Kwintet A-dur KV 581 uko\u0144czony zosta\u0142 29 wrze\u015bnia 1789 roku. Zadedykowany bliskiemu przyjacielowi i bratu z lo\u017cy wolnomularskiej, klarneci\u015bcie Antoniemu Stadlerowi, nazwany zosta\u0142 przez kompozytora \u201eKwintetem Stadlera\u201d. Jego prawykonanie odby\u0142o si\u0119 22 grudnia tego samego roku na koncercie Wiede\u0144skiego Towarzystwa Muzycznego w Burgtheater.
\nW XVIII wieku klarnet by\u0142 nowym instrumentem, kt\u00f3ry do orkiestry w\u0142\u0105czyli kompozytorzy szko\u0142y mannheimskiej. W utworach Mozarta instrument ten zaczyna si\u0119 regularnie pojawia\u0107 od 1773 roku. Jednak dopiero w latach wiede\u0144skich kompozytor napisa\u0142 3 dzie\u0142a, w kt\u00f3rych klarnet zosta\u0142 potraktowany jako instrument solowy. Obok Kwintetu A-dur s\u0105 to: Trio Es-dur KV 498 (1786) i Koncert klarnetowy A-dur KV 622 (1791). Wszystkie one zadedykowane s\u0105 Stadlerowi, jednemu z najwi\u0119kszych wirtuoz\u00f3w epoki.
\nKwintet powsta\u0142 w okresie pracy nad Cosi fan tutte i w jego wokalnej \u015bpiewno\u015bci odnale\u017a\u0107 mo\u017cna wiele z emocjonalnego klimatu tej opery. Utw\u00f3r sk\u0142ada si\u0119 z czterech cz\u0119\u015bci opartych na wzorze klasycznego cyklu. Pomimo wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cej si\u0119 partii klarnetu, Mozart zachowuje r\u00f3wnowag\u0119 pomi\u0119dzy wszystkimi instrumentami zespo\u0142u tworz\u0105c syntez\u0119 kameralnego i koncertuj\u0105cego stylu. Niespotykane wcze\u015bniej w muzyce kameralnej po\u0142\u0105czenie klarnetu z kwartetem smyczkowym sta\u0142o si\u0119 inspiruj\u0105cym wzorem dla wielu p\u00f3\u017aniejszych kompozytor\u00f3w.
\n\u2022 Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsz\u0105 (Allegro, A-dur), w formie sonatowej, otwiera spokojny, chora\u0142owy temat kwartetu smyczkowego. Jego narracj\u0119 przerywaj\u0105 dwukrotnie wirtuozowskie pasa\u017ce klarnetu, kt\u00f3re stan\u0105 si\u0119 materia\u0142em burzliwego przetworzenia. Melodi\u0119 tematu pocz\u0105tkowego rozwijaj\u0105 liryczne arabeski klarnetu przej\u0119te przez wiolonczel\u0119. Pogodny i delikatny temat drugi intonuj\u0105 skrzypce (E-dur) a nast\u0119pnie podejmuje klarnet w tonacji molowej (e-moll) przepe\u0142niaj\u0105c melodi\u0119 tonem melancholii. W repryzie ambiwalencja nastroju w temacie drugim zostaje zachowana (A-dur\/a-moll).
\n\u2022 Cz\u0119\u015b\u0107 druga (Larghetto, D-dur) napisana jest w formie pie\u015bni. \u0141agodnej, prowadzonej na spos\u00f3b wokalny, melodii klarnetu towarzyszy p\u0142ynny akompaniament pozosta\u0142ych instrument\u00f3w. Tylko we fragmencie \u015brodkowym melodia klarnetu \u0142\u0105czy si\u0119 w kunsztownych dialogach ze skrzypcami.
\n\u2022 Menuet (A-dur) intonowany przez wszystkie instrumenty kwintetu przedzielony jest dwoma skontrastowanymi triami. Pierwsze trio (a-moll) wykonywane wy\u0142\u0105cznie przez instrumenty smyczkowe swym nostalgicznym nastrojem nawi\u0105zuje do cz\u0119\u015bci wcze\u015bniejszych, natomiast drugie (A-dur) stylizowane jest na ludowego lendlera.
\n\u2022 Cz\u0119\u015b\u0107 fina\u0142owa (Allegretto, A-dur) jest tematem z 6 wariacjami, w kt\u00f3rych ukazana zosta\u0142a zar\u00f3wno wirtuozeria poszczeg\u00f3lnych instrument\u00f3w zespo\u0142u, jak i r\u00f3\u017cnorodne mo\u017cliwo\u015bci wyrazowe tematu.
\nEwa Siemdaj<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kwintet A-dur KV 581 uko\u0144czony zosta\u0142 29 wrze\u015bnia 1789 roku. Zadedykowany bliskiemu przyjacielowi i bratu z lo\u017cy wolnomularskiej, klarneci\u015bcie Antoniemu Stadlerowi, nazwany zosta\u0142 przez kompozytora \u201eKwintetem Stadlera\u201d. Jego prawykonanie odby\u0142o si\u0119 22 grudnia tego samego roku na koncercie Wiede\u0144skiego Towarzystwa Muzycznego w Burgtheater. W XVIII wieku klarnet by\u0142 nowym instrumentem, kt\u00f3ry do orkiestry w\u0142\u0105czyli kompozytorzy […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-317","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-m"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=317"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":318,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/317\/revisions\/318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}