Udzielaj\u0105c wywiad\u00f3w przed premier\u0105 Pasji <\/i>w re\u017cyserii Grzegorza Jarzyny, Krzysztof Penderecki podkre\u015bla\u0142, \u017ce cho\u0107 komponowanie dzie\u0142a sakralnego \u2013 zw\u0142aszcza o takich rozmiarach \u2013 nie by\u0142o tym, czego socjalistyczne pa\u0144stwo oczekiwa\u0142o po swoich artystach w latach 60. ubieg\u0142ego wieku, to jednak utw\u00f3r ten nie jest afiszem propagandowym.
\nZupe\u0142nie inaczej jest w przypadku p\u00f3\u017aniejszego o mniej wi\u0119cej dwie dekady Polskiego Requiem<\/i> \u2013 poszczeg\u00f3lne fragmenty po\u015bwiecone s\u0105 pami\u0119ci jednostek i zbiorowo\u015bci, pami\u0119ci wydarze\u0144 heroicznych i tragicznych: Powstaniu Warszawskiemu, Katyniowi, Ofiarom Grudnia \u201970, \u015bw. Maksymilianowi Kolbe, kardyna\u0142owi Stefanowi Wyszy\u0144skiemu, Karolowi Wojtyle. Chronologicznie pierwsza Lacrimosa powsta\u0142a w trakcie karnawa\u0142u \u201eSolidarno\u015bci\u201d na uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia pomnika Ofiar Grudnia \u201970 w Gda\u0144sku, dalsze cz\u0119\u015bci pisane by\u0142y przede wszystkim do roku 1984, gdy po stanie wojennym nastroje spo\u0142eczne zn\u00f3w opad\u0142y. Kolejne cz\u0119\u015bci Polskiego Requiem<\/i> powstawa\u0142y wi\u0119c ku pokrzepieniu serc. A zatem \u2013 deklaracja polityczna. Manifest. Afisz.
\nCzy zatem utw\u00f3r ma walor li-tylko dokumentalny? Przeciwnie. Je\u017celi jest to afisz, to w takim znaczeniu, w jakim afiszem by\u0142a III Symfonia Beethovena. A rozwijaj\u0105c dalej metafor\u0119 \u2013 zauwa\u017cmy, \u017ce w Polsce szko\u0142a plakatu trwa ju\u017c w kolejnym pokoleniu tw\u00f3rc\u00f3w i plakat rodzimy jest z za\u0142o\u017cenia dzie\u0142em sztuki.
\nDedykacje, kt\u00f3rymi kompozytor opatruje poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci pisanego przez \u0107wier\u0107 wieku utworu (ostateczna redakcja pochodzi z roku 2005), osadzaj\u0105 dzie\u0142o w rodzimej historii, podobnie jak wprowadzenie do utworu suplikacji \u015awi\u0119ty Bo\u017ce stanowi zakorzenienie warstwy muzycznej w polskiej tradycji muzycznej. Jak zauwa\u017ca Regina Ch\u0142opicka, utw\u00f3r stanowi \u201e\u015bwiadectwo g\u0142\u0119boko osobistego stosunku Krzysztofa Pendereckiego do los\u00f3w ojczyzny\u201d. Jednocze\u015bnie u\u017cycie tekstu liturgicznego o wielowiekowej tradycji opracowa\u0144 muzycznych nadaje ca\u0142o\u015bci wymiar uniwersalny i ponadczasowy.
\nPoruszaj\u0105ce wykonanie w sobotni wiecz\u00f3r odda\u0142o sprawiedliwo\u015b\u0107 tej monumentalnej kompozycji. Ch\u00f3r Mieszany Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie przejmuj\u0105co utrzymywa\u0142 napi\u0119cie w partiach a capella i doskonale brzmia\u0142 w partiach symfonicznych. Godne to podkre\u015blenia, bo w\u0142a\u015bnie na ch\u00f3rze spoczywa \u2013 poprzez ekspresj\u0119 tekstu \u2013 najwi\u0119ksza odpowiedzialno\u015b\u0107 za obraz ca\u0142o\u015bci. Wielka w tym by\u0142a zas\u0142uga Teresy Majki-Pacanek, kt\u00f3ra krakowski Ch\u00f3r przygotowa\u0142a.
\nNarodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach pod batut\u0105 Jacka Kaspszyka wypad\u0142a r\u00f3wnie znakomicie. Szczeg\u00f3lnie podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy sola \u2013 obojowe i klarnetowe \u2013 maj\u0105ce ogromne znaczenie dla budowania nastroju kompozycji. Kulminacje budowane by\u0142y w spos\u00f3b przemy\u015blany, na niezwykle d\u0142ugich p\u0142aszczyznach, i wytrzymywane ze znakomitym wyczucie, czasu. Po tej klasy wykonawcach i kapelmistrzu nie \u015bmieliby\u015bmy zreszt\u0105 oczekiwa\u0107 niczego innego.
\nWreszcie trzeba wymieni\u0107 wyr\u00f3wnany kwartet solist\u00f3w. Byli to: Izabela Matu\u0142a \u2013 sopran, AgnieszkA Rehlis \u2013 mezzosopran, Rafa\u0142 Bartmi\u0144ski \u2013 tenor i Robert Jezierski \u2013 bas. Nie chcieliby\u015bmy tu nikogo wyr\u00f3\u017cnia\u0107, nie mo\u017cemy jednak nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Agnieszka Rehlis zdoby\u0142a sobie pozycj\u0119 czo\u0142owej interpretatorki dzie\u0142 Krzysztofa Pendereckiego, godnej nast\u0119pczyni Jadwigi Gadulanki.<\/p>\n
Krzysztof Komarnicki
\npolskieradio.pl<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Udzielaj\u0105c wywiad\u00f3w przed premier\u0105 Pasji w re\u017cyserii Grzegorza Jarzyny, Krzysztof Penderecki podkre\u015bla\u0142, \u017ce cho\u0107 komponowanie dzie\u0142a sakralnego \u2013 zw\u0142aszcza o takich rozmiarach \u2013 nie by\u0142o tym, czego socjalistyczne pa\u0144stwo oczekiwa\u0142o po swoich artystach w latach 60. ubieg\u0142ego wieku, to jednak utw\u00f3r ten nie jest afiszem propagandowym. Zupe\u0142nie inaczej jest w przypadku p\u00f3\u017aniejszego o mniej wi\u0119cej […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-211","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=211"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":212,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/211\/revisions\/212"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}