Zapewne dla wi\u0119kszo\u015bci s\u0142uchaczy program tego kameralnego koncertu musia\u0142 okaza\u0107 si\u0119 nowo\u015bci\u0105. Wariacyjne opracowania temat\u00f3w pie\u015bni ludowych (opus 105 i opus 107) nale\u017c\u0105 przecie\u017c do najmniej znanych kart tw\u00f3rczo\u015bci Ludwika van Beethovena. Warto jednak przyjrze\u0107 si\u0119 im bli\u017cej. Kompozytor zwierza\u0142 si\u0119 w swoim kr\u0119gu, \u017ce zbiory te powsta\u0142y \u201edla chleba\u201d, ale nie powsta\u0142yby, gdyby nie spiritus movens<\/i> przedsi\u0119wzi\u0119cia, szkocki wydawca – George Thomson. \u00d3w d\u0142ugowieczny amator-kolekcjoner folkloru (\u017cy\u0142 94 lata!), postanowi\u0142 stworzy\u0107 ca\u0142kiem now\u0105 antologi\u0119 ludowych pie\u015bni szkockich. Zainspirowa\u0142 si\u0119 po prostu koncertami Towarzystwa Muzycznego w Edynburgu, podczas kt\u00f3rych obcy wykonawcy cz\u0119sto si\u0119gali po znany mu repertuar. Jego antologia powsta\u0107 mia\u0142a jednak nie poprzez zapisywanie istniej\u0105cych w \u017cywym obiegu utwor\u00f3w, ale za spraw\u0105 zam\u00f3wienia opracowa\u0144 tekst\u00f3w i muzyki. Zatrudni\u0142 wi\u0119c takich poet\u00f3w jak Robert Burns czy Sir Walter Scott, a do obstalowania muzyki \u2013 m.in. J\u00f3zefa Haydna i Beethovena. Haydn zaaran\u017cowa\u0142 dla Thomsona \u2013 bagatela, ponad 200 pie\u015bni (co sk\u0105din\u0105d stanowi\u0142o ledwie po\u0142ow\u0119 jego dorobku w tej dziedzinie), Beethoven (emablowany d\u0142ugo, acz skutecznie przez upartego Szkota) poprzesta\u0142 na oko\u0142o 120. P\u00f3\u017aniej, ju\u017c z w\u0142asnej inicjatywy si\u0119gn\u0105\u0142 po tw\u00f3rczo\u015b\u0107 ludow\u0105 i popularn\u0105 z innych zak\u0105tk\u00f3w Europy. Sze\u015b\u0107 temat\u00f3w z wariacjami<\/i> op. 105 i Dziesi\u0119\u0107<\/i> temat\u00f3w z wariacjami <\/i>op. 107 na fortepian z towarzyszeniem fletu \u2013 ukaza\u0142y si\u0119 po raz pierwszy jako jeden zbi\u00f3r w 1819 roku, w Londynie. Na kontynencie podzielono je na dwa \u201epodzbiory\u201d, ka\u017cdy opatruj\u0105c oddzieln\u0105 liczb\u0105 opusow\u0105. W pierwszym znale\u017a\u0107 mo\u017cna dwie pie\u015bni walijskie, trzy irlandzkie i jedn\u0105 austriack\u0105 (folklor szkocki jako\u015b si\u0119 ulotni\u0142), w drugim \u2013 poddane kunsztownym przekszta\u0142ceniom wariacyjnym pojedyncze melodie walijsk\u0105, irlandzk\u0105, rosyjsk\u0105 i ukrai\u0144sk\u0105, dwie tyrolskie i a\u017c cztery szkockie.
\nWarto\u015b\u0107 obu zbior\u00f3w le\u017cy przede wszystkim w wariacyjno\u015bci. Wiadomo \u2013 Beethoven by\u0142 w tej dziedzinie mistrzem W obu opusach zaprezentowa\u0142 wi\u0119c ca\u0142\u0105 palet\u0119 melodycznych, harmonicznych i fakturalnych \u201ekontekst\u00f3w\u201d ludowych melodii. Oczywi\u015bcie g\u0142\u00f3wny ci\u0119\u017car wykonawczy powierzy\u0142 fortepianowi. Taka by\u0142a \u00f3wczesna norma kompozytorska, flet zreszt\u0105, zgodnie z tytu\u0142em \u2013 akompaniuje klawiszowemu instrumentowi. Pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce pisa\u0142 Beethoven Tematy z wariacjami<\/i> ledwie kilka lat przed swym genialnym opus 120 (Wariacjami na temat \u201eWalca\u201d Diabellego<\/i>), m\u00f3g\u0142 wi\u0119c spokojnie przetestowa\u0107 wiele tw\u00f3rczych rozwi\u0105za\u0144.
\nFortepian wi\u0119c na planie pierwszym, a flet w charakterze akompaniamentu, ale duet wytrawnych artyst\u00f3w \u2013 pianista Bruno Canino i flecista Massimo Mercelli \u2013 \u201eodpowiedzialno\u015bci\u0105\u201d za wykonawczy efekt podzieli\u0142 si\u0119 dosy\u0107 sprawiedliwie. Nie by\u0142o tu mowy o rywalizacji, przeciwnie, ich wykonanie mo\u017cna uzna\u0107 za wz\u00f3r wsp\u00f3\u0142pracy na niwie muzyki kameralnej. Maj\u0105cy do wykonania znacznie bogatsz\u0105 parti\u0119 Bruno Canino wyra\u017anie stara\u0142 si\u0119, by nie przykry\u0107 brzmieniem ulotniejszego fletu. Mercelli m\u00f3g\u0142 dzi\u0119ki temu czarowa\u0107 s\u0142uchaczy swoj\u0105 gr\u0105. A odznacza si\u0119 ona wielk\u0105 szlachetno\u015bci\u0105 \u2013 w gatunku brzmienia i eleganckich barwach. Program tego kameralnego koncertu by\u0142 monograficzny, z poznawczego punktu widzenia nad wyraz interesuj\u0105cy. Z perspektywy wykonawc\u00f3w nie by\u0142o to u\u0142atwieniem, ale dodatkow\u0105 trudno\u015bci\u0105. Bruno Canino i Massimo Mercelli potrafili jednak uwypukli\u0107 ca\u0142e bogactwo obu Beethovenowskich cykl\u00f3w, a wi\u0119c i t\u0119 przeszkod\u0119 pokonali.
\nMarcin Majchrowski (Polskie Radio)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zapewne dla wi\u0119kszo\u015bci s\u0142uchaczy program tego kameralnego koncertu musia\u0142 okaza\u0107 si\u0119 nowo\u015bci\u0105. Wariacyjne opracowania temat\u00f3w pie\u015bni ludowych (opus 105 i opus 107) nale\u017c\u0105 przecie\u017c do najmniej znanych kart tw\u00f3rczo\u015bci Ludwika van Beethovena. Warto jednak przyjrze\u0107 si\u0119 im bli\u017cej. Kompozytor zwierza\u0142 si\u0119 w swoim kr\u0119gu, \u017ce zbiory te powsta\u0142y \u201edla chleba\u201d, ale nie powsta\u0142yby, gdyby nie […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-238","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=238"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":239,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/238\/revisions\/239"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}