O romantyzmie jego wybitna badaczka Maria Janion m\u00f3wi\u0142a jako o ruchu emocjonalnym, pe\u0142nym niebywa\u0142ego rozmachu ekspresji. Ruchu, kt\u00f3ry nie przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w ten r\u00f3wnie wa\u017cny, je\u015bli nie najwa\u017cniejszy \u2013 ruch intelektualny. \u201eSzkie\u0142ko i oko\u201d, to atrybuty epoki poprzedniej. Umiar, harmonia, prawda i pi\u0119kno daj\u0105ce si\u0119 uzasadni\u0107 rozumowo ust\u0105pi\u0142y w XIX wieku \u201eczuciu i wiarze\u201d. Te dwa \u0142ady w muzycznym romantyzmie w Polsce silnie si\u0119 przenika\u0142y. Wida\u0107 to w tw\u00f3rczo\u015bci bohatera Festiwalu romantycznych kompozycji, J\u00f3zefa Elsnera, kt\u00f3ry wychowa\u0142 w Szkole G\u0142\u00f3wnej Muzyki w Warszawie ca\u0142e pokolenie XIX-wiecznych kompozytor\u00f3w, z Fryderykiem Chopinem na czele.<\/p>\n
U tego samego profesora \u2013 rok wy\u017cej od giganta romantycznego fortepianu \u2013 studiowa\u0142 Ignacy Feliks Dobrzy\u0144ski. Zbiera\u0142 nie gorsze od swojego kolegi z uczelni cenzurki: \u201eZdolny niepospolicie i t\u0119gi kompozytor\u201d, napisa\u0142 o nim Elsner. Dobrzy\u0144ski studiowa\u0142 pod jego okiem od 1825 do 1829 roku. W kolejnym, 1830 roku wybuch\u0142o powstanie listopadowe, co po\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 cieniem na ca\u0142\u0105 polsk\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 artystyczn\u0105. Z racji ograniczonych mo\u017cliwo\u015bci szerokiego prezentowania swoich dzie\u0142, Dobrzy\u0144ski skupi\u0142 si\u0119 na kompozycjach salonowych, a szczeg\u00f3lnie tych o wyrazie patriotycznym, podtrzymuj\u0105cych ducha w narodzie. Wtedy napisa\u0142 m.in. Introdukcj\u0119 i wariacje na temat mazurka \u201eTrzeci Maj\u201d<\/em> op. 18 na flet i fortepian, a tak\u017ce I Kwintet smyczkowy F-dur<\/em> op. 20, w kt\u00f3rym u\u017cy\u0142 melodii Mazurka D\u0105browskiego<\/em> oraz innych cytat\u00f3w z polskiej tradycji muzycznej.<\/p>\n Podczas koncertu Kwartetu \u015al\u0105skiego, jednego z najwa\u017cniejszych polskich zespo\u0142\u00f3w kameralnych ostatnich czterech dziesi\u0119cioleci, wykonanie I Kwintetu<\/em> Dobrzy\u0144skiego poprzedzi\u0142 utw\u00f3r jednego z czo\u0142owych niemieckich romantyk\u00f3w, wielkiego symfonika Feliksa Mendelssohna-Bartholdy\u2019ego. Obaj kompozytorzy nigdy si\u0119 nie poznali, ale ich postaci \u0142\u0105czy jedno dzie\u0142o. II Symfonia c-moll<\/em> op. 16 Dobrzy\u0144skiego doceniono w 1836 roku na wiede\u0144skim konkursie na najlepsz\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 symfoni\u0119. Znalaz\u0142a si\u0119 na drugim, nienagrodzonym miejscu \u2013 musia\u0142a ust\u0105pi\u0107 Franciszkowi Lachnerowi i jego V Symfonii \u201ePassionacie\u201d c-moll<\/em> op. 52. Mimo to, polski kompozytor odni\u00f3s\u0142 wielki sukces \u2013 trzy lata p\u00f3\u017aniej jego symfoni\u0119 doceni\u0142 i poprowadzi\u0142 jej publiczne wykonanie w lipskim Gewandhausie w\u0142a\u015bnie Felix Mendelssohn.<\/p>\n Sw\u00f3j VI Kwartet smyczkowy f-moll<\/em> op. 80, ostatni w dorobku, Felix napisa\u0142 nied\u0142ugo po \u015bmierci siostry, utalentowanej kompozytorki, Fanny Mendelssohn-Hensel, kt\u00f3ra zmar\u0142a nagle w wieku 41 lat. Jest to dzie\u0142o wykraczaj\u0105ce poza ramy gatunku kwartetu, niemal symfonia na czterech muzyk\u00f3w. Dzie\u0142o o intensywnej narracji, pe\u0142nej wewn\u0119trznego napi\u0119cia, w tym zwi\u0105zanego z uczuciami straty. Kwartet \u015al\u0105ski, graj\u0105c wartko i uwa\u017cnie operuj\u0105c dynamik\u0105 podbudowuj\u0105c\u0105 zmienne, burzliwe nastroje, przedstawi\u0142 si\u0119 w i\u015bcie wirtuozowskim wydaniu. G\u0142\u0119boka akustyka sali Pa\u0142acu na Wyspie dodawa\u0142a temu kameralnemu, a pot\u0119\u017cnemu w wyrazie utworowi, dramatyzmu i wielko\u015bci brzmienia. Muzycy z Katowic pomys\u0142owo wa\u017cyli niuanse i oddawali zmienne wahania emocjonalne, z \u201eper\u0142owym\u201d piano<\/em> i soczystym fortissimo<\/em>.<\/p>\n Kolejny utw\u00f3r niedzielnego wieczoru, kt\u00f3rym by\u0142 I Kwintet<\/em> F-dur<\/em> op. 20 Dobrzy\u0144skiego swoim zamys\u0142em formalnym sk\u0142ania si\u0119 bardziej ku muzycznej przesz\u0142o\u015bci \u2013 dzie\u0142 klasyk\u00f3w wiede\u0144skich. Pi\u0119kno umiaru, symetrii i \u201erozumnej rozmowy\u201d zesp\u00f3\u0142, do kt\u00f3rego do\u0142\u0105czy\u0142 wiolonczelista Adam Krzeszowiec zast\u0105pi\u0142 jednak nami\u0119tnymi, egzaltowanymi emocjami, p\u0119dz\u0105cymi wirtuozowsko ku kolejnym kreskom taktowym. Impulsywna narracja, gubi\u0105ca polifonie poszczeg\u00f3lnych partii oraz nie do ko\u0144ca pe\u0142en nadziei wyd\u017awi\u0119k polskiego hymnu narodowego, podszyty raczej melancholi\u0105, stworzy\u0142y oryginalny, zdecydowanie wybiegaj\u0105cy w przysz\u0142o\u015b\u0107 obraz dzie\u0142a.<\/p>\n S\u0142uchanie tej interpretacji sta\u0142o si\u0119 bardziej prze\u017cyciem ni\u017c intelektualn\u0105 uczt\u0105. Z pewno\u015bci\u0105 wykonanie zach\u0119ci\u0142o, by dalej poznawa\u0107 i bada\u0107 materi\u0119 dzie\u0142 Dobrzy\u0144skiego, tw\u00f3rcy nies\u0142usznie zapomnianego przez histori\u0119.<\/p>\n Marta Januszkiewicz<\/strong><\/p>\n Niedziela, 4 wrze\u015bnia, Pa\u0142ac na Wyspie w \u0141azienkach Kr\u00f3lewskich<\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" O romantyzmie jego wybitna badaczka Maria Janion m\u00f3wi\u0142a jako o ruchu emocjonalnym, pe\u0142nym niebywa\u0142ego rozmachu ekspresji. Ruchu, kt\u00f3ry nie przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w ten r\u00f3wnie wa\u017cny, je\u015bli nie najwa\u017cniejszy \u2013 ruch intelektualny. \u201eSzkie\u0142ko i oko\u201d, to atrybuty epoki poprzedniej. Umiar, harmonia, prawda i pi\u0119kno daj\u0105ce si\u0119 uzasadni\u0107 rozumowo ust\u0105pi\u0142y w XIX wieku \u201eczuciu i wiarze\u201d. Te […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1059","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1059","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1059"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1059\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1064,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1059\/revisions\/1064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1059"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}