwrotnie: m\u0119ski g\u0142os wysoki, a kobiecy niski) i wielka orkiestra symfoniczna: tutaj, w chi\u0144skiej wersji, ze szczeg\u00f3lnym podkre\u015bleniem grupy perkusyjnej, uzupe\u0142nionej o instrumenty tradycyjne. Podzia\u0142 na cz\u0119\u015bci \u2013 z grubsza r\u00f3wnie\u017c podobny, ale proporcje inne, bardziej wyr\u00f3wnane (w dziele Mahlera sednem jest wielkie ogniwo sz\u00f3ste \u2013 Abschied). \u015awiat brzmieniowy Xiaogang Ye jawi\u0142 si\u0119 eklektycznie bogato \u2013 rozpi\u0119ty mi\u0119dzy odniesieniami do impresjonizmu i nawi\u0105zaniami do sonoryzmu. I, na szcz\u0119\u015bcie, pozbawiony zosta\u0142 prawie zupe\u0142nie aluzji do klasycznej tonalno\u015bci dur-moll \u2013 to nale\u017cy policzy\u0107 na plus chi\u0144skiej kompozycji. Od dobrej strony zaprezentowa\u0142a si\u0119 para solist\u00f3w: Xu Xiao Ying \u2013 sopran i Xiaoyong Yang \u2013 baryton (jego partia zreszt\u0105 znacznie mniejsza rozmiarami), a orkiestra ujawni\u0142a wreszcie sw\u00f3j w\u0142a\u015bciwy poziom artystyczny, tak wstydliwie skrywany w <i>Koncercie wiolonczelowym <\/i>Schumanna.<\/p>\n<p>Bardzo du\u017co do my\u015blenia dawa\u0142a druga cz\u0119\u015b\u0107 wieczoru, wskazuj\u0105c na aspiracje chi\u0144skiej kultury muzycznej. Kto wie, jak za 100 lat b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a panorama muzyki klasycznej na \u015bwiecie. <i>Przyczajony Tygrys, Ukryty Smok<\/i>? \u2013 teraz na pewno, ale jak ju\u017c przestanie si\u0119 tygrys czai\u0107, a smok ukrywa\u0107? Mo\u017ce by\u0107 bardzo ciekawie, trzeba tylko zg\u0142\u0119bia\u0107 chi\u0144sk\u0105 kultur\u0119 i chi\u0144sk\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Marcin Majchrowski (Polskie Radio)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Programowa niespodzianka i zaskoczenie? Tradycjonali\u015bci liczyli pewnie, \u017ce podczas inauguracyjnego wieczoru XIV Wielkanocnego Festiwalu Ludwika van Beethovena w programie znajdzie si\u0119 jego muzyka. Nie znalaz\u0142a si\u0119 \u2013 nie by\u0142o nawet cienia aluzji do dzie\u0142 tw\u00f3rcy IX Symfonii. Je\u015bli ju\u017c poszukiwa\u0107 paralel do ideowej osi programu tegorocznego Festiwalu \u2013 to reprezentowa\u0142 je Koncert wiolonczelowy a-moll op. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-265","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/265","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=265"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/265\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":266,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/265\/revisions\/266"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}