II Symfonia \u201eKopernikowska\u201d Henryka Miko\u0142aja G\u00f3reckiego, \u201ePytanie bez odpowiedzi\u201d Charlesa Ivesa oraz poemat symfoniczny \u201e\u015amier\u0107 i wyzwolenie\u201d Richarda Straussa zabrzmia\u0142y w pi\u0105tek na 17. Wielkanocnym Festiwalu Ludwiga van Beethovena.<\/p>\n
Uwielbiam spotkania z Johnem Axelrodem. Nieco roztargniony i rozbrajaj\u0105co w tym roztargnieniu szczery (poza scen\u0105), jest prawdziwym artyst\u0105 kiedy staje przed orkiestr\u0105. Pogodny i u\u015bmiechni\u0119ty, ale i wymagaj\u0105cy potrafi doprowadzi\u0107 zesp\u00f3\u0142 do wrzenia. W pozytywnym oczywi\u015bcie tego s\u0142owa znaczeniu – co oznacza, \u017ce jego energia podburzaj\u0105ca muzyk\u00f3w skutkuje p\u00f3\u017aniej owacjami na stoj\u0105co. Takimi te\u017c zako\u0144czy\u0142 si\u0119 pi\u0105tkowy koncert w Filharmonii Narodowej, gdzie z ameryka\u0144skim dyrygentem koncertowa\u0142a Symfoniczna Orkiestra tej\u017ce Filharmonii oraz Ch\u00f3r Opery i Filharmonii Podlaskiej.
\nProgram skomponowany r\u00f3\u017cnorodnie, prze\u017cyciem wi\u0119c by\u0142o m\u00f3c obserwowa\u0107 jak w \u015blad za kolejnymi jego cz\u0119\u015bciami zmienia si\u0119 spos\u00f3b dyrygowania Axelroda, a tym samym jego artystyczna wizja utwor\u00f3w.
\nW kompozycji \u201e\u015amier\u0107 i wyzwolenie\u201d Straussa, pomimo powa\u017cnego b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a charakteru utworu, Axelrod niemal\u017ce ta\u0144czy\u0142 na dyrygenckim pode\u015bcie, by oci\u0119\u017ca\u0142\u0105 orkiestr\u0119 poderwa\u0107 do bardziej dynamicznych reakcji. W \u201ePytaniu bez odpowiedzi\u201d Ivesa ta\u0144czy\u0107 nie musia\u0142, bo podzieleni na dwa zespo\u0142y muzycy koncertowali jak marzenie. Graj\u0105ce w monolitycznym, kontemplacyjnym klimacie smyczki by\u0142y jak jeden wielki instrument. Ich syntetyczne brzmienie kontrapunktowa\u0142y rozedrgane i z ka\u017cdym wej\u015bciem coraz bardziej zagubione \u201eistoty\u201d (\u015bwietna grupa filharmonicznych flecist\u00f3w). Dope\u0142nieniem tego metafizycznego nastroju i niejako spiritus movens ca\u0142ej kompozycji by\u0142a tr\u0105bka solo. Ustawiona na ostatnim balkonie, wysoko ponad widowni\u0105 zadawa\u0142a z za\u015bwiat\u00f3w tytu\u0142owe \u201ePytanie bez odpowiedzi\u201d, pytanie o sens ludzkiego bytu. To by\u0142o pi\u0119kne.
\nA ja dalej obserwowa\u0142em Axelroda, kt\u00f3ry po \u201ezata\u0144czonym\u201d Straussie od\u0142o\u017cy\u0142 na bok (w garderobie) batut\u0119. Symfoni\u0119 \u201eKopernikowsk\u0105\u201d G\u00f3reckiego chcia\u0142 dyrygowa\u0107 bez pa\u0142eczki, za to ca\u0142ym sob\u0105. Czy ma to jakiekolwiek znaczenie? Wystarczy si\u0119 ws\u0142ucha\u0107 w otwieraj\u0105ce dzie\u0142o Marcatissimo, a nawet przeczyta\u0107 mocno brzmi\u0105ce wskaz\u00f3wki kompozytora: \u201eMarcatissimo \u2013 con massima passione \u2013 con massima espressione \u2013 con grande tensione (…)\u201d. Ta Symfonia, a w ka\u017cdym razie jej rozbudowana i gigantyczna w brzmieniu cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza wymaga dyrygowani i grania z najwi\u0119kszym po\u015bwi\u0119ceniem. Do zdarcia palc\u00f3w, g\u0142os\u00f3w, do krwi. Na marginesie mo\u017cna doda\u0107, \u017ce tu\u017c przed koncertem, dyrygent zdradza\u0142 za kulisami obawy, \u017ce to wszystko mo\u017ce by\u0107 dla publiczno\u015bci zbyt g\u0142o\u015bne. \u201eMo\u017ce powinni\u015bmy zakomunikowa\u0107 to s\u0142uchaczom?\u201d
\nBy\u0142o g\u0142o\u015bno, ale najwa\u017cniejsze, \u017ce by\u0142o prawdziwie. Tak jak chcia\u0142 G\u00f3recki. Axelrod za\u015b nie po raz pierwszy udowodni\u0142, \u017ce jest znakomitym interpretatorem jego idei.
\nGraj\u0105cy tego samego dnia w Sali Wielkiej Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie Artis Quartet nie zrobi\u0142 najlepszego wra\u017cenia. Jego cz\u0142onkowie starali si\u0119 co prawda muzykowa\u0107 na najwy\u017cszym poziomie, by\u0142y chwile uniesie\u0144 (jak cho\u0107by w Kwartecie smyczkowym e-moll Giuseppe Verdiego) i muzycznego malarstwa (Kwartet smyczkowy F-dur op. 18 nr 1 Ludwiga van Beethovena), ale w konfrontacji z mistrzowskim zespo\u0142em Belcea Quartet, kt\u00f3ry gra\u0142 na festiwalu zaledwie dzie\u0144 wcze\u015bniej przepadli z kretesem. Szkoda, ale – niestety – muzyka na festiwalach przypomina czasem olimpijskie zmagania (zreszt\u0105 podkr\u0119caj\u0105 t\u0119 atmosfer\u0119 r\u00f3wnie\u017c sami arty\u015bci!). A w konkurencji, \u201ekwartety smyczkowe\u201d, mamy jak na razie jednego, bardzo mocnego lidera.
\nTomasz Handzlik<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
II Symfonia \u201eKopernikowska\u201d Henryka Miko\u0142aja G\u00f3reckiego, \u201ePytanie bez odpowiedzi\u201d Charlesa Ivesa oraz poemat symfoniczny \u201e\u015amier\u0107 i wyzwolenie\u201d Richarda Straussa zabrzmia\u0142y w pi\u0105tek na 17. Wielkanocnym Festiwalu Ludwiga van Beethovena. Uwielbiam spotkania z Johnem Axelrodem. Nieco roztargniony i rozbrajaj\u0105co w tym roztargnieniu szczery (poza scen\u0105), jest prawdziwym artyst\u0105 kiedy staje przed orkiestr\u0105. Pogodny i u\u015bmiechni\u0119ty, ale […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-182","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":183,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/182\/revisions\/183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}