Dzie\u0142a Andrzeja Panufnika, Krzysztofa Pendereckiego oraz patrona Festiwalu zabrzmia\u0142y podczas kolejnego koncertu 18. Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena. Koncertu niezwyk\u0142ego, kt\u00f3rego echa mo\u017cna by si\u0119 doszukiwa\u0107 w nie tak dalekiej historii tego wydarzenia.
\nMuzyczny \u015bwiat celebruje w tym roku 100 rocznic\u0119 urodzin Andrzeja Panufnika. W\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 w to \u015bwi\u0119to instytucje, festiwale, orkiestry… To dobrze, wszak pami\u0119\u0107 o tym wspania\u0142ym tw\u00f3rcy zas\u0142uguje na szczeg\u00f3lne traktowanie. Zw\u0142aszcza po latach przymusowego zapomnienia, a wr\u0119cz skre\u015blenia z kart historii polskiej muzyki, jakim w\u0142adze PRL-u postanowi\u0142y ukara\u0107 Panufnika za emigracj\u0119. U\u015bwietni\u0107 rocznic\u0119 postanowi\u0142 r\u00f3wnie\u017c Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena, wybieraj\u0105c do programu wtorkowego wieczoru niezwyk\u0142e dzie\u0142o kompozytora \u2013 Koncert skrzypcowy z 1972 roku, a do jego wykonania zapraszaj\u0105c ameryka\u0144sk\u0105 gwiazd\u0119 skrzypiec Tai Murray, m\u0142odego wenezuelskiego dyrygenta Christiana V\u00e1squeza oraz Orkiestr\u0119 Akademii Beethovenowskiej.
\nKoncert Panufnika powsta\u0142 na zam\u00f3wienie Jehudi Menuhina. I to w\u0142a\u015bnie on \u2013 jeden z najwi\u0119kszych geniuszy naszych czas\u00f3w \u2013 by\u0142 autorem jego prawykonania. Dzie\u0142o z tak wielkim ci\u0119\u017carem gatunkowym trudno dzi\u015b zapewne wykonywa\u0107 cho\u0107by i najlepszemu wsp\u00f3\u0142czesnemu skrzypkowi na \u015bwiecie. Tai Murray – okrzykni\u0119ta przez krytyk\u00f3w \u201ewybitn\u0105\u201d, \u201eznakomito\u015bci\u0105 bez skazy\u201d, a do tego \u201eartystk\u0105 pe\u0142n\u0105 \u017cycia i b\u0142yskotliw\u0105\u201d – problem\u00f3w z tym ci\u0119\u017carem najwyra\u017aniej w og\u00f3le nie odczuwa. Od pierwszej frazy zachwyca\u0142a d\u017awi\u0119kiem pewnym i dono\u015bnym. Z jednej strony us\u0142yszeli\u015bmy wi\u0119c wirtuozowskie poci\u0105gni\u0119cia smyczkiem, z drugiej urzekaj\u0105c\u0105 i niezwykle nasycon\u0105 barw\u0119 skrzypiec (kapitalne unisono z orkiestrowymi smyczkami w III cz\u0119\u015bci Koncertu). Prowadzona przez V\u00e1squeza kameralna orkiestra \u015bwietnie zreszt\u0105 towarzyszy\u0142a solistce, wspieraj\u0105c j\u0105 w dynamicznych pochodach, a gdy trzeba by\u0142o podaj\u0105c jej tylko delikatne t\u0142o do subtelnych, \u015bpiewnych zawo\u0142a\u0144. Na marginesie warto doda\u0107, \u017ce orkiestra urzek\u0142a pi\u0119knym, kameralnym brzmieniem smyczk\u00f3w. Brzmieniem, jakiego nie powstydzi\u0142yby si\u0119 najs\u0142ynniejsze kameralne zespo\u0142y Europy.
\nKoncertu w Filharmonii Narodowej wys\u0142ucha\u0142a wdowa po kompozytorze \u2013 Lady Camilla Panufnik. Na jej twarzy malowa\u0142 si\u0119 wyraz szczerej rado\u015bci z tego mistrzowskiego wykonania. A mo\u017ce to r\u00f3wnie\u017c rado\u015b\u0107 wynikaj\u0105ca z faktu, \u017ce muzyka jej m\u0119\u017ca powraca wreszcie na sceny najwa\u017cniejszych sal koncertowych jego ojczyzny w tak doskona\u0142ych interpretacjach? Tak czy inaczej jubileusz Andrzeja Panufnika zosta\u0142 wspaniale uczczony w ramach Wielkanocnego Festiwalu.
\nChwil\u0119 potem na scenie zmienili si\u0119 soli\u015bci \u2013 miejsce czarnosk\u00f3rej skrzypaczki zaj\u0119\u0142a Elina V\u00e4h\u00e4l\u00e4, obok niej zasiad\u0142 za\u015b wiolonczelista Arto Noras, by wraz z Orkiestr\u0105 Akademii Beethovenowskiej
\ni dyrygentem V\u00e1squezem wykona\u0107 \u201eConcerto doppio\u201d Krzysztofa Pendereckiego. Najpierw wiolonczelowa inwokacja solo, do kt\u00f3rej po chwili do\u0142\u0105czaj\u0105 skrzypce. Ich wsp\u00f3lny dialog, staje si\u0119 coraz g\u0119stszy, a wywo\u0142anie kolejnych instrument\u00f3w z orkiestry zn\u00f3w pot\u0119guje intensywno\u015b\u0107 brzmienia. Ten nerwowy, pe\u0142en dramatyzmu puls w\u0142a\u015bciwie nigdy nie ustaje. Poza chwil\u0105 wytchnienia w \u015bpiewnym Adagio, czy fragmentach, w kt\u00f3rych na tle spokojnie rozwijanych fraz skrzypiec solo odzywaj\u0105 si\u0119 flet, ob\u00f3j i ro\u017cek angielski (wielkie brawa dla sekcji instrument\u00f3w d\u0119tych drewnianych orkiestry!). Ale i te pozorne ukojenia zn\u00f3w przeradzaj\u0105 si\u0119 w wewn\u0119trzne napi\u0119cia, prowadz\u0105c wreszcie do kulminacji \u2013 solowej kadencji skrzypiec. Wyciszenie nast\u0119puje dopiero w samym finale (Passacaglia), gdzie kanoniczn\u0105 melodi\u0119 podejmuj\u0105 zar\u00f3wno soli\u015bci jaki i wybrane instrumenty orkiestry. A wreszcie przychodzi Adagio, gdzie w pochodzie coraz bardziej wznosz\u0105cych si\u0119 fraz solist\u00f3w wszystko zanika, wybrzmiewaj\u0105c na tle delikatnych, jednostajnych uderze\u0144 tam-tamu, rogu i smyczk\u00f3w. To chyba najpi\u0119kniejszy fragment \u201eConcerto doppio\u201d, wywo\u0142uj\u0105cy dreszcze i ju\u017c budz\u0105cy wra\u017cenie t\u0119sknoty za tym utworem. Pi\u0119kny tym bardziej, \u017ce Elina V\u00e4h\u00e4l\u00e4 zagra\u0142a go osza\u0142amiaj\u0105cym wr\u0119cz subtelno\u015bci\u0105 d\u017awi\u0119kiem.
\nW finale wieczoru us\u0142yszeli\u015bmy III Symfoni\u0119 Es-dur \u201eEroik\u0119\u201d op. 55 Ludwiga van Beethovena. Orkiestra Akademii Beethovenowskiej koncertowa\u0142a wzorowo, tym bardziej, \u017ce V\u00e1squez nie pr\u00f3bowa\u0142 tu \u017cadnych sztuczek, eksperyment\u00f3w czy wymykaj\u0105cych si\u0119 spod kontroli szale\u0144stw. Jego interpretacja by\u0142a klasyczna, opanowana, cho\u0107 nie znaczy, \u017ce brakowa\u0142o jej emocji. Zachwyca\u0142a przecie\u017c wewn\u0119trznym dramatyzmem i ogromn\u0105 barw\u0105 malowanych fraz.
\nS\u0142uchaj\u0105c jej przypomnia\u0142em sobie pierwszy wyst\u0119p tej m\u0142odej orkiestry, kt\u00f3rego mia\u0142em okazj\u0119 pos\u0142ucha\u0107 dok\u0142adnie dziewi\u0119\u0107 lat temu, w\u0142a\u015bnie na Festiwalu Beethovenowskim w Warszawie. Zreszt\u0105 wczorajsze wykonanie \u201eEroiki\u201d mo\u017cna w tym kontek\u015bcie odczyta\u0107 jako pewien symbol. W 2005 roku OAB debiutowa\u0142a przecie\u017c na tym Festiwalu. Debiut wa\u017cny i wspania\u0142y, cho\u0107 orkiestra by\u0142a jeszcze wtedy w\u0142a\u015bciwie zespo\u0142em m\u0142odzie\u017cowym (nie dziwi wi\u0119c, \u017ce powierzono jej tylko wykonanie \u201eUwertury do baletu Die Gesch\u00f6pfe des Prometheus\u201d op. 43 patrona Festiwalu). El\u017cbieta Penderecka (dyrektor generalny Festiwalu) uwierzy\u0142a jednak w si\u0142y m\u0142odych, daj\u0105c im szans\u0119 i przygarniaj\u0105c pod skrzyd\u0142a Stowarzyszenia im. Ludwiga van Beethovena. Nie pomyli\u0142a si\u0119! Bo dzi\u015b OAB to profesjonalny zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3ry nie tylko podbija presti\u017cowe sale koncertowe \u015bwiata wyst\u0119puj\u0105c z wybitnymi solistami i dyrygentami. To r\u00f3wnie\u017c zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3ry znalaz\u0142 pomys\u0142 na alternatywne wzgl\u0119dem wi\u0119kszo\u015bci istniej\u0105cych w naszym w kraju zespo\u0142\u00f3w orkiestrowych prowadzenie regularnej dzia\u0142alno\u015bci koncertowej, czego najlepszym dowodem realizowany ju\u017c po raz pi\u0105ty, ca\u0142oroczny projekt \u201eJeszcze polska muzyka…\u201d. Projekt autorski, bardzo wysoko oceniany zar\u00f3wno przez meloman\u00f3w, krytyk\u00f3w, jak te\u017c ceniony przez Ministra Kultury oraz przedstawicieli wielu miast i wojew\u00f3dztw, w kt\u00f3rych si\u0119 odbywa.
\nWtorkowy wyst\u0119p Orkiestry Akademii Beethovenowskiej w Filharmonii Narodowej potwierdzi\u0142 wi\u0119c tylko profesjonalizm, \u015bwietne zgranie i doskona\u0142e brzmienie tego zespo\u0142u. A \u017ce dano mu wyst\u0105pi\u0107 z prawdziwymi gwiazdami efekt by\u0142 tym bardziej znakomity.
\nTomasz Handzlik<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dzie\u0142a Andrzeja Panufnika, Krzysztofa Pendereckiego oraz patrona Festiwalu zabrzmia\u0142y podczas kolejnego koncertu 18. Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena. Koncertu niezwyk\u0142ego, kt\u00f3rego echa mo\u017cna by si\u0119 doszukiwa\u0107 w nie tak dalekiej historii tego wydarzenia. Muzyczny \u015bwiat celebruje w tym roku 100 rocznic\u0119 urodzin Andrzeja Panufnika. W\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 w to \u015bwi\u0119to instytucje, festiwale, orkiestry… To dobrze, wszak […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-113","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/113\/revisions\/114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}