Wiede\u0144ski wydawca i kompozytor Anton Diabelli zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w roku 1819 do kilkunastu znanych kompozytor\u00f3w, m.in. do Beethovena, Czernego, Hummla i Schuberta, z propozycj\u0105 napisania po jednej wariacji na temat jego Walca C-dur do planowanej edycji zbiorowej na fortepian. Beethoven najpierw odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do tego projektu niech\u0119tnie, potem jak zwykle zwleka\u0142 z realizacj\u0105 obietnicy, ale po d\u0142u\u017cszym czasie ofiarowa\u0142 Diabellemu dar r\u00f3wnie nieoczekiwany, jak wspania\u0142y: wielki cykl 33 wariacji. Uszcz\u0119\u015bliwiony projektodawca opublikowa\u0142 utw\u00f3r Beethovena oczywi\u015bcie osobno, w roku 1823, jako 33 Ver\u00e4nderungen \u00fcber einen Walter von Anton Diabelli op. 120. Jest to nie tylko szczytowe osi\u0105gni\u0119cie Beethovena w dziedzinie form wariacyjnych, ale w og\u00f3le jedno z najwspanialszych dzie\u0142 tego gatunku w ca\u0142ej historii muzyki. Prosty, do\u015b\u0107 schematyczny walc Diabellego stanowi tu tylko pretekst do nieskr\u0119powanej gry fantazji. Beethoven wykorzysta\u0142 wszystkie typy wariacji. Ju\u017c w I zmieni\u0142 walca na marsz, a II opar\u0142 na jednym pomy\u015ble fakturalnym: toccatowej przemienno\u015bci obu r\u0105k, ale z lekk\u0105 artykulacj\u0105 w dynamice piano. Wariacja IX zbudowana jest konsekwentnie na motywie wzi\u0119tym z przedtaktu walca, a nast\u0119pna w tempie Presto, zaskakuje \u0142a\u0144cuchami akord\u00f3w na tle d\u0142ugich tryl\u00f3w w niskim rejestrze. Wariacja XX, cicha i spokojna, prawie ca\u0142a w r\u00f3wnych warto\u015bciach, wpleciona jest mi\u0119dzy dwie wariacje szybkie i bardzo dynamiczne. Zwi\u0105zki z tematem s\u0105 ju\u017c tak odleg\u0142e, \u017ce w\u0142a\u015bciwie staj\u0105 si\u0119 iluzoryczne. Ta swoboda wariacyjna pozwoli\u0142a Beethovenowi na wykorzystanie w Wariacji XXII cytatu z arii Leporella \u201eNotte e giorno faticar\u201d z Don Giovanniego Mozarta, za\u015b po kolejnym fajerwerku wirtuozerii (Wariacja XXIV) dochodzi do g\u0142osu polifonia, przewijaj\u0105ca si\u0119 wielokrotnie ju\u017c wcze\u015bniej, ale bardziej epizodycznie, natomiast tu jako forma \u015bcis\u0142a \u2013 Fughetta. Niezwyk\u0142e jest zestawienie trzech ostatnich wariacji: bogato zdobione Largo, molto espressivo w duchu wolnych cz\u0119\u015bci z ostatnich sonat, wielka fuga podw\u00f3jna i kapry\u015bny Menuet rozp\u0142ywaj\u0105cy si\u0119 w ulotnych pasa\u017cach.
\nAdam Walaci\u0144ski<\/b><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wiede\u0144ski wydawca i kompozytor Anton Diabelli zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w roku 1819 do kilkunastu znanych kompozytor\u00f3w, m.in. do Beethovena, Czernego, Hummla i Schuberta, z propozycj\u0105 napisania po jednej wariacji na temat jego Walca C-dur do planowanej edycji zbiorowej na fortepian. Beethoven najpierw odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do tego projektu niech\u0119tnie, potem jak zwykle zwleka\u0142 z realizacj\u0105 obietnicy, ale […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-249","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-b"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/249","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=249"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/249\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":370,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/249\/revisions\/370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=249"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}