Wolfgang Amadeusz Mozart (1756-1791)
\nDivertimento B-dur KV 137<\/b><\/p>\n
Trzy utwory na kwartet smyczkowy: D-dur, B-dur i F-dur (KV 136-138), powsta\u0142y na pocz\u0105tku 1772 roku. Alfred Einstein twierdzi, \u017ce to nie Mozart okre\u015bli\u0142 je jako divertimenta, \u017ce napisa\u0142 je on \u201ena zapas na ostatni\u0105 podr\u00f3\u017c do W\u0142och, aby mu nic nie przeszkadza\u0142o podczas komponowania opery Lucio Silla, w razie gdyby domagano si\u0119 od niego symfonii, i \u017ce by\u0142by w takim wypadku doda\u0142 parti\u0119 instrument\u00f3w d\u0119tych w cz\u0119\u015bciach skrajnych […].
\nPi\u0119tna\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej co\u015b takiego by\u0142oby nie do pomy\u015blenia. W\u00f3wczas jednak istnia\u0142y podobie\u0144stwa mi\u0119dzy krystalizuj\u0105cymi si\u0119 nowymi gatunkami muzyki instrumentalnej. W po\u0142owie XVIII wieku symfonia wypar\u0142a suit\u0119, za\u015b cechy obu tych cyklicznych form znalaz\u0142y zastosowanie w serenadach. Te ostatnie, grywane pocz\u0105tkowo na wolnym powietrzu, wesz\u0142y do sal koncertowych jako utwory o mniej rygorystycznej formie od symfonii. Divertimenta za\u015b by\u0142y nowo\u015bci\u0105 od pocz\u0105tku s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 rozrywce. I one przej\u0119\u0142y pewne cechy suity i symfonii tak, \u017ce trudno je by\u0142o odr\u00f3\u017cni\u0107 od serenad. Tak samo liczy\u0142y od 4 do 10 cz\u0119\u015bci, o prostej formie i przejrzystej fakturze. O tym, jakie powodzenie mia\u0142a tego rodzaju muzyka \u015bwiadczy fakt, i\u017c Mozart napisa\u0142 ponad dwadzie\u015bcia divertiment i serenad. Gdy w roku 1787 powsta\u0142a ostatnia z nich \u2013 Eine kleine Nachtmusik (KV 525) \u2013 to nadal mia\u0142a ona cechy dawnej symfonii. Napisana w tym samym roku Symfonia praska (KV 504) nale\u017ca\u0142a ju\u017c do zupe\u0142nie innego \u015bwiata dzie\u0142 niepowtarzalnych w swej formie i ekspresji.
\nEinstein by\u0142 chyba bliski prawdy bior\u0105c owe 3-cz\u0119\u015bciowe \u201ekwartety\u201d za \u201eszkice symfoniczne\u201d. W ka\u017cdym razie Divertimento B-dur KV 137 sprawia wra\u017cenie symfonii na smyczki, pozbawionej cz\u0119\u015bci pierwszej, z przestawionymi dla efektu ogniwami.
\n\u2219 Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza (Andante) rozpoczyna si\u0119 jakby \u201eod \u015brodka\u201d, w manierze recitativo e arioso, ma te\u017c typow\u0105 dla niej dwucz\u0119\u015bciow\u0105 form\u0119. Mimo to jej charakter jest czysto instrumentalny.
\n\u2219 Cz\u0119\u015b\u0107 druga (Allegro di molto) mog\u0142aby \u015bwiadczy\u0107 o tym, \u017ce 16-letni Mozart zna\u0142 najnowsze utwory Haydna. Ta efektowna kompozycja jest niemal r\u00f3wnie esencjonalna jak fina\u0142y symfonii mistrza z Eisenstadt. Podobny jest plan g\u0142\u00f3wny i typ narracji, jednak zwroty melodyczne, ornamentyka i brzmienie s\u0105 zupe\u0142nie Mozartowskie.
\n\u2219 Cz\u0119\u015b\u0107 trzecia (Allegro assai) ma wszelkie cechy menueta, lecz zamiast tria dwukrotnie pojawia si\u0119 zainicjowany kanonem epizod, w kt\u00f3rym melodia nagle si\u0119 za\u0142amuje i pod\u0105\u017ca w tonacji g-moll po\u015br\u00f3d zacieraj\u0105cych miar\u0119 synkop. Ka\u017cdy za\u015b powr\u00f3t g\u0142\u00f3wnej my\u015bli zako\u0144czony jest l\u00e4ndlerow\u0105 fraz\u0105, kt\u00f3ra za trzecim razem roztapia si\u0119 w ciszy, ko\u0144cz\u0105c utw\u00f3r w punkcie r\u00f3wnie zagadkowym jak ten, w kt\u00f3rym si\u0119 ono zacz\u0119\u0142o.<\/p>\n
Wies\u0142awa Berny-Negrey<\/b><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wolfgang Amadeusz Mozart (1756-1791) Divertimento B-dur KV 137 Trzy utwory na kwartet smyczkowy: D-dur, B-dur i F-dur (KV 136-138), powsta\u0142y na pocz\u0105tku 1772 roku. Alfred Einstein twierdzi, \u017ce to nie Mozart okre\u015bli\u0142 je jako divertimenta, \u017ce napisa\u0142 je on \u201ena zapas na ostatni\u0105 podr\u00f3\u017c do W\u0142och, aby mu nic nie przeszkadza\u0142o podczas komponowania opery Lucio […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-259","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-m"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=259"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":260,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/259\/revisions\/260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}