To by\u0142o 45 lat temu. Po kilku pierwszych d\u017awi\u0119kach Pasji wed\u0142ug \u015bw. \u0141ukasza<\/i> Krzysztofa Pendereckiego, tradycyjna publiczno\u015b\u0107 koncertowa i wielbiciele muzycznej awangardy byli jednakowo wstrz\u0105\u015bni\u0119ci. Publiczno\u015b\u0107 tradycyjna, poniewa\u017c zosta\u0142a postawiona wobec religijnego tematu opowiedzianego \u015brodkami radykalnie awangardowymi. Awangardzi\u015bci, poniewa\u017c zastosowanie tych \u015brodk\u00f3w przez czo\u0142owego kompozytora tego ruchu stanowi\u0142o zerwanie z awangardowymi idea\u0142ami. Dwie godziny p\u00f3\u017aniej by\u0142o oczywiste, \u017ce prawykonanie dzie\u0142a okaza\u0142o si\u0119 wielkim sukcesem, a s\u0142uchacze zyskali pewno\u015b\u0107, \u017ce do\u015bwiadczyli czego\u015b niezwyk\u0142ego.
\nPo 45 latach Pasja wed\u0142ug \u015bw. \u0141ukasza<\/i> zabrzmia\u0142a w Wielki Pi\u0105tek podczas koncertu zamykaj\u0105cego XV Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena. Przez wszystkie te lata arcydzie\u0142o Pendereckiego nic nie straci\u0142o ze swej warto\u015bci. Przeciwnie: przesta\u0142o szokowa\u0107 awangardowymi \u015brodkami, kt\u00f3re w ci\u0105gu lat sta\u0142y si\u0119 j\u0119zykiem obiegowym (sonorystyka, klastery, u\u017cycie grupy perkusji jako r\u00f3wnouprawnionej grupy w orkiestrze, nowe sposoby artykulacji), ale nie straci\u0142o nic z si\u0142y swego oddzia\u0142ywania na s\u0142uchacza. \u015arodki muzyczne zosta\u0142y bowiem w spos\u00f3b adekwatny zastosowane do \u0142aci\u0144skich tekst\u00f3w dzi\u0119ki czemu, jak s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142 prof. Mieczys\u0142aw Tomaszewski, \u201estajemy si\u0119 wprost uczestnikami ewangelicznej opowie\u015bci\u201d. Dzie\u0142o wytrzyma\u0142o zatem pr\u00f3b\u0119 czasu i nale\u017cy do niezaprzeczalnych arcydzie\u0142 naszej epoki. Sam kompozytor twierdzi, \u017ce nie odczuwa po latach potrzeby zmiany czegokolwiek w partyturze. Dlaczeg\u00f3\u017c mia\u0142oby tak by\u0107? W dziele sko\u0144czonym, doskona\u0142ym, \u017cadne zmiany nie s\u0105 wszak mo\u017cliwe.
\nPasja wed\u0142ug \u015bw. \u0141ukasza<\/i> ma d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119 wykonawcz\u0105, znaczon\u0105 wielkimi kreacjami Stefanii Woytowicz, Andrzeja Hiolskiego, Bernarda \u0141adysza czy Leszka Herdegena. Nawet sam kompozytor musia\u0142 zmierzy\u0107 si\u0119 nie tylko z trudno\u015bciami w\u0142asnego dzie\u0142a, ale i z legend\u0105 niezapomnianej interpretacji Henryka Czy\u017ca.
\nTrzeba wi\u0119c od razu powiedzie\u0107, \u017ce wykonanie AD MMXI by\u0142o ogromnym sukcesem wszystkich wykonawc\u00f3w. Krzysztof Penderecki mia\u0142 do dyspozycji wielki aparat wykonawczy. A wi\u0119c, po\u0142\u0105czone trzy ch\u00f3ry: Ch\u00f3r Filharmonii Narodowej, Ch\u00f3r Opery i Filharmonii Podlaskiej w Bia\u0142ymstoku oraz Ukrai\u0144ski Narodowy Ch\u00f3r Akademicki \u201eDumka\u201d. Do tego jeszcze dochodzi Warszawski Ch\u00f3r Ch\u0142opi\u0119cy, kt\u00f3rego wykonanie zas\u0142uguje na szczeg\u00f3lne wyrazu uznania – m\u0142odzi \u015bpiewacy znakomicie radzili sobie w atonalnej przestrzeni d\u017awi\u0119kowej. Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107 o wadze partii ch\u00f3ralnych dla ca\u0142o\u015bci dzie\u0142a: jego punktem centralnym, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego ca\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a skomponowana, jest przecie\u017c Stabat Mater <\/i>wykonywane przez ch\u00f3ry a capella. Wykonanie tego fragmentu nie pozostawi\u0142o nikogo oboj\u0119tnym.
\nSinfonia Varsovia, w szczytowej formie, gra\u0142a z du\u017c\u0105 doz\u0105 emocji, wielk\u0105 si\u0142\u0105 wyrazu i wra\u017cliwo\u015bci\u0105 na barw\u0119, co jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w przypadku Pasji <\/i>Pendereckiego. Barwa bowiem podkre\u015bla i komentuje znaczenie tekstu, zastosowana zosta\u0142a zatem w roli Leitmotivu i figury retorycznej zarazem.
\nCa\u0142o\u015bci obrazu dope\u0142niali znakomici soli\u015bci: Krzysztof Goszty\u0142a (w roli m\u00f3wionej), Thomas Bauer i Tomasz Konieczny, kt\u00f3rzy wykonywali swoje partie z pe\u0142n\u0105 wewn\u0119trznego napi\u0119cia ekspresj\u0105. Liryczne komentarze do akcji wykona\u0142a sopranistka Iwona Hossa, a jej wspania\u0142e wykonanie pozostanie w pami\u0119ci na d\u0142ugo.
\nKrzysztof Komarnicki
\npolskieradio.pl<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
To by\u0142o 45 lat temu. Po kilku pierwszych d\u017awi\u0119kach Pasji wed\u0142ug \u015bw. \u0141ukasza Krzysztofa Pendereckiego, tradycyjna publiczno\u015b\u0107 koncertowa i wielbiciele muzycznej awangardy byli jednakowo wstrz\u0105\u015bni\u0119ci. Publiczno\u015b\u0107 tradycyjna, poniewa\u017c zosta\u0142a postawiona wobec religijnego tematu opowiedzianego \u015brodkami radykalnie awangardowymi. Awangardzi\u015bci, poniewa\u017c zastosowanie tych \u015brodk\u00f3w przez czo\u0142owego kompozytora tego ruchu stanowi\u0142o zerwanie z awangardowymi idea\u0142ami. Dwie godziny p\u00f3\u017aniej […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-263","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/263","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=263"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":264,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/263\/revisions\/264"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}