Sta\u0142o si\u0119 niepisan\u0105 tradycj\u0105, \u017ce podczas Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena \u0141ukasz Borowicz i prowadzona przeze\u0144 Polska Orkiestra Radiowa prezentuj\u0105 zapomniane b\u0105d\u017a odkryte po latach (a nawet wiekach) opery. W programie 18. edycji Festiwalu zabrzmia\u0142a \u201eIfigenia na Taurydzie\u201d, arcydzie\u0142o jednego z najwi\u0119kszych reformator\u00f3w w dziejach tego gatunku \u2013 Christopha Willibalda Glucka.
\n\u201eOko\u0142o po\u0142owy osiemnastego stulecia opera seria w stylu Jerzego Fryderyka H\u00e4ndla zacz\u0119\u0142a powoli traci\u0107 publiczno\u015b\u0107, g\u0142\u00f3wnie z powodu schematyczno\u015bci stosowanych form i w\u0105tk\u00f3w dramaturgicznych oraz przesytu popisami wokalnymi. W\u015br\u00f3d nawo\u0142uj\u0105cych do odst\u0105pienia od utartych formu\u0142 na rzecz udramatycznienia nale\u017cy wymieni\u0107 Algarottiego, Offenbacha oraz Scheibego. Jednak w\u0142a\u015bnie Gluck zyska\u0142 w historii muzyki zas\u0142u\u017cone miano najwa\u017cniejszego reformatora. Jego opery prze\u0142ama\u0142y utarte schematy, gdy\u017c \u2013 jak pisze Jacques-Gabriel Prod\u2019homme w biografii kompozytora \u2013 przejawia\u0142y genialn\u0105 intuicj\u0119 dramatyczn\u0105 oraz wyczucie smaku, odnajduj\u0105c w\u0142a\u015bciwe proporcje mi\u0119dzy stylem w\u0142oskim a pomys\u0142ami zaczerpni\u0119tymi z francuskiej trag\u00e9die lyrique. Nowe rozwi\u0105zania \u2013 efekt wsp\u00f3\u0142pracy z de\u2019Calzabigim \u2013 pojawi\u0142y si\u0119 w \u00abOrfeuszu i Eurydyce\u00bb, a opisane zosta\u0142y w przedmowie z 1767 roku do partytury \u00abAlcesty\u00bb.(…) Pogl\u0105dy Glucka odno\u015bnie roli muzyki w operze najlepiej wyra\u017ca list z 12 pa\u017adziernika 1777 roku, w kt\u00f3rym pisze, \u017ce g\u0142osy, instrumenty oraz wszystkie d\u017awi\u0119ki, a nawet cisza powinny mie\u0107 tylko jeden cel \u2013 wzmocnienie si\u0142y ekspresji dzie\u0142a. Kompozytorowi zale\u017ca\u0142o wi\u0119c na docenieniu warstwy literackiej oraz dramatycznej libretta. (\u2026) \u00abIfigenia na Taurydzie\u00bb, przedostatnia opera kompozytora, zosta\u0142a wystawiona w Pary\u017cu 18 maja 1779 roku i obok \u00abOrfeusza i Eurydyki\u00bb uwa\u017cana jest za szczytowe osi\u0105gni\u0119cie Glucka. Podstaw\u0119 dramatyczn\u0105 stanowi\u0142a sztuka Claude\u2019a Guimonda de La Touche\u2019a, wzorowana na \u00abEurypidesie\u00bb. Bohaterowie \u00abIfigenii na Taurydzie\u00bb walcz\u0105 zar\u00f3wno mi\u0119dzy sob\u0105, jak i z w\u0142asnymi sumieniami, odczuwaj\u0105c mocno ci\u0119\u017car fatum. Libretto Guillarda odchodzi od antycznego orygina\u0142u, k\u0142ad\u0105c zdecydowanie wi\u0119kszy akcent na dylematy moralne bohater\u00f3w, przedstawiaj\u0105c ich prze\u017cycia wewn\u0119trzne w cieniu nieub\u0142aganego losu\u201d \u2013 pisze w katalogu festiwalowym Przemys\u0142aw Krzywoszy\u0144ski.
\nPi\u0119kno i dramatyczny charakter muzyki uderza\u0142y ze sceny ju\u017c od pierwszych takt\u00f3w, gdy po tanecznym preludium rozgorza\u0142a gwa\u0142towna burza. Prowadzona przez \u0141ukasza Borowicza Polska Orkiestra Radiowa kapitalnie malowa\u0142a pe\u0142ne ekspresji frazy. Zaraz potem zacz\u0119\u0142y si\u0119 jednak wspania\u0142e popisy wokalne. G\u0142\u00f3wn\u0105 bohaterk\u0105 wieczoru by\u0142a \u015bwietna w tytu\u0142owej roli Helena Juntunen. Jej Ifigenia to posta\u0107 niezwykle dynamiczna, targana sprzeczno\u015bciami, co artystka doskonale zobrazowa\u0142a d\u017awi\u0119cznym i dono\u015bnym sopranem. Operowym zmys\u0142em i \u015bwietnie rysowanymi postaciami zab\u0142ysn\u0119li r\u00f3wnie\u017c panowie \u2013 znany ju\u017c festiwalowej publiczno\u015bci tenor Eric Barry (Pylades) oraz kapitalny baryton David Pershall (Orestes). W pami\u0119ci pozostanie r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lny popis tej tr\u00f3jki – \u201eJe pourrais du tyran\u201d – pe\u0142en kontrast\u00f3w, uczu\u0107 i uniesie\u0144.
\nZnakomicie zabrzmia\u0142 Ch\u00f3r Polskiego Radia (przygotowany przez ch\u00f3rmistrzyni\u0119 Izabel\u0119 Polakowsk\u0105). Reaktywowany nie tak dawno w nowych strukturach zesp\u00f3\u0142 zachwyca d\u017awi\u0119kow\u0105 sp\u00f3jno\u015bci\u0105 i si\u0142\u0105 wyrazu. Wczoraj podziwia\u0107 mogli\u015bmy g\u0142\u00f3wnie jego \u017ce\u0144sk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, cho\u0107 i panowie mieli tu swoje pi\u0119\u0107 minut w mocnym, zdecydowanym fragmencie odzwierciedlaj\u0105cym wprowadzenie wojsk Scyt\u00f3w (akt I).
\nBy\u0107 mo\u017ce trudno w to uwierzy\u0107, ale \u201eIfigenia na Taurydzie\u201d zabrzmia\u0142a na polskiej scenie dopiero po raz drugi w swej parowiekowej historii (informacj\u0119 t\u0119 potwierdza nasz krajowy specjalista w dziedzinie oper Piotr Kami\u0144ski). Tym bardziej nale\u017cy wi\u0119c podkre\u015bli\u0107, \u017ce mieli\u015bmy do czynienia z wydarzeniem nadzwyczajnym. Szkoda tylko, \u017ce do jej wykonania nie zaanga\u017cowano zespo\u0142u instrument\u00f3w historycznych, kt\u00f3rych jest w Polsce coraz wi\u0119cej i to graj\u0105cych na coraz wy\u017cszym poziomie.
\nTomasz Handzlik<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sta\u0142o si\u0119 niepisan\u0105 tradycj\u0105, \u017ce podczas Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena \u0141ukasz Borowicz i prowadzona przeze\u0144 Polska Orkiestra Radiowa prezentuj\u0105 zapomniane b\u0105d\u017a odkryte po latach (a nawet wiekach) opery. W programie 18. edycji Festiwalu zabrzmia\u0142a \u201eIfigenia na Taurydzie\u201d, arcydzie\u0142o jednego z najwi\u0119kszych reformator\u00f3w w dziejach tego gatunku \u2013 Christopha Willibalda Glucka. \u201eOko\u0142o po\u0142owy osiemnastego stulecia […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-111","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=111"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":112,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/111\/revisions\/112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}