To by\u0142 chyba najbardziej kontrowersyjny koncert tegorocznej edycji Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena. I to nie tylko ze wzgl\u0119du na politycznie (czy te\u017c religijnie) uwik\u0142an\u0105 posta\u0107 pianisty Fazila Saya, ale g\u0142\u00f3wnie z powodu jego autorskiej wizji dzie\u0142 patrona Festiwalu.
\nFazil Say od lat zachwyca s\u0142uchaczy i krytyk\u00f3w nie tylko talentem pianistycznym, ale te\u017c inwencj\u0105 tw\u00f3rcz\u0105; wszak jest r\u00f3wnie\u017c cenionym kompozytorem. Jako pierwszy odkry\u0142 go w Ankarze w 1987 roku kompozytor Aribert Reimann. Kiedy w\u0142a\u015bciwie przez przypadek us\u0142ysza\u0142 gr\u0119 siedemnastoletniego w\u00f3wczas pianisty natychmiast wezwa\u0142 do miejskiego konserwatorium Davida Levine\u2019a \u2013 ameryka\u0144skiego pianist\u0119 towarzysz\u0105cego mu w podr\u00f3\u017cy \u2013 a zrobi\u0142 to w s\u0142owach, kt\u00f3re do dzi\u015b s\u0105 cytowane: \u201eMusisz tego koniecznie pos\u0142ucha\u0107. Ch\u0142opak gra jak diabe\u0142\u201d.
\nW ostatnim czasie sporo szumu wok\u00f3\u0142 Fazila Saya powsta\u0142o po niefrasobliwym wpisie, kt\u00f3ry artysta umie\u015bci\u0142 na swym profilu na Twitterze, a w kt\u00f3rym wyrazi\u0142 kilka krytycznych opinii na temat Islamu. Tureckie w\u0142adze wytoczy\u0142y mu proces za obraz\u0119 uczu\u0107 religijnych. Pianista skazany zosta\u0142 na 10 miesi\u0119cy wi\u0119zienia, w zawieszeniu na pi\u0119\u0107 lat.
\nDzi\u015b za podr\u00f3\u017cuj\u0105cym po Europie i \u015bwiecie Turkiem niczym smuga dymu ci\u0105gnie si\u0119 informacja, kt\u00f3r\u0105 w mig podchwytuj\u0105 \u017c\u0105dni sensacji dziennikarze. Komunikuje si\u0119 bowiem, \u017ce Fazil Say najprawdopodobniej znajdzie chwil\u0119 czasu na wywiad, ale kategorycznie zabrania si\u0119 zadawa\u0107 mu pytania dotycz\u0105ce polityki b\u0105d\u017a religii…
\nA jaki jest Fazil Say na scenie? Jego recital na 18. Wielkanocnym Festiwalu Ludwiga van Beethovena w Warszawie podzielony zosta\u0142 na dwie cz\u0119\u015bci. W pierwszej zabrzmia\u0142y klasyczne sonaty fortepianowe Beethovena, w drugiej utrzymane w stylistyce world music autorskie kompozycje Saya.
\nArtysta rozpocz\u0105\u0142 wyst\u0119p od Sonaty cis-moll \u201eQuasi una Fantasia\u201d op. 27 nr 2. Pi\u0119knie zabrzmia\u0142a jej pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 Adagio sostenuto. Dostojna, patetyczna. By\u0142a w tej interpretacji jaka\u015b nieodgadniona magia. Say czarowa\u0142 bowiem d\u017awi\u0119kiem pe\u0142nym kolor\u00f3w i harmonii, ale do tego jego niespiesznie k\u0142adzione, a w\u0142a\u015bciwie zagrane na granicy maksymalnie powolnego tempa frazy by\u0142y subtelne, zwiewne, wr\u0119cz poetyckie. Znacznie gorzej wypad\u0142a Sonata c-moll op. 111, w kt\u00f3rej pianist\u0119 tak ponios\u0142y emocje, i\u017c zacz\u0105\u0142 improwizowa\u0107, zmieniaj\u0105c nie tylko oryginalny tekst, ale dorzucaj\u0105c do\u0144 zbyt mocno swinguj\u0105ce rytmy.
\nNier\u00f3wna pod wzgl\u0119dem artystycznym by\u0142a r\u00f3wnie\u017c druga cz\u0119\u015b\u0107 koncertu. Bo o ile czerpi\u0105ca wzory z popularnej pie\u015bni tureckiej \u201eKara Toprak\u201d czy oparta m.in. na cytatach z wagnerowskiego \u201eTristana i Izoldy\u201d kompozycja \u201eNietzsche-Wagner\u201d zabrzmia\u0142y wr\u0119cz intryguj\u0105co, to ju\u017c zabawy z konwencj\u0105 (24 Kaprys a-moll Paganiniego czy \u201eRondo Alla Turca\u201d Mozarta) okaza\u0142y si\u0119 do\u015b\u0107 kiepskim \u017cartem muzycznym.
\nTak czy inaczej Fazil Say wzbudzi\u0142 olbrzymie emocje. Publiczno\u015b\u0107 niemal natychmiast tu\u017c po ostatnich d\u017awi\u0119kach jego wyst\u0119pu poderwa\u0142a si\u0119 z miejsc i d\u0142ugo jeszcze nagradza\u0142a artyst\u0119 owacjami, zmuszaj\u0105c go do wykonania bisu.
\nTomasz Handzlik<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
To by\u0142 chyba najbardziej kontrowersyjny koncert tegorocznej edycji Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena. I to nie tylko ze wzgl\u0119du na politycznie (czy te\u017c religijnie) uwik\u0142an\u0105 posta\u0107 pianisty Fazila Saya, ale g\u0142\u00f3wnie z powodu jego autorskiej wizji dzie\u0142 patrona Festiwalu. Fazil Say od lat zachwyca s\u0142uchaczy i krytyk\u00f3w nie tylko talentem pianistycznym, ale te\u017c inwencj\u0105 tw\u00f3rcz\u0105; […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-117","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/117\/revisions\/118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}