Sonata A-dur op. 47 Beethovena zwana \u201eKreutzerowsk\u0105\u201d wzi\u0119\u0142a sw\u00f3j popularny przydomek od dedykacji dla s\u0142ynnego skrzypka francuskiego Rudophe`a Kreutzera, kt\u00f3ry jednak nigdy nie zagra\u0142 jej publicznie. W rzeczywisto\u015bci Beethoven napisa\u0142 to \u015bwietne dzie\u0142o dla nadwornego skrzypka ksi\u0119cia Walii, Mulata George`a Polgreena Bridgetowera, kt\u00f3ry przyby\u0142 do Wiednia w 1803 roku i wzbudzi\u0142 olbrzymie zainteresowanie swym egzotycznym wygl\u0105dem i plotkami, \u017ce wywodzi si\u0119 z rodu abisy\u0144skich ksi\u0105\u017c\u0105t. Faktem jest, \u017ce pochodzenie Bridgetowera by\u0142o do\u015b\u0107 niezwyk\u0142e, bo wed\u0142ug nowych ustale\u0144 urodzi\u0142 si\u0119 w Polsce (!), w Bia\u0142ej, jego ojcem by\u0142 murzy\u0144ski pa\u017a ksi\u0119cia Esterhazy`ego , a matka Polk\u0105 lub Niemk\u0105. Beethoven pozna\u0142 Bridgetowera na wieczorze u ksi\u0119cia Lichnowskiego i jego gra \u2013 do\u015b\u0107 ekscentryczna, ale przepojona \u017cywio\u0142owym temperamentem \u2013 tak mu si\u0119 spodoba\u0142a, \u017ce postanowi\u0142 wyst\u0105pi\u0107 razem z nim publicznie. Termin koncertu Bridgetowera by\u0142 ju\u017c ustalony, wi\u0119c Beethoven w rekordowym tempie skomponowa\u0142 dwie cz\u0119\u015bci nowej Sonaty na skrzypce z fortepianem i do\u0142\u0105czy\u0142 do nich gotowy ju\u017c fina\u0142, przeznaczony pocz\u0105tkowo do innej, wcze\u015bniejszej Sonaty op. 30 nr 1. Wykonanie nowego dzie\u0142a sta\u0142o si\u0119 wielkim sukcesem zar\u00f3wno dla skrzypka, jak i kompozytora. Usatysfakcjonowany w pe\u0142ni Beethoven napisa\u0142 na autografie \u017cartobliw\u0105 dedykacj\u0119 \u201eSonata mulattica\u201d \u2013 skomponowana \u201eper il Mulatto Brischdauer (sic!), garn pazzo e compositore mulattico\u201d, jednak wycofa\u0142 j\u0105 oddaj\u0105c utw\u00f3r do druku i po\u015bwi\u0119ci\u0142 go Kreutzerowi, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 niewdzi\u0119cznikiem. Geneza Sonaty wyja\u015bnia jej popisowo wirtuozowski styl i nietypowy plan tonalny ca\u0142o\u015bci. Oryginalnie pomy\u015blany wst\u0119p z solow\u0105 parti\u0105 skrzypiec w wielog\u0142osowej fakturze jest wprawdzie w A-dur, ale pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 utrzymana jest w a-moll, druga \u2013 Andante con Variazioni z przepi\u0119knym tematem \u2013 w F-dur, dopiero ostatnia, \u017cywio\u0142owe, l\u015bni\u0105ce blaskiem fina\u0142owe Presto powraca do tonacji g\u0142\u00f3wnej. Sonata \u201eKreutzerowska\u201d zajmuje w\u015br\u00f3d dziesi\u0119ciu sonat skrzypcowych Beethovena pozycj\u0119 wyr\u00f3\u017cnion\u0105 nie tylko z racji swego wirtuozowskiego charakteru, ale tak\u017ce ze wzgl\u0119du na bogactwo my\u015bli muzycznych i ich pe\u0142ne finezji rozwini\u0119cie w wielk\u0105 form\u0119, zaskakuj\u0105co \u2013 je\u015bli we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 okoliczno\u015bci powstania \u2013 logicznie i sp\u00f3jnie ukszta\u0142towan\u0105.
\nAdam Walaci\u0144ski<\/b><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sonata A-dur op. 47 Beethovena zwana \u201eKreutzerowsk\u0105\u201d wzi\u0119\u0142a sw\u00f3j popularny przydomek od dedykacji dla s\u0142ynnego skrzypka francuskiego Rudophe`a Kreutzera, kt\u00f3ry jednak nigdy nie zagra\u0142 jej publicznie. W rzeczywisto\u015bci Beethoven napisa\u0142 to \u015bwietne dzie\u0142o dla nadwornego skrzypka ksi\u0119cia Walii, Mulata George`a Polgreena Bridgetowera, kt\u00f3ry przyby\u0142 do Wiednia w 1803 roku i wzbudzi\u0142 olbrzymie zainteresowanie swym egzotycznym […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-241","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-b"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=241"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":366,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241\/revisions\/366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}