Koncert Gustav Mahler Jugendorchester z kilku powod\u00f3w nale\u017ca\u0142 do wyj\u0105tkowych wydarze\u0144 16. Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena. Zesp\u00f3\u0142 rozpoczyna\u0142 nim swoje wiosenne, kilkunastodniowe tourn\u00e9e. Wprawdzie mia\u0142 poprowadzi\u0107 je utytu\u0142owany dyrygent \u2013 Ingo Metzmacher \u2013 ale jego nag\u0142a choroba musia\u0142a te pierwotne plany zweryfikowa\u0107. Orkiestra wyst\u0105pi\u0142a wi\u0119c pod batut\u0105 swojego dyrygenta-asystenta Davida Afkhama. Ten m\u0142ody, niemiecki artysta godzien jest najwy\u017cszej uwagi i zainteresowania, poniewa\u017c jego kariera zatacza coraz szersze kr\u0119gi, a plany \u2013 ju\u017c realizowane \u2013 mog\u0105 wzbudzi\u0107 zazdro\u015b\u0107 niejednego z jego koleg\u00f3w po fachu. Zapewne inaczej wypad\u0142by koncert prowadzony przez Metzmachera, inaczej przedstawi\u0142a si\u0119 orkiestra pod dyrekcj\u0105 Afkhama, ale kto wie, czy nie by\u0142o to w ostatecznym rozrachunku ciekawsze.
\nWspomnia\u0142em o kilku powodach, dla kt\u00f3rych wype\u0142niony muzyk\u0105 Wagnera i Szostakowicza wiecz\u00f3r nale\u017cy uzna\u0107 za wyj\u0105tkowy. Pierwszy dotyczy w\u0142a\u015bnie programu. Symfonia \u201eLeningradzka\u201d Dymitra Szostakowicza wpisywa\u0142a si\u0119 w g\u0142\u00f3wny w\u0105tek programowy tegorocznego Festiwalu, wprost nawi\u0105zuj\u0105c do jego tytu\u0142u: \u201eWojna i pok\u00f3j\u201d. Wiadomo, tworzona by\u0142a, jak zawsze podkre\u015bla\u0142a to radziecka muzyczna historiografia i propaganda, w 1941 roku, w obl\u0119\u017conym Leningradzie, pod niemieckimi bombami. Warto jednak odbiera\u0107 ten utw\u00f3r bez ideologicznych obci\u0105\u017ce\u0144 i rozpatrywa\u0107 w oderwaniu od historycznych zasz\u0142o\u015bci. Natomiast fragmenty Zmierzchu bog\u00f3w Ryszarda Wagnera uros\u0142y powoli do rangi repertuarowego rarytasu. Niestety, \u017cyjemy w kraju, w kt\u00f3rym dzie\u0142a mistrza z Bayreuth serwuje si\u0119 w dawkach homeopatycznych. \u017byjemy w kraju, w kt\u00f3rym sto\u0142eczna scena operowa \u2013 Narodowa \u2013 dawno ju\u017c i na \u015bmier\u0107 zapomnia\u0142a o istnieniu dorobku Wagnera, a dramat\u00f3w muzycznych w szczeg\u00f3lno\u015bci (zachwalana inscenizacja Holendra tu\u0142acza sprzed kilku tygodni nie jest w tym kontek\u015bcie \u017cadnym alibi, ani tym bardziej nadrabianiem wieloletnich zaleg\u0142o\u015bci). Dla wielu m\u0142odych ludzi by\u0142a wi\u0119c to jedna z nielicznych okazji, by pos\u0142ucha\u0107 chocia\u017c fragment\u00f3w Pier\u015bcienia Nibelunga w \u017cywym wykonaniu. I to jakim \u2013 po prostu mistrzowskim! Zanim na estradzie Filharmonii Narodowej ukaza\u0142a si\u0119 znakomita Ir\u00e9ne Theorin, publiczno\u015b\u0107 znalaz\u0142a si\u0119 niemal w wagnerowskim raju. Gustav Mahler Jugendorchester pokaza\u0142a niezwyk\u0142y brzmieniowy kunszt, graj\u0105c d\u017awi\u0119kiem pe\u0142nym intensywnego nasycenia, o jasnej barwie i s\u0142odkim smaku. \u015awit i Podr\u00f3\u017c Zygfryda po Renie a tak\u017ce Muzyka \u017ca\u0142obna na \u015bmier\u0107 Zygfryda wypad\u0142y i\u015bcie po mistrzowsku \u2013 poprowadzone przez Afkhama bez kompleks\u00f3w \u2013 bardzo pewnie, gestem zdecydowanym i w tempach nad wyraz wartkich. A na fina\u0142 pierwszej cz\u0119\u015bci smakowa\u0107 mo\u017cna by\u0142o genialny \u015bpiew i najwy\u017cszej klasy interpretacj\u0119 Ir\u00e9ne Theorin, nale\u017c\u0105cej obecnie do \u015bcis\u0142ej elity wagnerowskich \u015bpiewaczek. Do Bayreuth mo\u017ce nie daleko, ale kolejki tam niebotyczne, wi\u0119c \u2013 jeszcze raz trzeba to podkre\u015bli\u0107 \u2013 by\u0142a to wyj\u0105tkowa okazja, aby Wagnera z najwy\u017cszej p\u00f3\u0142ki wykonawczej us\u0142ysze\u0107.
\nW drugiej cz\u0119\u015bci z interpretacj\u0105 muzyki Szostakowicza nie by\u0142o ju\u017c tak bezdyskusyjnie. Nie chodzi mi przy tym o bezdyskusyjn\u0105 wirtuozeri\u0119 i wysoki standard Orkiestry. To aspekty bezdyskusyjne. Po prostu nie do ko\u0144ca wypada si\u0119 zgodzi\u0107 z forsownymi tempami, podyktowanymi przez Afkhama, szczeg\u00f3lnie w drugiej i trzeciej cz\u0119\u015bci Symfonii \u201eLeningradzkiej\u201d. K\u0142ad\u0119 jednak t\u0119 propozycj\u0119 artystyczn\u0105 na karb m\u0142odo\u015bci i wykonawczego entuzjazmu \u2013 zar\u00f3wno jego, jak i zespo\u0142u. Zreszt\u0105 publiczno\u015b\u0107 zareagowa\u0142a na wykonanie dzie\u0142a Szostakowicza entuzjastycznie, wr\u0119cz euforycznie. VII Symfonia ewidentnie wi\u0119c przypad\u0142a jej do gustu. Swoj\u0105 drog\u0105 ciekaw jestem, dla ilu s\u0142uchaczy by\u0142a to jeszcze jedna pozycja z repertuarowej p\u00f3\u0142ki podpisanej \u201enieznane\u201d? Tak przedstawia\u0142 si\u0119 aspekt drugi wieczoru \u2013 wykonawczo-interpretacyjny.
\nTrzeci ma natur\u0119 smutnej refleksji. Ze wszech miar interesuj\u0105cy i godzien na\u015bladownictwa projekt pod nazw\u0105 Gustav Mahler Jugendorchester obchodzi w tym roku swoje 25-lecie. Od strony muzyczno-merytorycznej opiekuje si\u0119 nim wyj\u0105tkowy artysta \u2013 Claudio Abbado. Patronat sprawuj\u0105 byli i obecni prezydenci kraj\u00f3w Europy \u015arodkowej \u2013 Austrii, W\u0142och, Czech, Republiki Federalnej Niemiec oraz jeden z ojc\u00f3w Wsp\u00f3lnej Europy \u2013 Jacques Delors. GMJO jako instytucja ma tak\u017ce sw\u00f3j wk\u0142ad w jednoczenie Europy i zacieranie zimnowojennych podzia\u0142\u00f3w na Starym Kontynencie. Zastanawiam si\u0119, dlaczego w tym szczytnym projekcie nie ma ani \u015bladu polskiej obecno\u015bci. I nie mog\u0119 wyj\u015b\u0107 z zadziwienia, dlaczego obecnie w zespole tym nie gra ani jedna osoba z Polski? Formalnych przeciwwskaza\u0144 przecie\u017c nie ma. Czy\u017cby by\u0142o tak, \u017ce w\u015br\u00f3d 1500 kandydat\u00f3w do ostatniego naboru nikt znad Wis\u0142y si\u0119 nie zg\u0142osi\u0142? A mo\u017ce \u015bwiadczy to o czym innym \u2013 o stanie polskich uczelni i poziomie kszta\u0142cenia? Ambitnych m\u0142odych muzyk\u00f3w w Polsce na pewno nie brakuje, pytanie tylko \u2013 jak wypadaj\u0105 w por\u00f3wnaniu z r\u00f3wie\u015bnikami zza granicy? Patrz\u0105c na narodowo\u015bciowy przekr\u00f3j Gustav Mahler Jugendorchester \u2013 graj\u0105cej w Warszawie w ponad stuosobowym sk\u0142adzie \u2013 wypadaj\u0105 raczej s\u0142abo (a w\u0142a\u015bciwie wypadli poza stawk\u0119!)\u2026 Ten lokalny wymiar wyst\u0119pu znakomitego mi\u0119dzynarodowego zespo\u0142u powinien przyczyni\u0107 si\u0119 do wznowienia powa\u017cnej dyskusji o stanie polskiej edukacji muzycznej. Tylko czy kto\u015b z decydent\u00f3w to zauwa\u017cy\u0142?
\nMarcin Majchrowski (Polskie Radio)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Koncert Gustav Mahler Jugendorchester z kilku powod\u00f3w nale\u017ca\u0142 do wyj\u0105tkowych wydarze\u0144 16. Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena. Zesp\u00f3\u0142 rozpoczyna\u0142 nim swoje wiosenne, kilkunastodniowe tourn\u00e9e. Wprawdzie mia\u0142 poprowadzi\u0107 je utytu\u0142owany dyrygent \u2013 Ingo Metzmacher \u2013 ale jego nag\u0142a choroba musia\u0142a te pierwotne plany zweryfikowa\u0107. Orkiestra wyst\u0105pi\u0142a wi\u0119c pod batut\u0105 swojego dyrygenta-asystenta Davida Afkhama. Ten m\u0142ody, niemiecki […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-218","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=218"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/218\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":219,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/218\/revisions\/219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}