Dwa dzie\u0142a przepowiadaj\u0105ce \u015bmier\u0107, ale te\u017c daj\u0105ce nadziej\u0119 odrodzenia, zmartwychwstania, odpuszczenia grzech\u00f3w zabrzmia\u0142y podczas fina\u0142owego wieczoru 18. Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena w Warszawie.
\nNa pocz\u0105tek Kwartet smyczkowy d-moll op. 103 Josepha Haydna, kt\u00f3ry historycy muzyki nazywaj\u0105 jego muzycznym po\u017cegnaniem. Pierwotnie Haydn pisa\u0142 bowiem ten utw\u00f3r jako cz\u0119\u015b\u0107 zbioru kwartet\u00f3w smyczkowych dla hrabiego Moritza von Friesa. Schorowany, a w\u0142a\u015bciwie ju\u017c umieraj\u0105cy kompozytor nie zdo\u0142a\u0142 go jednak uko\u0144czy\u0107, pozostawiaj\u0105c tylko dwie cz\u0119\u015bci dzie\u0142a.
\nZaproszony do udzia\u0142u w fina\u0142owym koncercie Leipziger Streichquartett od pierwszych takt\u00f3w zachwyca\u0142 gr\u0105 sp\u00f3jn\u0105, jednorodn\u0105, a przy tym bardzo intensywn\u0105. Pe\u0142ne melancholii, serenadowe Andante grazioso czy powa\u017cne w swym nastroju Menuetto ma non troppo w pe\u0142ni odda\u0142y powa\u017cny ton tej muzyki.
\nWi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas oczekiwa\u0142a jednak na kulminacj\u0119 fina\u0142owego wieczoru, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142a by\u0107 prezentacja oratorium \u201eSiedem ostatnich s\u0142\u00f3w Chrystusa na krzy\u017cu\u201d op. 51 w wersji na kwartet smyczkowy i narratora. Zam\u00f3wienie na to dzie\u0142o z\u0142o\u017cy\u0142 u Haydna w 1785 roku Jos\u00e9 S\u00e1enz de Santa Mar\u00eda, markiz Valde-Inigo. Jego prawykonanie przeznaczone by\u0142o na nabo\u017ce\u0144stwo Wielkopi\u0105tkowe w oratorium Santa Cueva w Kadyksie. Nabo\u017ce\u0144stwo, kt\u00f3re mia\u0142o bardzo szczeg\u00f3lny charakter. \u015aciany, okna i filary \u015bwi\u0105tyni zas\u0142aniano bowiem czarnym suknem, niewielk\u0105 smug\u0119 \u015bwiat\u0142a dawa\u0142a zawieszona po\u015brodku sklepienia jedna tylko lampa. O wyznaczonej godzinie, tu\u017c po zmierzchu rozpoczyna\u0142a si\u0119 muzyka wst\u0119pnego preludium, na ambon\u0119 wychodzi\u0142 za\u015b kap\u0142an, kt\u00f3ry wypowiada\u0142 kolejno ka\u017cde z ostatnich s\u0142\u00f3w ukrzy\u017cowanego Chrystusa, a nast\u0119pnie rozwa\u017ca\u0142 ich tre\u015b\u0107. Po ka\u017cdym z siedmiu kaza\u0144 schodzi\u0142 z ambony i modli\u0142 si\u0119 le\u017c\u0105c krzy\u017cem tu\u017c przed o\u0142tarzem. W\u00f3wczas rozbrzmiewa\u0142y kolejne z siedmiu muzycznych sonat (adagi\u00f3w).
\nTak powsta\u0142a pierwsza, instrumentalna wersja oratorium. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej sam Haydn opracowa\u0142 wersj\u0119 na kwartet smyczkowy, kt\u00f3ra cieszy\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie wielkim powodzeniem, za\u015b muzykolodzy do dzi\u015b przedstawiaj\u0105 oba opracowania jako doskona\u0142y przyk\u0142ad operowania \u015brodkami retoryki muzycznej.
\nW Wielki Pi\u0105tek w Filharmonii Narodowej Leipziger Streichquartett koncertowa\u0142 wspaniale, daj\u0105c nie tylko popis smyczkowej wirtuozerii, ale znakomicie odmalowuj\u0105c zawarte w kompozycji Haydna emocje. S\u0142owa Chrystusa przywo\u0142ywa\u0142 za\u015b z afektem aktor Wojciech Pszoniak. Pe\u0142ni\u0105 nadziei, niczym akt przebaczenia zabrzmia\u0142a Sonata II (\u201eZaprawd\u0119, powiadam tobie, dzi\u015b jeszcze b\u0119dziesz ze mn\u0105 w raju\u201d), niebywale przejmuj\u0105cym d\u017awi\u0119kiem porusza\u0142a te\u017c Sonata IV (\u201eBo\u017ce m\u00f3j, Bo\u017ce, czemu\u015b mnie opu\u015bci\u0142?\u201d), w ostatniej za\u015b Sonacie VII (\u201eOjcze, w r\u0119ce Twoje oddaj\u0119 ducha mego\u201d) arty\u015bci najpierw zaczarowali d\u017awi\u0119kow\u0105 subtelno\u015bci\u0105, by za chwil\u0119 wybuchn\u0105\u0107 w zatrwa\u017caj\u0105cym \u201eIl terremoto\u201d, kapitalnie ilustruj\u0105cym nadchodz\u0105ce trz\u0119sienie ziemi.
\nByli tacy, kt\u00f3rym to kameralne opracowanie nie przypad\u0142o do gustu. Narzekali, \u017ce na wielkich festiwalach czy w \u015bwi\u0105tyniach zwyk\u0142o si\u0119 wykonywa\u0107 pe\u0142n\u0105, oratoryjn\u0105 wersj\u0119 \u201eSiedmiu ostatnich s\u0142\u00f3w Chrystusa…\u201d. Zw\u0142aszcza w okresie triduum paschalnego. Na wielu jednak go\u015bciach fina\u0142owego wieczoru, w tym tak\u017ce na mnie ta w\u0142a\u015bnie wersja wywar\u0142a olbrzymie wra\u017cenie. Zagrana przez kwartet smyczkowy i narratora jest muzyk\u0105 czyst\u0105. Nie potrzebuje oratoryjnego rozmachu, czy orkiestrowego zad\u0119cia. Broni si\u0119 si\u0142\u0105 w\u0142asnego, niczym nienaruszonego pi\u0119kna muzyki. A \u017ce arty\u015bci Leipziger Streichquartett zagrali po mistrzowsku, efekt by\u0142 w dw\u00f3jnas\u00f3b fantastyczny. Kameralne, ale jak\u017ce wymowne zwie\u0144czenie 18. edycji Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena.
\nTomasz Handzlik<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dwa dzie\u0142a przepowiadaj\u0105ce \u015bmier\u0107, ale te\u017c daj\u0105ce nadziej\u0119 odrodzenia, zmartwychwstania, odpuszczenia grzech\u00f3w zabrzmia\u0142y podczas fina\u0142owego wieczoru 18. Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena w Warszawie. Na pocz\u0105tek Kwartet smyczkowy d-moll op. 103 Josepha Haydna, kt\u00f3ry historycy muzyki nazywaj\u0105 jego muzycznym po\u017cegnaniem. Pierwotnie Haydn pisa\u0142 bowiem ten utw\u00f3r jako cz\u0119\u015b\u0107 zbioru kwartet\u00f3w smyczkowych dla hrabiego Moritza von […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-119","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/119\/revisions\/120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}