Refleksji na temat tego wieczoru nie mo\u017cna nie zacz\u0105\u0107 od absolutnych superlatyw. Po pierwsze program \u2013 zupe\u0142nie fantastyczny i dla fan\u00f3w Gustava Mahlera (Pie\u015bni w\u0119druj\u0105cego czeladnika<\/i> oraz Adagio <\/i>z X Symfonii<\/i>), i dla poszukiwaczy dzie\u0142 nietuzinkowych, ale b\u0119d\u0105cych czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c zwyk\u0142a, repertuarowa ciekawostka (Pie\u015bni <\/i>Almy Mahler). Po drugie \u2013 wykonawcy: znakomity szwedzki dyrygent Ola Rudner, niezwyk\u0142a esto\u0144ska \u015bpiewaczka Annely Peebo oraz rzetelna, po niemiecku zdyscyplinowana orkiestra W\u00fcrttembergische Philharmonie. Po trzecie interpretacja \u2013 nie raz mo\u017cna by\u0142o si\u0119 zachwyci\u0107 i wzruszy\u0107. A teraz szczeg\u00f3\u0142y\u2026
\nOtwiera\u0142a koncert uwertura Leonora III<\/i> Ludwiga van Beethovena \u2013 energiczna, m\u0119ska, zdecydowana, z pewn\u0105 doz\u0105 teatralno\u015bci (tr\u0105bka ustawiona w uchylonych drzwiach drugiego balkonu). Aczkolwiek w paru miejscach zdarzy\u0142y si\u0119 nie\u015bcis\u0142o\u015bci i uchybienia intonacyjne, ale by\u0142a to jedyna \u0142y\u017ceczka dziegciu w ogromnej beczce miodu. Zaaplikowana na pocz\u0105tku, natychmiast posz\u0142a w zapomnienie, wi\u0119c nie wypominam, a jedynie odnotowuj\u0119. Zreszt\u0105 warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Leonora III <\/i>by\u0142\u0105 symbolicznym nawi\u0105zaniem \u2013 nie jedynym zreszt\u0105 \u2013 do tematu zasadniczego XV Wielkanocnego Festiwalu, czyli \u201ewiecznej kobieco\u015bci\u201d.
\nJe\u015bli jednak w\u0105tek ten w uwerturze zabrzmia\u0142 ledwie aluzyjnie, to rozwin\u0105\u0142 skrzyd\u0142a przy okazji Pie\u015bni Almy Mahler. Trudno obok nich przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie, nie mo\u017cna wt\u0142oczy\u0107 ich w w\u0105skie ramy tw\u00f3rczo\u015bci amatorskiej, skoro nad warsztatem kompozytorskim Almy czuwa\u0142 Alexander von Zemlinsky, a sam Gustav, po r\u00f3\u017cnych \u017cyciowych perypetiach, przegrywaj\u0105c je przy fortepianie w roku 1910 wzrusza\u0142 si\u0119 do \u0142ez. Siedem <\/i>liryk\u00f3w Almy (w orkiestracji Colina i Davida Matthews) roztoczy\u0142o przed festiwalow\u0105 publiczno\u015bci\u0105 \u015bwiat wielowymiarowy, pe\u0142en interesuj\u0105cych detali i zakamark\u00f3w. Harmonicznie tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Almy Mahler wydaje si\u0119 spogl\u0105da\u0107 w stron\u0119 dzie\u0142 Sch\u00f6nberga i Berga, a spos\u00f3b kszta\u0142towania linii melodycznych zdradza wyrafinowanie i delikatno\u015b\u0107. Pie\u015bni te okaza\u0142y si\u0119 wr\u0119cz wymarzonymi dla esto\u0144skiej \u015bpiewaczki Annely Peebo, dysponuj\u0105cej g\u0142osem o ciemnej, g\u0142\u0119bokiej barwie. Wyczucie nastroju, \u015bwiadomo\u015b\u0107 wagi tekstu i tre\u015bci poszczeg\u00f3lnych miniatur z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na interpretacj\u0119 wr\u0119cz fascynuj\u0105c\u0105. D\u0142ugo nie zapomn\u0119 na przyk\u0142ad tanecznego rozko\u0142ysania pie\u015bni In meines Vaters Garten<\/i>, albo wysublimowanej Die stille Stadt<\/i>. Fantastycznie potrafi\u0142 spuentowa\u0107 solow\u0105 parti\u0119 orkiestrowy akompaniament, a by\u0142 to ledwie przedsmak dramaturgicznych atrakcji, kt\u00f3re przygotowa\u0142 Ola Rudner na cz\u0119\u015b\u0107 drug\u0105 koncertu.
\nApogeum nast\u0105pi\u0142o w Adagiu <\/i>z X Symfonii<\/i> Gustava Mahlera. \u00d3w ponad 25-minutowy fragment ostatniego jego dzie\u0142a nale\u017cy do najtrudniejszych interpretacyjnie partytur z pocz\u0105tku XX wieku. Muzyczna tre\u015b\u0107 tego dzie\u0142a rozplanowanego na pot\u0119\u017cnej przestrzeni jest przecie\u017c zupe\u0142nie niejednoznaczna. Zasadniczy temat Adagia tchnie b\u0142ogo\u015bci\u0105, zdaje si\u0119 uosabia\u0107 jak\u0105\u015b niebia\u0144sk\u0105 idyll\u0119, ale ostatecznie ginie, przyt\u0142oczony z\u0142owrog\u0105, piekieln\u0105, pozbawion\u0105 nawet iskierki nadziei g\u0142\u00f3wn\u0105 kulminacj\u0105 \u2013 tak pot\u0119\u017cn\u0105, \u017ce przera\u017caj\u0105c\u0105. Do tego fantastycznie skomplikowana faktura i wymagaj\u0105ca instrumentacja \u2013 w wielu epizodach kameralna, ograniczona do ledwie kilku brzmi\u0105cych instrument\u00f3w \u2013 zadania dyrygentowi i orkiestrze nie u\u0142atwiaj\u0105. I tutaj w\u0142a\u015bnie Ola Rudner m\u00f3g\u0142 zab\u0142ysn\u0105\u0107 pe\u0142ni\u0105 swego talentu. Niezwykle skupiony, oszcz\u0119dny w gestach, ale za to perfekcyjnie precyzyjny wyczarowa\u0142 w Adagiu<\/i> \u015bwiat, o jakim inni jego koledzy po fachu mog\u0105 zdaje si\u0119 jedynie marzy\u0107. Rudner po prostu okaza\u0142 si\u0119 wizjonerskim re\u017cyserem, odmalowuj\u0105cym przed s\u0142uchaczem jak\u0105\u015b apokaliptyczn\u0105 katastrof\u0119. Rozpi\u0105\u0142 Adagio mi\u0119dzy delikatn\u0105 s\u0142odycz\u0105 i pustk\u0105 emocjonalnego wypalenia, przygotowuj\u0105c efektown\u0105 kulminacj\u0119 d\u0142ugimi minutami konsekwentnego budowania napi\u0119cia i gromadzenia energii, a tak\u017ce wyrazistego przed\u0142u\u017cania pauz.
\nKoncert dope\u0142nia\u0142y Pie\u015bni w\u0119druj\u0105cego czeladnika.<\/i> Annely Peebo jeszcze raz zachwyci\u0142a mnie swoim wyczuciem i zrozumieniem. Nie zapomn\u0119 smutnego zako\u0144czenia ostatniej pie\u015bni \u2013 Dwoje b\u0142\u0119kitnych oczu<\/i>. To miniatura o przemijaniu, opowie\u015b\u0107 o drodze i bezcelowej w\u0119dr\u00f3wce, o uczuciowym wygnaniu. Jej bohater, zdro\u017cony, zasypia w ko\u0144cu pod lip\u0105. Mahler nie dopowiada \u2013 zbudzi si\u0119, czy ogarnia go sen wieczny. Raczej stawia znak zapytania. Wymowna interpretacja Peebo i W\u00fcrttebmbergische Philharmonie (zamieraj\u0105ce d\u017awi\u0119ki orkiestrowego akompaniamentu) w\u0105tpliwo\u015bci nie pozostawia\u0142a, \u017ce to co\u015b wi\u0119cej, ni\u017c zwyk\u0142y sen.
\nNa szcz\u0119\u015bcie drugi bis wyrywa\u0142 z melancholii \u2013 by\u0142 to nami\u0119tny i z pasj\u0105 wykonany IV Taniec w\u0119gierski <\/i>Johannesa Brahmsa.
\nMarcin Majchrowski (Polskie Radio)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Refleksji na temat tego wieczoru nie mo\u017cna nie zacz\u0105\u0107 od absolutnych superlatyw. Po pierwsze program \u2013 zupe\u0142nie fantastyczny i dla fan\u00f3w Gustava Mahlera (Pie\u015bni w\u0119druj\u0105cego czeladnika oraz Adagio z X Symfonii), i dla poszukiwaczy dzie\u0142 nietuzinkowych, ale b\u0119d\u0105cych czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c zwyk\u0142a, repertuarowa ciekawostka (Pie\u015bni Almy Mahler). Po drugie \u2013 wykonawcy: znakomity szwedzki dyrygent Ola […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-234","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=234"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/234\/revisions\/235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}