Brytyjski Belcea Quartet czy wenezuelski dyrygent Rafael Payare? A mo\u017ce Sinfonia Iuventus i skrzypek Erzhan Kulibaev?
\nTrudno rozstrzygn\u0105\u0107 sp\u00f3r, werdykt nie mo\u017ce by\u0107 jednog\u0142o\u015bny, wi\u0119c mo\u017ce sprawiedliwszy by\u0142by remis?
\n\u201eTa muzyka \u015bmierdzi uszom\u201d – oznajmi\u0142 po wiede\u0144skiej premierze Koncertu skrzypcowego D-dur op. 35 Piotra Czajkowskiego wybitny krytyk i teoretyk muzyki XIX wieku Eduard Hanslick. \u015amiem si\u0119 nie zgodzi\u0107 – nie \u015bmierdzi. I wcale nie oburza, ale zachwyca. Ma zachwyca\u0107 i zachwyca. A przynajmniej takie budzi\u0142a emocje podczas wczorajszego koncertu.
\nSta\u0142o si\u0119 tak g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 fenomenalnego kazachskiego skrzypka Erzhana Kulibaeva, kt\u00f3rego publiczno\u015b\u0107 w naszym kraju mia\u0142a ju\u017c okazj\u0119 podziwia\u0107, m.in. podczas ostatniego, XIV Mi\u0119dzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu, gdzie zdoby\u0142 wyr\u00f3\u017cnienie, a tak\u017ce Nagrod\u0119 Jury M\u0142odych i Nagrod\u0119 Specjaln\u0105 (u\u017cyczenie na rok skrzypiec wykonanych przez Giovanniego Battist\u0119 Guadagniniego). Podczas pi\u0105tkowego koncertu odbywaj\u0105cego si\u0119 w ramach 17. Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena Kulibaev zdawa\u0142 si\u0119 by\u0107 skupiony wy\u0142\u0105cznie na warstwie wirtuozowskiej Koncertu Czajkowskiego. I – co tu du\u017co m\u00f3wi\u0107 – to zdanie wykona\u0142 akurat \u015bwietnie. Zw\u0142aszcza w kadencji (Allegro moderato – Moderato assai), daj\u0105c wspania\u0142y pokaz fla\u017colet\u00f3w. Ale cho\u0107 d\u017awi\u0119k skrzypka wci\u0105\u017c by\u0142 w tym zwariowanym tempie selektywny i perfekcyjnie czysty, brakowa\u0142o w tym wykonaniu odrobiny muzykalno\u015bci. O tym, \u017ce Kulibaev potrafi jednak \u015bpiewa\u0107 na swych magicznych skrzypcach mogli\u015bmy si\u0119 przekona\u0107 w cz\u0119\u015bci \u015brodkowej (Canzonetta: Andante). Tu us\u0142yszeli\u015bmy jego prawdziwie liryczn\u0105, kantylenow\u0105 dusz\u0119.
\nWybitny badacz tw\u00f3rczo\u015bci Ludwiga van Beethovena, Fryderyka Chopina i Krzysztofa Pendereckiego – profesor Mieczys\u0142aw Tomaszewski, tak charakteryzuje wst\u0119pn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 VII Symfonii A-dur op. 92 Beethovena: \u201eNie od razu dojdzie do g\u0142osu zniewalaj\u0105ca i szalona melodia ta\u0144ca. Droga prowadz\u0105ca do niego poprzez sostenuto jest d\u0142uga, stroma i pe\u0142na przeszk\u00f3d…\u201d.
\nRzeczywi\u015bcie, to bardzo trudna droga. Zw\u0142aszcza dla tak m\u0142odego i rozpoczynaj\u0105cego dopiero sw\u0105 muzyczn\u0105 podr\u00f3\u017c po najwa\u017cniejszych scenach Europy zespo\u0142u, jakim jest Polska Orkiestra Sinfonia Iuventus. By\u0142y wi\u0119c problemy ze zgraniem w rozko\u0142ysanym rytmie ta\u0144ca czy jedno\u015bci\u0105 brzmienia. Zaraz potem przyszed\u0142 jednak temat Allegretta, ze swym niepokoj\u0105cym, funeralnym klimatem. I nagle okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ta orkiestra ma w sobie jak\u0105\u015b niebywa\u0142\u0105 moc. A mo\u017ce sprawc\u0105 tego zamieszania by\u0142 Wenezuelczyk Rafael Payare? Wyborny dyrygent, kt\u00f3ry sw\u0105 charyzm\u0105 i energi\u0105 porwa\u0142 orkiestr\u0119 w pe\u0142en rado\u015bci, koncertowy taniec. Taniec zmierzaj\u0105cy do fina\u0142owego wybuchu, \u201eekstazy rado\u015bci\u201d, \u201eeksplozji si\u0142y witalnej\u201d, \u201ejak u Greka Zorby\u201d – co przypomina w charakterystyce utworu profesor Tomaszewski. Kto wi\u0119c jest kr\u00f3lem Wielkanocnego Festiwalu na jego p\u00f3\u0142metku: dyrygent z orkiestr\u0105 czy skrzypek? Nie tak szybko, przecie\u017c to jeszcze nie koniec wy\u015bcigu po zwyci\u0119stwo. P\u00f3\u017anym popo\u0142udniem w sali kameralnej Filharmonii Narodowej odby\u0142 si\u0119 nie mniej wyj\u0105tkowy i oczekiwany koncert. Po dziewi\u0119ciu latach w Warszawie zagra\u0142 wreszcie znakomity brytyjski (a w\u0142a\u015bciwie brytyjsko-rumu\u0144sko-polski) Belcea Quartet. Muzycy uko\u0144czyli niedawno nagranie wielop\u0142ytowego albumu z wszystkimi kwartetami smyczkowymi Beethovena i w\u0142a\u015bnie cz\u0119\u015b\u0107 tego, \u201e\u017cyciowego\u201d dla wielu kameralist\u00f3w osi\u0105gni\u0119cia zaprezentowali na festiwalu.
\nProwadzony przez pochodz\u0105c\u0105 z Rumunii skrzypaczk\u0119 Corin\u0119 Belce\u0119 zesp\u00f3\u0142 koncertowa\u0142 pi\u0119knie. Muzycy skupiali si\u0119 na ka\u017cdym niemal d\u017awi\u0119ku, wsp\u00f3\u0142brzmieniu, frazie, a przy tym czarowali malowaniem dynamicznych odcieni. Na przyk\u0142adzie tego zespo\u0142u dowodzi\u0107 mo\u017cna jak wa\u017cne s\u0105 lata wsp\u00f3lnych pr\u00f3b, \u0107wicze\u0144 i koncert\u00f3w. \u017be tylko tak, mozoln\u0105 i wytrwa\u0142\u0105 prac\u0105 osi\u0105ga si\u0119 mistrzostwo oraz perfekcj\u0119. S\u0142ycha\u0107 to by\u0142o chyba najlepiej w Kwartecie smyczkowym cis-moll op. 131, gdzie niepokorna wiolonczela (kapitalny Antoine Lederlin) burzy co chwil\u0119 wszelk\u0105 harmoni\u0119, by brutalnie szarpanym d\u017awi\u0119kiem sprowokowa\u0107 wreszcie pozosta\u0142e instrumenty do r\u00f3wnie ekstatycznych szale\u0144stw. Ten kwartet to r\u00f3wnie\u017c doskona\u0142y dow\u00f3d jak dalece Beethoven wykracza\u0142 poza swoj\u0105 epok\u0119.
\nWracaj\u0105c do koronacji festiwalowego kr\u00f3la; werdykt w tym przypadki nie mo\u017ce by\u0107 poprawny, ani sprawiedliwy. Jak przyr\u00f3wna\u0107 genialnie prowadzon\u0105 orkiestr\u0119 do solisty czy fenomenalnego kwartetu? A wiec remis, ex aequo.
\nTomasz Handzlik<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Brytyjski Belcea Quartet czy wenezuelski dyrygent Rafael Payare? A mo\u017ce Sinfonia Iuventus i skrzypek Erzhan Kulibaev? Trudno rozstrzygn\u0105\u0107 sp\u00f3r, werdykt nie mo\u017ce by\u0107 jednog\u0142o\u015bny, wi\u0119c mo\u017ce sprawiedliwszy by\u0142by remis? \u201eTa muzyka \u015bmierdzi uszom\u201d – oznajmi\u0142 po wiede\u0144skiej premierze Koncertu skrzypcowego D-dur op. 35 Piotra Czajkowskiego wybitny krytyk i teoretyk muzyki XIX wieku Eduard Hanslick. \u015amiem […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-180","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=180"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/180\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":181,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/180\/revisions\/181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}