Ferenc Liszt
\n(22 X 1811 Raiding \u2013 31 VII 1866 Bayreuth)<\/b>
\nW wieku lat 9 Liszt wyst\u0119puje ju\u017c publicznie jako fenomenalnie zdolny pianista. W 1821 rozpoczyna w Wiedniu studia kompozycji u A. Salieriego i fortepianu u K. Czernego. Dwa lata p\u00f3\u017aniej rusza w podr\u00f3\u017c koncertow\u0105 do Londynu i Pary\u017ca, zdobywaj\u0105c wielkie powodzenie. Do 1835 roku przebywa w Pary\u017cu, gdzie spotyka Chopina, Berlioza i Paganiniego. Potem nast\u0119puj\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142e tournee w ca\u0142ej Europie. Liszt jako pierwszy wprowadzi\u0142 form\u0119 ca\u0142owieczornego recitalu, podczas kt\u00f3rego pianista po\u015bwi\u0119ca\u0142 wyst\u0119p utworom jednego kompozytora. Od 1848 roku Liszt zajmuje stanowisko nadwornego dyrygenta na dworze w Weimarze. Wystawia wiele oper, a tak\u017ce intensywnie komponuje. Powstaj\u0105 jego poematy symfoniczne, z kt\u00f3rych najbardziej znane to: Prometeusz, Tasso, Preludia, Orfeusz, Mazepa, utwory fortepianowe, pie\u015bni na g\u0142os z fortepianem. W 1859 roku Liszt opuszcza Weimar, najwi\u0119cej czasu sp\u0119dzaj\u0105c odt\u0105d w Rzymie. W 1865 roku przyjmuje ni\u017csze \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie. Nadal koncertuje i komponuje, g\u0142\u00f3wnie utwory religijne: oratoria (Legenda o \u015bw. El\u017cbiecie, Chrystus, \u015awi\u0119ty Stanis\u0142aw), hymny (Hymn do \u015bw. Franciszka, \u015awi\u0119ta Cecylia), II Koncert fortepianowy A-dur, Walc \u201eMefisto\u201d. Liszt dokonuje tak\u017ce licznych transkrypcji fortepianowych (pie\u015bni Webera, Schuberta, Schumanna), wyci\u0105g\u00f3w z oper (Mozarta, Aubera, Belliniego, Meyerbeera, Verdiego, Wagnera), symfonii i innych utwor\u00f3w ( J.S. Bacha, Berlioza, Webera, Schuberta). Najwi\u0119ksze zdobycze Liszta to stworzenie programowego poematu symfonicznego, wzbogacenie kolorystyki orkiestrowej, rozwini\u0119cie techniki instrumentalnej. Z pomys\u0142\u00f3w Liszta czerpa\u0142o wielu innych kompozytor\u00f3w, jak R. Strauss, Wagner.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ferenc Liszt (22 X 1811 Raiding \u2013 31 VII 1866 Bayreuth) W wieku lat 9 Liszt wyst\u0119puje ju\u017c publicznie jako fenomenalnie zdolny pianista. W 1821 rozpoczyna w Wiedniu studia kompozycji u A. Salieriego i fortepianu u K. Czernego. Dwa lata p\u00f3\u017aniej rusza w podr\u00f3\u017c koncertow\u0105 do Londynu i Pary\u017ca, zdobywaj\u0105c wielkie powodzenie. Do 1835 roku […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-94","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-l-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94\/revisions\/95"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}