Arvo P\u00e4rt (ur. 1935)
\nSpiegel im Spiegel na skrzypce lub wiolonczel\u0119 i fortepian<\/b><\/p>\n
Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Arvo P\u00e4rta wyewoluowa\u0142a od neoklasycyzmu, poprzez zaadaptowanie techniki dodekafonicznej, eksperymenty natury sonorystycznej i fascynacje systemem Bachowskim, ku \u201enowej prostocie\u201d, \u201enowej ascezie\u201d czy \u201enowej duchowo\u015bci\u201d. Tak najcz\u0119\u015bciej okre\u015bla si\u0119 dojrza\u0142\u0105 muzyk\u0119 esto\u0144skiego kompozytora, inspirowan\u0105 estetyk\u0105 \u015bredniowiecza i renesansu, symbolem kt\u00f3rej sta\u0142a si\u0119 stosowana przez niego technika tintinnabuli (z \u0142aciny: \u2018dzwonki\u2019).
\nSpiegel im Spiegel z roku 1978 jest ostatnim utworem P\u00e4rta skomponowanym przed opuszczeniem ojczystej Estonii i udaniem si\u0119 w roku 1980, wraz z rodzin\u0105, na emigracj\u0119 do Europy Zachodniej. Tytu\u0142 utworu \u2013 \u201eZwierciad\u0142o w zwierciadle\u201d \u2013 ods\u0142ania przyj\u0119t\u0105 przez kompozytora strategi\u0119 w procesie organizacji toku muzycznego. Partia fortepianu zakotwiczona zosta\u0142a na d\u017awi\u0119kach tonacji F-dur (szereg diatoniczny). Wiolonczela wychodz\u0105c od d\u017awi\u0119ku a rozbudowuje fraz\u0119 melodyczn\u0105 o kolejne stopnie skali, powracaj\u0105c jednak do tonu wyj\u015bciowego, pe\u0142ni\u0105cego funkcj\u0119 osi centralnej porz\u0105dku d\u017awi\u0119kowego. I tym samym odbity refleks zogniskowany zostaje w jednym punkcie, jak w soczewce. Lustrzane efekty d\u017awi\u0119kowe wyst\u0119puj\u0105 te\u017c w g\u00f3rnym rejestrze fortepianu.
\nW utworze ujawniaj\u0105 si\u0119 trzy cechy charakterystyczne dla muzyki P\u00e4rta: redukcjonizm kompozytorskich \u015brodk\u00f3w, powtarzalno\u015b\u0107 wybranych zestroj\u00f3w d\u017awi\u0119kowych, s\u0142u\u017c\u0105ca wprowadzeniu s\u0142uchacza w medytacj\u0119, swego rodzaju trans oraz eufonia. Z cechami tymi \u0142\u0105czy si\u0119 za\u0142o\u017cona koncepcja czasu wyd\u0142u\u017conego, lub wr\u0119cz \u2013 zatrzymanego, nakierowanego na kontemplacj\u0119 nawracaj\u0105cych d\u017awi\u0119k\u00f3w i motyw\u00f3w.
\nWarto\u015bci\u0105 nadrz\u0119dn\u0105 staje si\u0119 trwanie w okre\u015blonym stanie nie-emocji, stanie nie podlegaj\u0105cym zmianom. Kluczem do zrozumienia muzyki P\u00e4rta mo\u017ce by\u0107 wschodnie prze\u017cycie czasu nie-aktywnego. Spiegel im Spiegel jest rodzajem nie ko\u0144cz\u0105cej si\u0119 \u201epie\u015bni bez s\u0142\u00f3w\u201d, kt\u00f3rej moment odbity zostaje tu i teraz…<\/p>\n
Ma\u0142gorzata Janicka-S\u0142ysz<\/b><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Arvo P\u00e4rt (ur. 1935) Spiegel im Spiegel na skrzypce lub wiolonczel\u0119 i fortepian Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Arvo P\u00e4rta wyewoluowa\u0142a od neoklasycyzmu, poprzez zaadaptowanie techniki dodekafonicznej, eksperymenty natury sonorystycznej i fascynacje systemem Bachowskim, ku \u201enowej prostocie\u201d, \u201enowej ascezie\u201d czy \u201enowej duchowo\u015bci\u201d. Tak najcz\u0119\u015bciej okre\u015bla si\u0119 dojrza\u0142\u0105 muzyk\u0119 esto\u0144skiego kompozytora, inspirowan\u0105 estetyk\u0105 \u015bredniowiecza i renesansu, symbolem kt\u00f3rej sta\u0142a si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-265","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-p"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/265","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=265"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/265\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":266,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/265\/revisions\/266"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}