<\/p>\n
1.<\/p>\n
Rzadko goszcz\u0105ca w Warszawie orkiestra Filharmonii \u0141\u00f3dzkiej im. Artura Rubinsteina go\u015bci\u0142a w Filharmonii Narodowej trzeciego dnia festiwalu, a dyrygowa\u0142 ni\u0105 Pawe\u0142 Przytocki.\u00a0<\/span><\/p>\n Muzycy rozpocz\u0119li uk\u0142onem w stron\u0119 patrona festiwalu \u2013 wykonali uwertur\u0119 \u201eCoriolan\u201d op. 62 Ludwiga van Beethovena, kreuj\u0105c pos\u0119pny, mroczny nastr\u00f3j, przepe\u0142niony b\u00f3lem i konfliktem wewn\u0119trznym. Tytu\u0142owy Coriolanus d\u0105\u017cy do wojny, chce najecha\u0107 Rzym. Gro\u017an\u0105 atmosfer\u0119 na moment tylko rozja\u015bnia drugi temat symbolizuj\u0105cy pragnienie pokoju i za\u0142agodzenia sytuacji. Przytocki i orkiestra bardzo dobrze pokazali ten dialog dw\u00f3ch tendencji, wewn\u0119trzn\u0105 rozterk\u0119 bohatera. A\u017c po ostatnie takty intonowane bardzo sugestywnie przez sekcj\u0119 wiolonczel przy akompaniamencie fagot\u00f3w, gdy nast\u0105pi\u0142o chwilowe zawieszenie ruchu muzyki, jakby to by\u0142 ostatni oddech bohatera, kt\u00f3ry pope\u0142nia przecie\u017c samob\u00f3jstwo, po czym muzyka zamar\u0142a. \u015awietny efekt dobrze pokazany przez dyrygenta.\u00a0<\/span><\/p>\n Pos\u0119pny nastr\u00f3j utrzyma\u0142 si\u0119 w pierwszej, burzliwej cz\u0119\u015bci I Koncertu skrzypcowego g-moll op. 26 Maxa Brucha. \u00d3w koncert nale\u017c\u0105cy do \u017celaznego kanonu literatury skrzypcowej wykona\u0142a Arabella Steinbacher, graj\u0105c\u0105 na skrzypcach \u201eBooth\u201d Stradivariusa z 1716 r. Instrument pi\u0119knie odzywa\u0142 si\u0119 zw\u0142aszcza w trzeciej cz\u0119\u015bci utworu, w refrenie radosnego ronda, kt\u00f3ry brzmia\u0142 tak czysto i wdzi\u0119cznie, jak dzwoneczki.<\/p>\n 2.<\/p>\n Motto tegorocznego festiwalu brzmi \u201eBeethoven \u2013 ojciec wielkiej symfoniki\u201d. Gdy m\u00f3wimy o wielkiej symfonice, mamy na og\u00f3\u0142 na my\u015bli dokonania wybitnych niemieckich i francuskich kompozytor\u00f3w, nie zapominamy te\u017c o Czajkowskim, Prokofiewie i Szostakowiczu, o wspania\u0142ym \u017cywiole orkiestrowym dzie\u0142 Antonina Dworzaka oraz o polskiej symfonice XX w. Finlandia kojarzy nam si\u0119 zwykle z nazwiskiem jednego symfonika \u2013 Jeana Sibeliusa. Muzyk\u0119 Einojuhaniego Rautavaary znamy g\u0142\u00f3wnie z nagra\u0144, jego dzie\u0142a symfoniczne czy znakomita muzyka fortepianowa, swego czasu zarejestrowana na p\u0142ytach przez Vladimira Ashkenazy\u2019ego, pojawia si\u0119 rzadko w polskich filharmoniach. Wielka to szkoda, bo jest to muzyka znakomita. Jak pisze w programie festiwalu dr Wojciech St\u0119pie\u0144, nale\u017cy Rautavaar\u0119 uzna\u0107 za drugiego po Sibeliusie wielkiego fi\u0144skiego symfonika. Nie nale\u017cy przy tym zapomina\u0107 o autorze przesz\u0142o stu symfonii, \u017cyj\u0105cym wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie dyrygencie Leifie Segerstamie. W poczet wielkich kompozytor\u00f3w i kompozytorek fi\u0144skich wpisuje si\u0119 tak\u017ce Kaija Saariaho, tw\u00f3rczyni wielu wybitnych oper (\u201eL\u2019Amour de Loin\u201d).<\/p>\n 3.<\/p>\n Warto doda\u0107, \u017ce za \u017cycia Beethovena Finlandia nie by\u0142a niepodleg\u0142ym pa\u0144stwem, ale\u00a0Wielkim Ksi\u0119stwem Fi\u0144skim\u00a0pod panowaniem cara. W 1809 r. rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 ponad stuletnie rosyjskie\u00a0panowanie w tym kraju. Dopiero w <\/span>1919 Finowie proklamowali niezale\u017cne pa\u0144stwo fi\u0144skie o demokratycznym ustroju republika\u0144skim. 20 lat p\u00f3\u017aniej Rosjanie zn\u00f3w zaatakowali Finlandi\u0119 \u2013 to by\u0142a tzw. wojna zimowa, kt\u00f3ra trwa\u0142a do 1940 r., a potem wznowi\u0142a si\u0119 w 1941, kiedy Niemcy zaatakowali ZSRR. W 1944 wojska sowieckie wkroczy\u0142y na teren Finlandii. Gra o jej niepodleg\u0142o\u015b\u0107 toczy\u0142a si\u0119 a\u017c do lat 70. XX w. Rosjanie wielokrotnie pr\u00f3bowali wp\u0142ywa\u0107 na wybory do parlamentu i wybory prezydenckie w Finlandii. Odpu\u015bcili dopiero po 1989 r., gdy pa\u0144stwo fi\u0144skie do\u0142\u0105czy\u0142o do Rady Europy, a w 1995 r. zosta\u0142o cz\u0142onkiem Unii Europejskiej.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n 4.<\/p>\n Einojuhani Rautavaara urodzi\u0142 si\u0119 i wychowa\u0142 w tych niespokojnych czasach przemian. \u017by\u0142 d\u0142ugo \u2013 odszed\u0142 w roku 2016 w wieku 88 lat. Jego kariera mi\u0119dzynarodowa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 dzi\u0119ki nagrodzie ufundowanej przez Olg\u0119 i Siergieja Kusewickich, a nosz\u0105cej imi\u0119 Jeana Sibeliusa, kt\u00f3ry w roku 1955, gdy nagrod\u0119 przyznano, mia\u0142 90 lat. S\u0119dziwy mistrz postawi\u0142 na 27-letniego w\u00f3wczas Rautavaar\u0119, a pieni\u0105dze z nagrody umo\u017cliwi\u0142y m\u0142odemu kompozytorowi studia w Juilliard School of Music w Nowym Jorku i uczestniczenie w kursach w Tanglewood.\u00a0<\/span><\/p>\n Jako kompozytor \u017cyj\u0105cy i tworz\u0105cy tak d\u0142ugo, co jaki\u015b czas zmienia\u0142 stylistyczn\u0105 sk\u00f3r\u0119. \u201eSwoj\u0105 drog\u0119 tw\u00f3rcz\u0105 rozpocz\u0105\u0142 od neoklasycyzmu by przej\u015b\u0107 przez okres poszukiwa\u0144 dodekafonicznych, neoromantycznych, do w\u0142asnego postromantycznego j\u0119zyka muzycznego opartego na swobodnych regu\u0142ach dwunastod\u017awi\u0119kowych i\u00a0predylekcji do stosowania centr\u00f3w tonalnych\u201d \u2013 pisze dr Wojciech St\u0119pie\u0144.<\/p>\n Bardzo wa\u017cna w jego tw\u00f3rczo\u015bci jest tzw. trylogia anielska, kt\u00f3rej zwie\u0144czeniem VII Symfonia \u201eAngel of L<\/span>ight\u201d<\/span> skomponowana w 1995 r. dla Bloomington Symphony Orchestra. <\/span>Napisana jest w\u00a0swobodnej technice dodekafonicznej, w\u00a0kt\u00f3rej serie dwunastod\u017awi\u0119kowe s\u0105 z\u0142o\u017cone z\u00a0interwa\u0142\u00f3w tercji, a\u00a0nawet samych tr\u00f3jd\u017awi\u0119k\u00f3w, dzi\u0119ki czemu mo\u017ce przypomina\u0107 kompozycj\u0119 tonaln\u0105.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n Dla s\u0142uchacza jest to pe\u0142nokrwista symfonia wype\u0142niona g\u0119stym brzmieniem doskonale zinstrumentowanej orkiestry, muzyka rozgrywaj\u0105ca si\u0119 na wielu planach wertykalnych i horyzontalnych, \u017cywio\u0142owa i efektowna (cz. II), z medytacyjn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 trzeci\u0105 i ewokuj\u0105c\u0105 p\u00f3\u0142nocne, arktyczne niemal krajobrazy cz\u0119\u015bci\u0105 czwart\u0105, ko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 zagadkowo w dynamice piano, w wyciszeniu, bez hucznych ko\u0144cowych akord\u00f3w.<\/span>\u00a0Imponuj\u0105ce dzie\u0142o zabrzmia\u0142o bardzo ciekawie w interpretacji muzyk\u00f3w Filharmonii \u0141\u00f3dzkiej, tak \u017ce mo\u017cna by\u0142o przymkn\u0105\u0107 ucho na brzydki d\u017awi\u0119k puzon\u00f3w czy tuby.<\/span><\/span><\/p>\n Pawe\u0142 Przytocki jeszcze inaczej zaskoczy\u0142 s\u0142uchaczy. Ledwo wybrzmia\u0142y pierwsze brawa, dyrygent rozpocz\u0105\u0142 zupe\u0142nie inny utw\u00f3r, w innej estetyce i nastroju \u2013 \u201eValse Triste\u201d Jeana Sibeliusa. Publiczno\u015b\u0107 nie do ko\u0144ca zrozumia\u0142a, jaki by\u0142 tego cel \u2013 czy to by\u0142 bis, czy dope\u0142nienie symfonii Rautavaary. Szkoda, \u017ce Pawe\u0142 Przytocki zostawi\u0142 to bez wyja\u015bnienia.<\/span><\/p>\n Anna S. D\u0119bowska<\/b><\/p>\n Wtorek, 5 kwietnia, godz. 19:30, Filharmonia Narodowa<\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 1. Rzadko goszcz\u0105ca w Warszawie orkiestra Filharmonii \u0141\u00f3dzkiej im. Artura Rubinsteina go\u015bci\u0142a w Filharmonii Narodowej trzeciego dnia festiwalu, a dyrygowa\u0142 ni\u0105 Pawe\u0142 Przytocki.\u00a0 Muzycy rozpocz\u0119li uk\u0142onem w stron\u0119 patrona festiwalu \u2013 wykonali uwertur\u0119 \u201eCoriolan\u201d op. 62 Ludwiga van Beethovena, kreuj\u0105c pos\u0119pny, mroczny nastr\u00f3j, przepe\u0142niony b\u00f3lem i konfliktem wewn\u0119trznym. Tytu\u0142owy Coriolanus d\u0105\u017cy do wojny, chce najecha\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1012","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1012"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1014,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1012\/revisions\/1014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/recenzje\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}