Dzie\u0142o to powsta\u0142o w szcz\u0119\u015bliwym, pierwszym okresie ma\u0142\u017ce\u0144stwa Schumanna z Klar\u0105 Wieck. Jej te\u017c zosta\u0142o dedykowane i z jej udzia\u0142em po raz pierwszy wykonane w Lipsku, 8 stycznia 1843 roku. Jest to utw\u00f3r zwi\u0119z\u0142y o doskonale wywa\u017conych proporcjach. Ukazuje wszelkie walory inwencji i warsztatu Schumanna, \u0142atwo te\u017c dostrzec w nim wzory, kt\u00f3re wyzyskali w swych dzie\u0142ach tw\u00f3rcy nast\u0119pnego pokolenia \u2013 Brahms, Dvo\u0159\u00e1k i Saint-Sa\u00ebns.
\n\u2022 Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsz\u0105 (Allegro brillante) utrzyman\u0105 w klasycznej formie sonatowej otwiera typowo Schumannowski, akordowy temat tutti, pe\u0142en m\u0142odzie\u0144czego wigoru \u2013 jest to zapewne jeszcze jeden taniec Zwi\u0105zku Dawida. Wsz\u0119dzie go pe\u0142no i nawet w\u00f3wczas, gdy nabiera kantylenowego charakteru, nadaje muzyce radosny klimat, kt\u00f3rego nie m\u0105ci liryczna, spokojna melodia drugiego tematu, zawsze ukazuj\u0105ca si\u0119 w wiolonczeli. Zmian\u0119 nastroju przynosi przetworzenie, up\u0142ywaj\u0105ce w ciemnych barwach, niskich rejestrach i molowych tonacjach. Fortepian odgrywa tu g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119, a pierwszy temat ukazuje powa\u017cniejsze oblicze.
\n\u2022 Cz\u0119\u015b\u0107 druga (In modo d\u2019una marcia. Un poco largamente) ma form\u0119 ronda. Mo\u017ce jest to marsz \u017ca\u0142obny, a mo\u017ce jego wspomnienie, bo wi\u0119cej tu g\u0142\u0119bokiej melancholii ni\u017c przygniataj\u0105cego tragizmu. Prosty i pi\u0119kny marszowy temat \u0142atwo zapada w pami\u0119\u0107; ciemna barwa alt\u00f3wki okrywa go szaro\u015bci\u0105. Inicjuje go kr\u00f3tki motyw fortepianu \u2013 motywy takie nazywa\u0142 Schumann \u201esfinksami\u201d. Druga my\u015bl, \u015bpiewana przez skrzypce, ma charakter \u017carliwej psalmodii. Burzliwy epizod \u015brodkowy przetwarza motywy marsza, kt\u00f3ry wkr\u00f3tce si\u0119 pojawia na tle niewygas\u0142ych kontrapunkt\u00f3w \u2013 tu napi\u0119cie osi\u0105ga najwy\u017cszy punkt. St\u0105d poprzez powt\u00f3rzenie lirycznej psalmodii i marsza wiedzie droga ku zako\u0144czeniu, kt\u00f3re rozp\u0142ywa si\u0119 nieoczekiwanie w wysokich rejestrach.
\n\u2022 Cz\u0119\u015b\u0107 trzecia (Scherzo. Molto vivace) jest najkr\u00f3tszym ogniwem cyklu, ale bardzo efektownym, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 tematu opartego na gamowych przebiegach, kt\u00f3re opanowuj\u0105 wszystkie partie instrumentalne. Jak cz\u0119sto u Schumanna, s\u0105 tu dwa tria: pierwsze o melodii przypominaj\u0105cej hymn z zako\u0144czenia jego II Symfonii i drugie \u2013 \u015bwietna humoreska oparta na obiegnikowej figurze.
\n\u2022 Fina\u0142 (Allegro, ma non troppo) rozpoczyna si\u0119 nieoczekiwanie w tonacji c-moll wyrazistym tematem, bardzo przypominaj\u0105cym \u201erosyjskie\u201d tematy Beethovena. Powtarza si\u0119 on stale w r\u00f3\u017cnych uj\u0119ciach, cz\u0119sto w spolifonizowanej fakturze. Kontrastuj\u0105ca, kr\u00f3tkooddechowa my\u015bl poboczna, pozostaje w jego cieniu. Tu\u017c przed ko\u0144cem pojawia si\u0119 czo\u0142owy motyw g\u0142\u00f3wnego tematu pierwszej cz\u0119\u015bci inicjuj\u0105c fugato, w kt\u00f3rym rosyjskiemu tematowi przypada rola kontrapunktu. W ten spos\u00f3b Kwintet uzyskuje wymagane romantyczn\u0105 konwencj\u0105 zamkni\u0119cie.
\nMaciej Negrey<\/b><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dzie\u0142o to powsta\u0142o w szcz\u0119\u015bliwym, pierwszym okresie ma\u0142\u017ce\u0144stwa Schumanna z Klar\u0105 Wieck. Jej te\u017c zosta\u0142o dedykowane i z jej udzia\u0142em po raz pierwszy wykonane w Lipsku, 8 stycznia 1843 roku. Jest to utw\u00f3r zwi\u0119z\u0142y o doskonale wywa\u017conych proporcjach. Ukazuje wszelkie walory inwencji i warsztatu Schumanna, \u0142atwo te\u017c dostrzec w nim wzory, kt\u00f3re wyzyskali w swych […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-285","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-s-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=285"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":286,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285\/revisions\/286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}