Ucisk, wolno\u015b\u0107 i braterstwo, po\u015bwi\u0119cenie w imi\u0119 szlachetnych i wznios\u0142ych idea\u0142\u00f3w, mi\u0142o\u015b\u0107 oddana i wierna \u2013 oto kluczowe w\u0105tki Fidelia, jedynej opery Ludwiga van Beethovena. Kolejne jej wersje (I \u2013 1805, II \u2013 1806, III \u2013 1814) ukazuj\u0105 proces zmagania si\u0119 kompozytora z materi\u0105 i i\u015bcie benedykty\u0144sk\u0105 prac\u0119 nad nadaniem muzyce odpowiedniego dramaturgicznego kszta\u0142tu. Libretto oparte zosta\u0142o na \u201edramacie grozy i ocalenia\u201d Jeana Bouilly\u2019ego Leonora czyli mi\u0142o\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska w t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk niemiecki przez Josepha Sonnleithnera. Pierwsza wersja opery \u2013 rozwlek\u0142a 3-aktowa Leonora przetrwa\u0142a zaledwie trzy wystawienia w Theater an der Wien w 1805. Rok p\u00f3\u017aniej kompozytor okroi\u0142 j\u0105 do dw\u00f3ch akt\u00f3w, ale i to nie zapewni\u0142o oczekiwanego sukcesu. Dopiero podej\u015bcie trzecie, wsparte na tek\u015bcie przepracowanym przez nowego autora \u2013 Georga Friedricha Treitschkego, przynios\u0142o konstruktywne zmiany i zaowocowa\u0142o wersj\u0105 finaln\u0105 w 1814. Opera otrzyma\u0142a tytu\u0142 Fidelio i zaistnia\u0142a w obiegu kultury.
\nMa posta\u0107 singspielu: miejsce \u015bpiewanych recytatyw\u00f3w secco zaj\u0119\u0142y monodramy i dialogi m\u00f3wione. Beethoven m\u00f3g\u0142 si\u0119 poszczyci\u0107 wielkim poprzednikiem \u2013 Mozartem, kt\u00f3ry z niemieckiej popularnej \u201e\u015bpiewogry\u201d uczyni\u0142 gatunek muzyki wysokiej, nios\u0105cy z sob\u0105 tre\u015bci symboliczne, czego przyk\u0142adem sta\u0142 si\u0119 Czarodziejski flet, przenikni\u0119ty symbolik\u0105 wolnomularsk\u0105. Istotnym \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji by\u0142 tak\u017ce styl heroicznej opery francuskiej, ukszta\u0142towany w czasach rewolucji, charakteryzuj\u0105cy si\u0119 efektami mocnymi, niemal plakatowymi. Beethoven znalaz\u0142 si\u0119 niejako \u201emi\u0119dzy stylami\u201d, jednocz\u0105c w swym dziele r\u00f3\u017cne idiomy gatunkowe \u2013 francuskie, niemieckie i w\u0142oskie, i wpisuj\u0105c je w nadrz\u0119dn\u0105 struktur\u0119 symfoniczn\u0105. W przeciwie\u0144stwie do Mozarta, dla kt\u00f3rego \u201eopera by\u0142a przed wszystkim\u201d, my\u015bla\u0142 przy tym instrumentalnie i dlatego podszed\u0142 do teatru muzycznego jak rasowy symfonik.
\nW Beethovenowskim teatrze muzycznym, podszytym symfoni\u0105, akcja rozwija si\u0119 na wz\u00f3r dramatycznej opowie\u015bci rodem raczej ze statycznego oratorium, ani\u017celi z opery. Tak\u017ce melodyka daleka jest od konwencji bel canta. Mozart nie chc\u0105c \u201eobra\u017ca\u0107 uszu s\u0142uchaczy\u201d, dba\u0142 o pi\u0119kny \u015bpiew, Beethoven interesowa\u0142 si\u0119 przede wszystkim walorami wyrazowymi muzyki, jej si\u0142\u0105 oddzia\u0142ywania, nawet kosztem zgrabnej frazy. Postawi\u0142 te\u017c solistom wysokie techniczne i kondycyjne wymagania. S\u0142ynna wi\u0119zienna aria Florestana z pocz\u0105tku II aktu: O Bo\u017ce, jaka tu ciemno\u015b\u0107 trwa, \u0142\u0105cznie z instrumentalnym wst\u0119pem, kilkana\u015bcie minut, przynosz\u0105c muzyk\u0119 intensywn\u0105, mroczn\u0105. W epoce panowania melodyjnych oper Cherubiniego, tu\u017c przed pojawieniem si\u0119 belcantysty Rossiniengo, melodyka Fidelia mog\u0142a zosta\u0107 odebrana jako wyciosana w kamieniu, ani\u017celi finezyjnie utkana. I nie o pi\u0119kny \u015bpiew w niej idzie, a o prawd\u0119 wyrazu. Punktem wyj\u015bcia jest dla niej sens niesiony przez s\u0142owa, a nie z g\u00f3ry za\u0142o\u017cona konstrukcja. Zreszt\u0105 sam kompozytor wyjawi\u0142, i\u017c stara\u0142 si\u0119 pisa\u0107 na g\u0142osy p\u0142ynnie i got\u00f3w jest stan\u0105\u0107 przed trybuna\u0142em zdrowego rozs\u0105dku i dobrego smaku…
\nBeethoven-rewolucjonista skorzysta\u0142 w Fideliu ze \u015brodk\u00f3w utrwalonych w operze seria i buffa: zastosowa\u0142 recytatywy i arie, ansamble i ch\u00f3ry, zgodnie z konwencj\u0105 gatunku oba akty zwie\u0144czy\u0142 zbiorowymi fina\u0142ami. Jednak postacie nie s\u0105 u niego jedynie wyrazi\u015bcie ukazanymi indywidualnymi charakterami, lecz staj\u0105 si\u0119 reprezentantami przewodnich idei dramatu. Wierna ma\u0142\u017conka Leonora, walcz\u0105ca pod postaci\u0105 Fidelia z tyranem, symbolizuje mi\u0142o\u015b\u0107 i wolno\u015b\u0107. Silnym wzburzonym emocjom daje wyraz tak w recytatywie i arii z I aktu Potworze, gdzie si\u0119 spieszysz? Co planujesz w dzikiej furii?, jak i w duecie mi\u0142osnym z Florestanem w II akcie. Warto przypomnie\u0107, i\u017c partia Leonory pisana by\u0142a przez Beethovena dla \u015bpiewaczki Anny Milder, obdarzonej g\u0142osem pi\u0119knym i no\u015bnym. Gubernator wi\u0119zienia Don Pizarro to nie tylko czarny charakter tej opery, ale tak\u017ce uosobienie z\u0142a, kt\u00f3re wyra\u017cone zostaje cho\u0107by w afekcie zemsty w arii z ch\u00f3rem z I aktu. Jako przyk\u0142ad kontrapunktu charakter\u00f3w pos\u0142u\u017cy\u0107 mo\u017ce kwartet solist\u00f3w z tego\u017c aktu, b\u0119d\u0105cy kunsztownym kanonem. Ka\u017cda z postaci daje artyku\u0142owane uj\u015bcie innemu uczuciu: Marcelina \u2013 zakochaniu, Leonora \u2013 skrywanej trwodze, Rocco \u2013 przewrotnemu zadowoleniu, a Jaquino \u2013 zak\u0142opotaniu.
\nZnacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w tworzeniu nastroju i pot\u0119gowaniu dramatycznego napi\u0119cia pe\u0142ni orkiestra. To ona poddaje \u015bpiewakom odpowiedni ton i wsp\u00f3\u0142prowadzi z nimi muzyczn\u0105 narracj\u0119. Partytur\u0105 Fidelia Beethoven potwierdzi\u0142 temperament symfonika i kolorysty, wyodr\u0119bniaj\u0105c z orkiestrowego tutti jednostkowe barwy i uzyskuj\u0105c miejscami brzmienie i\u015bcie Wagnerowskie. W poszukiwaniu odpowiedniej formy, zmienia\u0142 w spos\u00f3b istotny instrumentacj\u0119. Faktura orkiestrowa kszta\u0142towana jest cz\u0119sto w oparciu o zasad\u0119 kontrastu: np. wysokie grzmi\u0105ce d\u017awi\u0119ki d\u0119tych drewnianych wyst\u0119puj\u0105 kontra ciep\u0142ym (mo\u017cna rzec: romantycznym) niskim brzmieniom wiolonczel i kontrabas\u00f3w. Instrumenty zyskuj\u0105 przy tym charakter \u201emowny\u201d, a wybrane z nich maj\u0105 znaczenie symboliczne, np. puzony s\u0142u\u017c\u0105 odmalowaniu atmosfery z\u0142a i ciemno\u015bci, jak w scenach ombra u Monteverdiego czy Glucka.
\nFina\u0142 Fidelia przynosi sprawiedliwe rozwi\u0105zanie: za swe haniebne czyny Pizarro zostaje wtr\u0105cony do lochu. Roznosi si\u0119 radosna pie\u015b\u0144: O witaj dniu, witaj godzino, niespodziewana, a tak upragniona. Z ust Leonory-Fidelia padaj\u0105 znamienne s\u0142owa: Mi\u0142o\u015b\u0107 wiod\u0142a me starania, prawdziwa i nieustraszona. Ko\u0144cowy hymn dzi\u0119kczynny rozbrzmiewa w tonacji C-dur, kt\u00f3ra od czas\u00f3w Stworzenia \u015bwiata Haydna sta\u0142a si\u0119 w muzyce symbolem \u015bwiat\u0142a. W epoce wznios\u0142ego klasycyzmu uto\u017csamiona zosta\u0142a tak\u017ce z ide\u0105 cz\u0142owiecze\u0144stwa. Przes\u0142anie Beethovena jest czytelne: triumfuje dobro \u2013 z\u0142o zosta\u0142o pokonane przez mi\u0142o\u015b\u0107.
\nMa\u0142gorzata Janicka-S\u0142ysz<\/b>
\nLudwig van Beethoven (1770-1827)
\nFidelio op. 72 (1814)
\nlibretto Joseph Sonnleithner, Friedrich Treitschke<\/p>\n
Osoby:
\nDon Fernando, minister (baryton)
\nDon Pizarro, gubernator pa\u0144stwowego wi\u0119zienia (bas-baryton)
\nFlorestan, wi\u0119zie\u0144 (tenor)
\nLeonora, jego \u017cona, wyst\u0119puj\u0105ca pod postaci\u0105 i nazwiskiem Fidelia (sopran)
\nRocco, dozorca wi\u0119zienia (bas)
\nMarcelina, jego c\u00f3rka, zakochana w Fideliu (sopran)
\nJaquino, klucznik, staraj\u0105cy si\u0119 o r\u0119k\u0119 Marceliny (tenor)
\nPierwszy wi\u0119zie\u0144 (tenor)
\nDrugi wi\u0119zie\u0144 (bas)<\/p>\n
Ch\u00f3r stra\u017cnik\u00f3w TB
\nCh\u00f3r wi\u0119\u017ani\u00f3w TTBB
\nCh\u00f3r mieszka\u0144c\u00f3w miasta SATB
\nUwertura \u201eFidelio\u201d
\nAllegro; Adagio; Presto.<\/p>\n
Akt I, scena 1
\nDuet, Marcelina, Jaquino
\nAllegro<\/p>\n
Jaquino
\nSkarbie m\u00f3j! Teraz wreszcie jeste\u015bmy sami i mo\u017cemy gaw\u0119dzi\u0107 poufnie.
\nMarcelina
\nNie zaprz\u0105taj mi g\u0142owy! Praca nie mo\u017ce czeka\u0107.
\nJaquino
\nAle\u017c tylko jedno s\u0142\u00f3wko, ty uparciuchu!
\nMarcelina
\nTo m\u00f3w, s\u0142ucham.
\nJaquino
\nAni s\u0142owa, je\u015bli nie spojrzysz na mnie przyja\u017aniej.
\nMarcelina
\nZatkam uszy, je\u015bli ci si\u0119 nie podoba.
\nJaquino
\nNie! Tylko chwilk\u0119, a potem odejd\u0119.
\nMarcelina
\nAni chwili spokoju! No m\u00f3w ju\u017c wreszcie.
\nJaquino
\nWybra\u0142em sobie ciebie na \u017con\u0119. Rozumiesz?
\nMarcelina
\nNo, to do\u015b\u0107 jasne.
\nJaquino
\nA gdyby\u015b si\u0119 zgodzi\u0142a? To co?
\nMarcelina
\nZostaniemy par\u0105.
\nJaquino
\nMogliby\u015bmy za kilka tygodni…
\nMarcelina
\nNo prosz\u0119! Ju\u017c nawet termin ustali\u0142e\u015b!
\nJaquino
\nDo diab\u0142a z tym wiecznym pukaniem!!!
\nMarcelina
\nAch, wreszcie jestem wolna!
\nJaquino
\nJu\u017c mi tak \u015bwietnie sz\u0142o, a tu zwierzyna uciek\u0142a.
\nMarcelina
\nJak\u017ce trwo\u017cy mnie jego mi\u0142o\u015b\u0107 i te wlok\u0105ce si\u0119 godziny.
\nWiem, \u017ce biedak cierpi, nawet \u017cal mi go bardzo,
\nale wybra\u0142am Fidelia. Kocha\u0107 go, to rozkoszny dar losu.
\nJaquino
\nGdzie\u017c ja by\u0142em? Nie patrzy na mnie!
\nMarcelina
\nJu\u017c jest z powrotem! Znowu si\u0119 zacznie!
\nJaquino
\nKiedy si\u0119 zgodzisz? Mo\u017ce dzi\u015b?
\nMarcelina
\nBiada! Zatruje mi \u017cycie!
\nDzi\u015b, jutro, zawsze odpowiadam: Nie, nie!
\nJaquino
\nTy rzeczywi\u015bcie jeste\u015b z kamienia, nieczu\u0142a na pro\u015bby i b\u0142agania.
\nMarcelina
\nMusz\u0119 by\u0107 dla niego taka twarda, inaczej lada iskra obudzi w nim nadziej\u0119.
\nJaquino
\nWi\u0119c nigdy nie zmienisz zdania? Jak my\u015blisz?
\nMarcelina
\nM\u00f3g\u0142by\u015b ju\u017c sobie i\u015b\u0107!
\nJaquino
\nCo? Nie mog\u0119 na ciebie patrze\u0107? Nawet tego mi zabronisz?
\nMarcelina
\nTo st\u00f3j tu sobie.
\nJaquino
\nTak cz\u0119sto mi przecie\u017c obiecywa\u0142a\u015b…
\nMarcelina
\nObiecywa\u0142am? Tego ju\u017c za wiele!
\nJaquino
\nDo diab\u0142a z tym wiecznym pukaniem!!!
\nMarcelina
\nNo wreszcie si\u0119 uwolni\u0142am!
\nJaquino
\nRzeczywi\u015bcie wygl\u0105da\u0142a na zmieszan\u0105. Kto wie? Mo\u017ce co\u015b wsk\u00f3ram.
\nMarcelina Bardzo w por\u0119 to pukanie.
\nJu\u017c si\u0119 \u015bmiertelnie ba\u0142am.
\nBiedny Jaquino! \u017bal mi go. Dawniej nawet go lubi\u0142am. Ale odk\u0105d Fidelio
\nzawita\u0142 w naszym domu, wszystko we mnie i doko\u0142a mnie si\u0119 zmieni\u0142o.
\nScena 2
\nAria. Marcelina
\nAndante con moto; Poco piu allegro.<\/p>\n
Marcelina
\nAch gdybym mog\u0142a ju\u017c by\u0107 z tob\u0105 razem i nazywa\u0107 ci\u0119 swoim m\u0119\u017cem.
\nPanna mo\u017ce tylko w po\u0142owie wyzna\u0107 to, co my\u015bli.
\nA gdy nie b\u0119d\u0119 musia\u0142a si\u0119 rumieni\u0107 daj\u0105c ci z serca gor\u0105cy poca\u0142unek,
\nkiedy ju\u017c nic na \u015bwiecie nam nie przeszkodzi \u2013
\nnadzieja wype\u0142ni\u0142a me serce i niewypowiedzianie s\u0142odka rozkosz \u2013
\nO jak\u017ce b\u0119d\u0119 szcz\u0119\u015bliwa!
\nW ciszy domowego ogniska wstaj\u0119 ka\u017cdego ranka i czule si\u0119 witamy.
\nNasza zapobiegliwo\u015b\u0107 odp\u0119dza troski, a gdy sko\u0144czymy prac\u0119
\nzakradnie si\u0119 \u0142askawa dla nas noc i b\u0119dziemy odpoczywa\u0107 po trudach.
\nNadzieja wype\u0142ni\u0142a me serce i niewypowiedzianie s\u0142odka rozkosz.
\nO jak\u017ce b\u0119d\u0119 szcz\u0119\u015bliwa!<\/p>\n
Scena 4
\nRocco
\nBiedny Fidelio! Tym razem chyba d\u017awigasz za du\u017co.
\nLeonora
\nPrawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c jestem troch\u0119 znu\u017cony. Kowal tak d\u0142ugo naprawia\u0142 te kajdany.
\nMy\u015bla\u0142em, \u017ce ju\u017c nigdy nie sko\u0144czy!
\nRocco
\nDzielny ch\u0142opak! P\u0142aci\u0142em ju\u017c mniej gorliwym i roztropnym.
\nLeonora
\nO, nie my\u015bl, \u017ce wykonuj\u0119 me obowi\u0105zki tylko dla zarobku.
\nRocco
\nCicho! My\u015blisz, \u017ce nie znam twego serca?<\/p>\n
Kwartet. Marcelina, Leonora, Jaquino, Rocco
\nAndante sostenuto<\/p>\n
Marcelina
\nTo tak cudowne, \u017ce a\u017c si\u0119 serce \u015bciska
\nOn mnie kocha \u2013 to jasne! Jak\u017ce b\u0119d\u0119 szcz\u0119\u015bliwa!
\nLeonora
\nJak wielkie jest ryzyko! Jak w\u0105t\u0142y promyk nadziei!
\nOna mnie kocha \u2013 to jasne! O, niewymowna udr\u0119ko!
\nRocco
\nOna go kocha \u2013 to jasne! Dobrze panienko, b\u0119dzie tw\u00f3j.
\nPasuj\u0105 do siebie ci m\u0142odzi i my\u015bl\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 szcz\u0119\u015bliwi.<\/p>\n
Jaquino
\nW\u0142os mi si\u0119 zje\u017cy\u0142 ze strachu! Ojciec na to zezwala!
\nCo\u015b dziwnego si\u0119 ze mn\u0105 dzieje, \u017caden pomys\u0142 nie wpada do g\u0142owy!
\nRocco
\nS\u0142uchaj Fidelio. B\u0119dziesz moim zi\u0119ciem!
\nMarcelina
\nA szybko to si\u0119 stanie, drogi ojcze?
\nRocco
\nJak tylko Gubernator wyjedzie do Sewilli. No, moje dzieci, kochacie si\u0119 bardzo,
\nprawda? Ale to nie wystarczy by wasze gniazdko by\u0142o bezpieczne i mi\u0142e. Trzeba
\npami\u0119ta\u0107, \u017ce…
\nAria. Rocco
\nAllegro moderato; Allegro<\/p>\n
Rocco
\nJe\u015bli brak ci w sakiewce z\u0142ota, nawet nie marz o pe\u0142nym szcz\u0119\u015bciu.
\n\u017bycie wlec si\u0119 b\u0119dzie smutno, pe\u0142ne trosk i zmartwie\u0144.
\nAle gdy w kieszeni dzwoni grosz, to trzymasz los w swym r\u0119ku!
\nZ\u0142oto da ci w\u0142adz\u0119, mi\u0142o\u015b\u0107 i marzenia \u015bmia\u0142e spe\u0142ni.
\nSzcz\u0119\u015bcie s\u0142u\u017cy jak najemnik \u2013 za \u017co\u0142d. Z\u0142oto to jest pi\u0119kna rzecz!
\nGdy si\u0119 nic po\u0142\u0105czy z niczym, wyjdzie z tego sumka ma\u0142a.
\nGdy na stole tylko mi\u0142o\u015b\u0107, g\u0142odny wstaniesz od obiadu.
\nNiech si\u0119 u\u015bmiechnie do was fortuna \u0142askawie
\ni b\u0142ogos\u0142awi waszym staraniom:
\nUkochana w ramionach a w sakiewce z\u0142oto \u2013 tak mo\u017cecie prze\u017cy\u0107 wiele lat!
\nSzcz\u0119\u015bcie s\u0142u\u017cy jak najemnik \u2013 za \u017co\u0142d. Z\u0142oto to pot\u0119\u017cna rzecz!<\/p>\n
Leonora
\nZapewnie. Ale jest jeszcze co\u015b, nie mniej dla mnie cenne.
\nRocco
\nC\u00f3\u017c takiego?
\nLeonora
\nPa\u0144skie zaufanie. Cz\u0119sto widz\u0119 jak zmordowany, bez tchu, wraca Pan z
\npodziemnych loch\u00f3w. Dlaczego nie mog\u0119 i\u015b\u0107 tam z Panem?
\nRocco
\nWiesz przecie\u017c, \u017ce mam bardzo surowy zakaz wpuszczania kogokolwiek do
\nwi\u0119\u017ani\u00f3w stanu.
\nMarcelina
\nPewnie tam, gdzie siedzi \u00f3w wi\u0119zie\u0144, o kt\u00f3rym nieraz m\u00f3wi\u0142e\u015b.
\nLeonora
\nOd dawna ju\u017c siedzi?
\nRocco
\nPrzesz\u0142o dwa lata.
\nLeonora
\nDwa lata, m\u00f3wi Pan? To musi by\u0107 wielki zbrodniarz.
\nRocco
\nAlbo ma pot\u0119\u017cnego wroga. Od miesi\u0105ca, z rozkazu Pizarra zmniejszam mu racj\u0119 \u017cywno\u015bci. Teraz dostaje raz na dob\u0119 tylko dwie uncje czarnego chleba i p\u00f3\u0142 miary wody. \u017badnego \u015bwiat\u0142a, s\u0142omy na pos\u0142anie, nic!<\/p>\n
Marcelina
\nO, kochany ojcze, nie zabieraj tam Fidelia. On nie zniesie takiego widoku!
\nLeonora
\nCzemu? Jestem silny i odwa\u017cny!<\/p>\n
Tercet. Leonora, Marcelina, Rocco.
\nAllegro ma non troppo; Allegro molto.<\/p>\n
Rocco
\nDobrze, dobrze, synku, b\u0105d\u017a zawsze dzielny, to ci si\u0119 powiedzie.
\nTeraz naprawd\u0119 b\u0119dzie potrzebny hart ducha przy tych okropno\u015bciach.
\nLeonora
\nJestem dzielny! Z zimn\u0105 krwi\u0105 odwa\u017c\u0119 si\u0119 zej\u015b\u0107 na d\u00f3\u0142.
\nZa tak wielk\u0105 nagrod\u0119 mi\u0142o\u015b\u0107 potrafi znie\u015b\u0107 te\u017c wielkie cierpienie.
\nMarcelina
\nTwoje dobre serce b\u0119dzie bardzo cierpie\u0107 w tych lochach.
\nAle potem wr\u00f3ci szcz\u0119\u015bcie mi\u0142o\u015bci i niewys\u0142owiona rado\u015b\u0107!
\nRocco
\nNa pewno zbudujesz swoje szcz\u0119\u015bcie.
\nLeonora
\nMam ufno\u015b\u0107 w Bogu i sprawiedliwo\u015bci.
\nMarcelina
\nSp\u00f3jrz mi w oczy! Pot\u0119ga mi\u0142o\u015bci te\u017c nie jest ma\u0142a!
\nTak, b\u0119dziemy szcz\u0119\u015bliwi!
\nLeonora
\nTak, mo\u017ce jeszcze b\u0119d\u0119 szcz\u0119\u015bliwy. Rocco
\nTak, mo\u017ce jeszcze b\u0119dziesz szcz\u0119\u015bliwy.
\nGubernator pewnie jutro zezwoli \u017ceby\u015b mi pomaga\u0142 w pracy.
\nLeonora
\nBardzo mnie zaniepokoi\u0142e\u015b ka\u017c\u0105c czeka\u0107 a\u017c do jutra.
\nMarcelina
\nTak, dobry ojcze, popro\u015b gubernatora jeszcze dzi\u015b, a wtedy szybko si\u0119 pobierzemy.
\nRocco
\nJa ju\u017c rzeczywi\u015bcie stoj\u0119 nad grobem i potrzebuj\u0119 pomocy. To prawda!
\nLeonora
\nO, jak d\u0142ugo jeszcze tej udr\u0119ki? Nadziejo, dodaj mi si\u0142!
\nMarcelina
\nAch drogi ojcze, co za my\u015bl? B\u0105d\u017a jeszcze d\u0142ugo naszym przyjacielem i doradc\u0105!
\nRocco
\nTylko spokojnie, a wszystko b\u0119dzie dobrze! Zaspokoicie swoj\u0105 t\u0119sknot\u0119.
\nPodajcie sobie r\u0119ce, a na wasz u\u015bcisk niech sp\u0142yn\u0105 s\u0142odkie \u0142zy rado\u015bci.
\nLeonora
\nJaki pan dobry, \u017ce tak mnie o\u015bmiela i uspokaja moje troski. Poda\u0142am r\u0119k\u0119 do s\u0142odkiego zwi\u0105zku, cho\u0107 to kosztuje gorzkie \u0142zy.
\nMarcelina
\nOdwagi! O jaki\u017c \u017car uczu\u0107, jak g\u0142\u0119boka t\u0119sknota.
\nTak \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek r\u0105k i serc. O s\u0142odkie, s\u0142odkie \u0142zy!
\n6. Marsz
\nVivace<\/p>\n
Scena 5<\/p>\n
Pizarro
\nZdarzy\u0142o si\u0119 co\u015b?
\nRocco
\nNie, Panie.
\nPizarro
\nDepesze?
\nRocco
\nS\u0105 tutaj.
\nPizarro
\nZnajomy charakter pisma. (czyta) \u201eZawiadamiam Pana, \u017ce Minister dowiedzia\u0142 si\u0119, i\u017c wi\u0119\u017aniowie stanu, kt\u00f3rzy Panu podlegaj\u0105, cierpi\u0105 ponad miar\u0119 z powodu despotycznej przemocy. Minister wyje\u017cd\u017ca dzi\u015b, aby Pana zaskoczy\u0107
\ni przeprowadzi\u0107 \u015bledztwo.\u201d
\nBo\u017ce, je\u015bli odkryje, \u017ce trzymam w \u0142a\u0144cuchach tego Florestana, kt\u00f3ry od dawna jest uznany za zmar\u0142ego… Ale jest na to spos\u00f3b!<\/p>\n
Aria. Pizarro. Ch\u00f3r stra\u017cnik\u00f3w (TB)
\nAllegro agitato.<\/p>\n
Pizarro
\nHa, c\u00f3\u017c za chwila!
\nWreszcie zaspokoj\u0119 zemst\u0119, a ciebie wo\u0142a ju\u017c tw\u00f3j los.
\nRozedrze\u0107 mu serce! C\u00f3\u017c to za rozkosz i szcz\u0119\u015bcie!
\nJu\u017c le\u017ca\u0142em w prochu wydany na \u0142up g\u0142o\u015bnego szyderstwa,
\nkt\u00f3re mia\u0142o mnie zgubi\u0107.
\nA teraz los mi pozwoli zamordowa\u0107 mego prze\u015bladowc\u0119.
\nHa, c\u00f3\u017c za chwila!
\nW ostatnim mgnieniu \u017cycia, gdy m\u00f3j n\u00f3\u017c si\u0119 w niego wwierci,
\nkrzykn\u0119 mu do ucha: Tryumf! To ja zwyci\u0119\u017cy\u0142em!\u201d Ch\u00f3r stra\u017cnik\u00f3w
\nOn m\u00f3wi o ranach i \u015bmierci.
\nCzuwajcie bacznie na patrolu! To musi by\u0107 co\u015b wa\u017cnego!
\nPizarro
\nHa, c\u00f3\u017c za chwila!
\nTryumf! To ja zwyci\u0119\u017cy\u0142em! To ja!<\/p>\n
Rocco!
\nRocco
\nPanie?<\/p>\n
Duet. Pizarro, Rocco
\nAllegro con brio
\nPizarro
\nPospieszmy si\u0119 teraz, starcze, a mo\u017ce ci si\u0119 poszcz\u0119\u015bci
\ni zostaniesz bogatym cz\u0142owiekiem.
\nTo na pocz\u0105tek!
\nRocco
\nProsz\u0119 wi\u0119c szybko powiedzie\u0107 jak mog\u0119 Panu pom\u00f3c?
\nPizarro
\nNie brak ci zimnej krwi i wielkiej odwagi.
\nTakim si\u0119 okaza\u0142e\u015b w czasie d\u0142ugiej s\u0142u\u017cby.
\nRocco
\nCo mam zrobi\u0107? Prosz\u0119 powiedzie\u0107!
\nPizarro
\nZamordowa\u0107!
\nRocco
\nCo???
\nPizarro
\nS\u0142uchaj! Ty dr\u017cysz? B\u0105d\u017a m\u0119\u017cczyzn\u0105!
\nNie mo\u017cna ju\u017c zwleka\u0107. Le\u017cy w interesie pa\u0144stwa
\naby z\u0142y poddany zgin\u0105\u0142 szybko.
\nRocco
\nAle\u017c panie!
\nPizarro
\nJeszcze si\u0119 wahasz?
\nOn nie mo\u017ce \u017cy\u0107 d\u0142u\u017cej. Inaczej \u2013 ju\u017c po mnie.
\nPizarro ma si\u0119 trz\u0105\u015b\u0107 ze strachu? To ty, ty zginiesz, a ja b\u0119d\u0119 trwa\u0142.
\nRocco
\nCzuj\u0119, \u017ce ca\u0142y si\u0119 trz\u0119s\u0119. To nie do zniesienia!
\nNie odbior\u0119 mu \u017cycia. Niech si\u0119 dzieje co chce!
\nNie, Panie, odbieranie \u017cycia nie nale\u017cy do moich obowi\u0105zk\u00f3w.
\nPizarro
\nCh\u0119tnie sam to zrobi\u0119, je\u017celi brak ci odwagi.
\nTeraz zejd\u017a pr\u0119dko do tego cz\u0142owieka na dole.
\nWiesz, kt\u00f3rego?
\nRocco
\nDo tego co ledwie \u017cyje?
\nTo ju\u017c cie\u0144 cz\u0142owieka.
\nPizarro
\nDo niego, do niego, na d\u00f3\u0142! B\u0119d\u0119 czeka\u0142 nieopodal,
\na ty w cysternie zaraz wykopiesz gr\u00f3b.
\nRocco
\nA potem?
\nPizarro
\nPotem ja sam, zamaskowany wkradn\u0119 si\u0119 do lochu. Jeden cios \u2013 i on zamilknie.
\nRocco
\nZag\u0142odzony, skuty \u0142a\u0144cuchami ju\u017c tak d\u0142ugo znosi te m\u0119czarnie,
\n\u017ce zabi\u0107 go, to tak, jak uratowa\u0107. Ten sztylet jest dla niego wyzwoleniem.
\nPizarro
\nNiech zdycha w tych \u0142a\u0144cuchach! I tak zbyt kr\u00f3tko si\u0119 m\u0119czy\u0142.
\nAle mnie ratuje tylko jego \u015bmier\u0107, dopiero wtedy si\u0119 uspokoj\u0119.
\nTrzeba si\u0119 spieszy\u0107, starcze, zrozumia\u0142e\u015b mnie? Dasz mi znak!
\nWtedy ja sam, zamaskowany wkradn\u0119 si\u0119 do lochu.
\nJeden cios \u2013 i on zamilknie.<\/p>\n
Scena 6
\nRecytatyw i Aria. Leonora
\nAllegro agitato; Adagio; Allegro con brio.<\/p>\n
Leonora
\nPotworze! Gdzie si\u0119 spieszysz? Co planujesz w dzikiej furii?
\n\u017baden ludzki g\u0142os wsp\u00f3\u0142czucia nie poruszy twej tygrysiej natury?
\nLecz cho\u0107 tob\u0105 miotaj\u0105 wzburzone fale w\u015bciek\u0142o\u015bci i gniewu,
\nja widz\u0119 blask kolorowej t\u0119czy, kt\u00f3ra zwyci\u0119\u017ca ciemne chmury.
\n\u015awieci tak mi\u0142o, tak \u0142agodnie, wzbudza wspomnienie dawnych czas\u00f3w
\ni uspokaja krew w moich \u017cy\u0142ach.
\nPrzyjd\u017a nadziejo, nie pozw\u00f3l by ostatnia twa gwiazda upad\u0142a i zgas\u0142a.
\nRzu\u0107 blask na m\u00f3j cel, tak jeszcze daleki, i niech mi\u0142o\u015b\u0107 ci\u0119 wspomo\u017ce.
\nId\u0119 za wo\u0142aniem mej duszy, nie waham si\u0119 ni chwili.
\nUmacnia mnie obowi\u0105zek wiernej mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej.
\nO ty, dla kt\u00f3rego ju\u017c tyle znios\u0142am, czy uda mi si\u0119 dotrze\u0107 do miejsca
\ngdzie z\u0142o\u015b\u0107 oku\u0142a ci\u0119 w kajdany i przynie\u015b\u0107 s\u0142odk\u0105 pociech\u0119?<\/p>\n
Scena 8<\/p>\n
Leonora
\nMistrzu Rocco, ju\u017c kilka razy my\u015bla\u0142em, czy nie mo\u017cna by wyprowadzi\u0107 naszych
\nnieszcz\u0119snych wi\u0119\u017ani\u00f3w do fortecznego ogrodu. Dzi\u015b jest taka pi\u0119kna pogoda!
\nRocco
\nNo dobrze. Jaquino, Fidelio, otw\u00f3rzcie l\u017cejsze wi\u0119zienie. Ja za\u015b p\u00f3jd\u0119 do Pizarra i go zatrzymam.<\/p>\n
Scena 9
\nFina\u0142. Pierwszy wi\u0119zie\u0144, Drugi wi\u0119zie\u0144, Ch\u00f3r wi\u0119\u017ani\u00f3w.
\nAllegro ma non troppo.<\/p>\n
Ch\u00f3r
\nO, co za rado\u015b\u0107, na wolnym powietrzu zaczerpn\u0105\u0107 swobodnie oddechu.
\nTylko tu, tylko tu jest \u017cycie. Wi\u0119zienie to gr\u00f3b!
\nPierwszy wi\u0119zie\u0144
\nZawierzmy ufnie boskiej pomocy.
\nNadzieja szepce mi cichutko:\u201d B\u0119dziecie wolni. Koniec trosk!\u201d
\nCh\u00f3r
\nO nieba ! Ratunek! Co za szcz\u0119\u015bcie! Wolno\u015bci, czy powracasz do nas?
\nDrugi wi\u0119zie\u0144
\nM\u00f3wcie cicho. Uwa\u017cajcie! \u015aledz\u0105 nas oczy i uszy.
\nCh\u00f3r wi\u0119\u017ani\u00f3w
\nM\u00f3wcie cicho. Uwa\u017cajcie! \u015aledz\u0105 nas oczy i uszy.
\nO, co za rado\u015b\u0107, na wolnym powietrzu zaczerpn\u0105\u0107 swobodnie oddechu.
\nTylko tu, tylko tu jest \u017cycie. Wi\u0119zienie to gr\u00f3b!
\nM\u00f3wcie cicho. Uwa\u017cajcie! \u015aledz\u0105 nas oczy i uszy.<\/p>\n
Scena 10
\nRecytatyw. Leonora, Rocco
\nAllegro vivace<\/p>\n
Leonora
\nPowiedz, Panie, jak posz\u0142o?
\nRocco
\nCa\u0142kiem dobrze, ca\u0142kiem dobrze! Zebra\u0142em si\u0119 na odwag\u0119
\ni przedstawi\u0142em wszystko gubernatorowi.
\nI dasz wiar\u0119, co mi odpowiedzia\u0142? Pozwoli\u0142 i na \u015blub i na to \u017ceby\u015b mi pomaga\u0142.
\nZabior\u0119 ci\u0119 do loch\u00f3w jeszcze dzi\u015b.<\/p>\n
Duet. Leonora, Rocco.
\nAllegro molto; Andante con moto.<\/p>\n
Leonora
\nDzi\u015b? Jeszcze dzi\u015b? O, co za szcz\u0119\u015bcie! Co za rado\u015b\u0107!
\nRocco
\nWidz\u0119, \u017ce si\u0119 cieszysz. Jeszcze tylko chwilka i zejdziemy tam razem.
\nLeonora
\nGdzie?
\nRocco
\nDo tego cz\u0142owieka na dole, kt\u00f3remu od wielu tygodni zmniejszam racj\u0119 \u017cywno\u015bci.
\nLeonora
\nZostanie uwolniony?
\nRocco
\nO, nie!
\nLeonora
\nWi\u0119c co?
\nRocco
\nNic, nic. W pewnym sensie uwolnimy go.
\nMusimy go w ci\u0105gu godziny – ale cicho sza!- tutaj pochowa\u0107.
\nLeonora
\nZatem umar\u0142?
\nRocco
\nJeszcze nie, jeszcze nie.
\nLeonora
\nI Pan ma go zabi\u0107?
\nRocco
\nNie, dobry ch\u0142opcze, nie b\u00f3j si\u0119. Rocco nie jest najemnym morderc\u0105.
\nGubernator sam zejdzie na d\u00f3\u0142. My mamy tylko wykopa\u0107 gr\u00f3b.
\nLeonora
\nMo\u017ce to gr\u00f3b dla mojego m\u0119\u017ca! To okropne!
\nRocco
\nSkoro zabroniono go \u017cywi\u0107, to lepiej mu b\u0119dzie w grobie.
\nLeonora
\nCo???
\nAndante con moto
\nRocco
\nMusimy si\u0119 zaraz bra\u0107 do roboty. B\u0119dziesz przy mnie i pomo\u017cesz.
\nBy\u0107 stra\u017cnikiem wi\u0119ziennym \u2013 to ci\u0119\u017cki chleb.
\nLeonora
\nId\u0119 z Panem, nawet na \u015bmier\u0107.
\nRocco
\nW rozwalonej cysternie \u0142atwo wykopiemy d\u00f3\u0142.
\nWierz mi, niech\u0119tnie to robi\u0119.
\nWidz\u0119, \u017ce i dla ciebie to straszne.
\nLeonora
\nJeszcze nie przywyk\u0142em.
\nRocco
\nCh\u0119tnie bym ci tego oszcz\u0119dzi\u0142, ale dla mnie to za ci\u0119\u017cka praca,
\na nasz pan jest surowy.
\nLeonora
\nJak\u017ce to bolesne!
\nRocco
\nOn chyba p\u0142acze?
\nNie, zosta\u0144 tu, p\u00f3jd\u0119 sam. P\u00f3jd\u0119 sam!
\nLeonora
\nO, nie, nie! Musz\u0119 zobaczy\u0107 tego nieszcz\u0119\u015bnika, cho\u0107bym mia\u0142 skona\u0107!
\nLeonora, Rocco
\nNie zwlekajmy d\u0142u\u017cej, wype\u0142nijmy nasz ci\u0119\u017cki obowi\u0105zek.<\/p>\n
Scena 11
\nLeonora, Marcelina, Jaquino, Rocco
\nAllegro molto<\/p>\n
Marcelina
\nAch ojcze, ojcze, pospiesz si\u0119!
\nRocco
\nC\u00f3\u017c znowu?
\nJaquino
\nNie tra\u0107 czasu!
\nRocco
\nCo si\u0119 sta\u0142o?
\nMarcelina
\nZa mn\u0105 idzie Pizarro i wygra\u017ca ci.
\nJaquino
\nNie tra\u0107 czasu!
\nRocco
\nSpokojnie, powoli.
\nLeonora
\nUciekajmy!
\nRocco
\nPowiedz tylko s\u0142owo: Czy on ju\u017c wie?
\nJaquino
\nTak, ju\u017c wie.
\nMarcelina
\nDoni\u00f3s\u0142 mu oficer, \u017ce wypu\u015bcili\u015bmy wi\u0119\u017ani\u00f3w na s\u0142o\u0144ce.<\/p>\n
Rocco
\nTo zamknijmy ich szybko na powr\u00f3t.
\nMarcelina
\nPrzecie\u017c wiesz jak potrafi szale\u0107, znasz jego furi\u0119.
\nLeonora
\nTo ja szalej\u0119 w duszy. Ca\u0142a krew we mnie wre.
\nRocco
\nZrobi\u0142em to z serca! Niech si\u0119 tyran w\u015bcieka!<\/p>\n
Scena 12
\nPizarro, Rocco<\/p>\n
Pizarro
\nBezczelny starcze, jakie to prawa sobie uzurpujesz?
\nCzy to uchodzi, \u017ceby najemny s\u0142ugus wypuszcza\u0142 wi\u0119\u017ani\u00f3w?
\nRocco
\nO, Panie!
\nPizarro
\nDalej, m\u00f3w!
\nRocco
\nNadesz\u0142a wiosna i pogodne, ciep\u0142e s\u0142o\u0144ce.
\nA jeszcze \u2013 je\u015bli wasza dostojno\u015b\u0107 raczy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 to,
\nco przemawia na moj\u0105 korzy\u015b\u0107 \u2013 dzi\u015b s\u0105 imieniny naszego monarchy.
\nChcieli\u015bmy je uczci\u0107 w ten spos\u00f3b.
\nTamten na dole ju\u017c umiera, pozw\u00f3lmy wi\u0119c innym nacieszy\u0107 si\u0119 spacerem.
\nPrzecie\u017c tylko tamtego Pan nienawidzi.
\nPizarro
\nWi\u0119c pospiesz si\u0119 z tym grobem. A tu chc\u0119 mie\u0107 spok\u00f3j!
\nZamknij wi\u0119\u017ani\u00f3w na powr\u00f3t i ju\u017c nigdy nie b\u0105d\u017a taki bezczelny.<\/p>\n
Scena 13
\nKwintet, Leonora, Marcelina, Jaquino, Pizarro, Rocco, Ch\u00f3r wi\u0119\u017ani\u00f3w..
\nAllegretto vivace<\/p>\n
Ch\u00f3r wi\u0119\u017ani\u00f3w
\n\u017begnaj ciep\u0142y promieniu s\u0142o\u0144ca tak szybko nam umykasz.
\nSpada na nas ciemna noc, po kt\u00f3rej niepr\u0119dko przyjdzie ranek.
\nMarcelina
\nTak si\u0119 spieszyli do blasku s\u0142o\u0144ca i zn\u00f3w smutni schodz\u0105 w ciemno\u015b\u0107.
\nCicho szepcz\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105: \u201eSzcz\u0119\u015bcie, rado\u015b\u0107 tu nie mieszka!\u201d
\nLeonora
\nS\u0142yszeli\u015bcie rozkaz! Nie zwlekajcie! Wracajcie do loch\u00f3w!
\nStrach mnie pora\u017ca. Czy\u017c nie ma s\u0105du na tego zbrodniarza?
\nJaquino
\nS\u0142yszeli\u015bcie rozkaz! Nie zwlekajcie! Wracajcie do loch\u00f3w!
\nOni co\u015b knuj\u0105. \u017beby tak wiedzie\u0107, o czym rozmawiaj\u0105!
\nPizarro
\nRocco, nie zwlekaj d\u0142u\u017cej! Zejd\u017a do loch\u00f3w
\ni nie wychod\u017a zanim nie wykonam egzekucji.
\nS\u0142yszeli\u015bcie rozkaz! Nie zwlekajcie! Wracajcie do loch\u00f3w!
\nRocco
\nNie, Panie, nie b\u0119d\u0119 zwleka\u0142. Ju\u017c schodz\u0119 na d\u00f3\u0142.
\nCa\u0142y si\u0119 trz\u0119s\u0119! O nieszcz\u0119sny obowi\u0105zku!
\nS\u0142yszeli\u015bcie rozkaz! Nie zwlekajcie! Wracajcie do loch\u00f3w!<\/p>\n
Akt II
\nScena 1
\n11. Introdukcja. Aria. Florestan.
\nGrave; Poco allegro; Adagio; Adagio cantabile; Poco allegro.<\/p>\n
Florestan
\nGrave
\nBo\u017ce, jak tu ciemno, jaka straszna cisza. Pustka doko\u0142a, ani \u015bladu \u017cycia.
\nO ci\u0119\u017cka pr\u00f3bo! Lecz \u0142aska boska jest sprawiedliwa.
\nNie b\u0119d\u0119 szemra\u0107! Ty Bo\u017ce widzisz ogrom mego cierpienia.
\nAdagio cantabile
\nSzcz\u0119\u015bcie uciek\u0142o ode mnie w samej wio\u015bnie \u017cycia.
\nOdwa\u017cy\u0142em si\u0119 m\u00f3wi\u0107 prawd\u0119 i nagrodzono mnie kajdanami.
\nLecz ch\u0119tnie znios\u0119 cierpienia i haniebny koniec mej drogi,
\nbo serce pociesza si\u0119 s\u0142odk\u0105 my\u015bl\u0105, \u017ce wykona\u0142em moje zadanie.
\nPoco allegro
\nCo to? Czuj\u0119 \u0142agodny pr\u0105d powietrza i b\u0142ysk \u015bwiat\u0142a w moim grobie.
\nWydaje si\u0119, \u017ce w r\u00f3\u017cowej mgle stan\u0105\u0142 przy mnie anio\u0142 \u2013 pocieszyciel.
\nPodobny do Leonory, mej ma\u0142\u017conki,
\nwiedzie mnie ku wolno\u015bci, do niebieskiego kr\u00f3lestwa.<\/p>\n
Scena 2
\nMelodram i Duet. Leonora, Florestan, Rocco.
\nPoco sostenuto, Andantino; Andante con moto<\/p>\n
Leonora
\nJak zimno pod tym sklepieniem!
\nRocco
\nTo oczywiste!. Jeste\u015bmy bardzo g\u0142\u0119boko.
\nLeonora
\nJu\u017c my\u015bla\u0142em, \u017ce nigdy nie znajdziemy wej\u015bcia.
\nRocco
\nOn jest tutaj.
\nLeonora
\nWcale si\u0119 nie rusza!
\nRocco
\nMo\u017ce umar\u0142.
\nLeonora
\nUmar\u0142? Tak Pan my\u015bli?
\nRocco
\nNie, nie! \u015api.
\nWykorzystajmy to, i chod\u017amy do roboty. Nie ma czasu do stracenia.
\nLeonora
\nNie mog\u0119 rozpozna\u0107 rys\u00f3w twarzy. Bo\u017ce dopom\u00f3\u017c! Czy to on?
\nRocco
\nTo cysterna, o kt\u00f3rej ci m\u00f3wi\u0142em. Podaj mi kilof i sta\u0144 obok.
\nTy dr\u017cysz. Boisz si\u0119?
\nLeonora
\nO, nie, tylko tak tu zimno!
\nRocco
\nNo to do dzie\u0142a! W pracy si\u0119 rozgrzejesz.
\nAndante con moto
\nTylko si\u0119 pospiesz, kop \u017cwawo, Gubernator wkr\u00f3tce mo\u017ce nadej\u015b\u0107
\nLeonora
\nNie b\u0119dziesz narzeka\u0142 Panie. Naprawd\u0119 si\u0119 postaram.
\nRocco
\nChod\u017a, pom\u00f3\u017c mi podnie\u015b\u0107 ten kamie\u0144. Uwa\u017caj! Uwa\u017caj, jest ci\u0119\u017cki!
\nLeonora
\nJu\u017c pomagam, bez obawy, nat\u0119\u017c\u0119 me wszystkie si\u0142y.
\nRocco
\nJeszcze troch\u0119.
\nLeonora
\nCierpliwo\u015bci!
\nRocco
\nNo, drgn\u0105\u0142 wreszcie!
\nLeonora
\nJeszcze troch\u0119.
\nRocco
\nCi\u0119\u017cko to idzie!
\nTylko si\u0119 pospiesz, kop \u017cwawo. Gubernator wkr\u00f3tce mo\u017ce nadej\u015b\u0107.
\nLeonora
\nPanie, pozw\u00f3l mi tylko odpocz\u0105\u0107, a nied\u0142ugo sko\u0144czymy.
\nRocco
\nTylko si\u0119 pospiesz, kop \u017cwawo. Gubernator wkr\u00f3tce mo\u017ce nadej\u015b\u0107.
\nLeonora
\nUratuj\u0119 ci\u0119, kimkolwiek jeste\u015b. Na Boga, nie b\u0119dziesz ofiar\u0105.
\nNa pewno rozkuj\u0119 twe kajdany i uwolni\u0119 ci\u0119, biedaku!
\nRocco
\nCzemu si\u0119 oci\u0105gasz w pracy?
\nLeonora
\nNie oci\u0105gam si\u0119, m\u00f3j ojcze.
\nRocco
\nTylko si\u0119 pospiesz, kop \u017cwawo. Gubernator wkr\u00f3tce mo\u017ce nadej\u015b\u0107.
\nLeonora
\nNie b\u0119dziesz narzeka\u0142 Panie. Pozw\u00f3l mi tylko odpocz\u0105\u0107, a \u017cadna praca
\nnie b\u0119dzie za ci\u0119\u017cka.
\nObudzi\u0142 si\u0119
\nRocco
\nObudzi\u0142 si\u0119, m\u00f3wisz? No, odpocz\u0105\u0142 Pan troch\u0119?
\nFlorestan
\nJak tu odpoczywa\u0107? Powiedz mi wreszcie, kto jest gubernatorem tego wi\u0119zienia?<\/p>\n
Rocco
\nDon Pizarro
\nFlorestan
\nPizarro! To ten, kt\u00f3rego zbrodnie odwa\u017cy\u0142em si\u0119 ujawni\u0107!. Po\u015blij tak szybko jak to mo\u017cliwe do Leonory Florestan i powiadom j\u0105, \u017ce trzymaj\u0105 mnie tu w kajdanach.
\nRocco
\nTo niemo\u017cliwe! M\u00f3wi\u0119 Panu! To mnie zgubi!
\nFlorestan
\nSkoro wi\u0119c zosta\u0142em skazany na utrat\u0119 \u017cycia, nie dr\u0119cz mnie ju\u017c d\u0142u\u017cej.
\nKto to jest?
\nRocco
\nM\u00f3j klucznik, a nied\u0142ugo m\u00f3j zi\u0119\u0107.
\nCzemu jeste\u015b tak wzruszony?
\nLeonora
\nKto by nie by\u0142! Pan te\u017c…
\nRocco
\nTo prawda. G\u0142os tego cz\u0142owieka…
\nLeonora
\nTak, przenika do g\u0142\u0119bi serca.
\nTercet. Leonora, Florestan, Rocco.
\nModerato; Un poco piu allegro<\/p>\n
Florestan
\nNiech B\u00f3g nagrodzi w lepszym \u015bwiecie! Niebo mi ci\u0119 zes\u0142a\u0142o.
\nO dzi\u0119ki, bardzo mnie Pan wzmocni\u0142. To nieocenione dobrodziejstwo!
\nRocco
\nCh\u0119tnie da\u0142em pi\u0107 nieszcz\u0119\u015bnikowi. To jego ostatnie chwile!
\nLeonora
\nMe serce wyrywa si\u0119 z piersi szarpane rado\u015bci\u0105 i b\u00f3lem.
\nFlorestan
\nWidz\u0119 wzruszenie tego m\u0142odzie\u0144ca, a twarz starego te\u017c nie jest spokojna.
\nO Bo\u017ce, zsy\u0142asz mi nadziej\u0119! Mo\u017ce nie wszystko stracone?
\nLeonora
\nNadchodzi straszliwa godzina, kt\u00f3ra przyniesie mi \u015bmier\u0107 lub ratunek.
\nRocco
\nRobi\u0119 co do mnie nale\u017cy, ale nienawidz\u0119 okrucie\u0144stwa.
\nLeonora
\nTen kawa\u0142ek chleba \u2013 tak , od dw\u00f3ch dni nosz\u0119 go stale przy sobie.
\nRocco
\nChcia\u0142bym bardzo! Ale ci m\u00f3wi\u0119 \u2013 to za du\u017ce ryzyko!
\nLeonora
\nPrzecie\u017c ju\u017c Pan da\u0142 pi\u0107 temu biedakowi.
\nRocco
\nNie mo\u017cna ! Nie wolno!
\nLeonora
\nTo jego ostatnie chwile!
\nRocco
\nNo tak, tak . Wi\u0119c ty zaryzykuj.<\/p>\n
Leonora
\nWe\u017a, we\u017a chleb, nieszcz\u0119sny!
\nFlorestan
\nO dzi\u0119ki, dzi\u0119ki!
\nNiech B\u00f3g nagrodzi w lepszym \u015bwiecie. Niebo mi ci\u0119 zes\u0142a\u0142o.
\nO dzi\u0119ki, bardzo mnie Pan wzmocni\u0142
\nWidz\u0119 wzruszenie tego m\u0142odzie\u0144ca, a twarz starego te\u017c nie jest spokojna.
\nO, \u017cebym ich m\u00f3g\u0142 pozyska\u0107! Leonora
\nJe\u015bli niebo ze\u015ble ci ratunek to b\u0119dzie dla mnie wspania\u0142a nagroda.
\nPrzecie\u017c ju\u017c Pan da\u0142 pi\u0107 temu biedakowi.
\nRocco
\nNie raz wzrusza\u0142y mnie jego cierpienia, ale zabroniono udziela\u0107 mu pomocy
\nCh\u0119tnie napoj\u0119 tego biedaka.To jego ostatnie chwile!
\nFlorestan
\nO, czemu nie mog\u0119 was nagrodzi\u0107! Dzi\u0119ki. To nieocenione dobrodziejstwo.
\nUn poco piu Allegro.
\nLeonora
\nOch, to nie do zniesienia! Nieszcz\u0119sny cz\u0142owiek!
\nRocco
\nTo jego ostatnie chwile. Nieszcz\u0119sny cz\u0142owiek!<\/p>\n
Scena 3
\nPizarro
\nWszystko gotowe?
\nRocco
\nTak, Trzeba tylko otworzy\u0107 cystern\u0119. Mam mu zdj\u0105\u0107 kajdany?
\nPizarro
\nNie, odkuj go tylko od \u015bciany. Czas nagli.<\/p>\n
Kwartet. Leonora, Florestan, Pizarro, Rocco
\nAllegro; Piu moto; Un poco sostenuto.<\/p>\n
Pizarro
\nOn zginie, lecz niech si\u0119 wpierw dowie kto mu rozszarpie jego dumne serce.
\nPodnios\u0119 ten ca\u0142un co zemst\u0119 okrywa. Patrz tu! Poznajesz?
\nPizarro, kt\u00f3rego chcia\u0142e\u015b powali\u0107, Pizarro, kt\u00f3rego mia\u0142e\u015b przerazi\u0107,
\nstoi przed tob\u0105 jako m\u015bciciel.
\nFlorestan
\nStoi przede mn\u0105 morderca.
\nPizarro
\nPrzypomn\u0119 ci jeszcze raz, co zrobi\u0142e\u015b, a za chwil\u0119 ten sztylet…
\nLeonora
\nCofnij si\u0119!
\nFlorestan
\nO Bo\u017ce!
\nPizarro
\nCo to?
\nLeonora
\nNajpierw t\u0105 pier\u015b musisz przebi\u0107!
\nPoprzysi\u0119gam ci \u015bmier\u0107 za twe mordercze zamiary.
\nPizarro
\nSzaleniec!
\nRocco
\nPrzesta\u0144!
\nFlorestan
\nO Bo\u017ce!
\nPizarro
\nOn musi ponie\u015b\u0107 kar\u0119.
\nLeronora
\nWpierw zabij jego \u017con\u0119!
\nPizarro, Rocco.
\n\u017bon\u0119?
\nFlorestan
\nMoj\u0105 \u017con\u0119?
\nLeonora
\nTak, to ja, Leonora.
\nFlorestan
\nLeonoro!
\nLeonora
\nJestem jego \u017con\u0105 i przysi\u0119g\u0142am,
\n\u017ce go ocal\u0119, a ciebie zgubi\u0119
\nPizarro
\nC\u00f3\u017c za nies\u0142ychana \u015bmia\u0142o\u015b\u0107!
\nFlorestan
\nRado\u015b\u0107 rozpala mi krew
\nRocco
\nA moj\u0105 strach \u015bcina w l\u00f3d.
\nLeonora
\nStawi\u0119 czo\u0142a jego w\u015bciek\u0142o\u015bci.
\nZgi\u0144!!!
\nPiu moto
\nPizarro
\nHa, Ha!
\nMam dr\u017ce\u0107 przed kobiet\u0105? Oboje wzbudzacie m\u0105 furi\u0119.
\nDzieli\u0142a\u015b z nim \u017cycie, podzielisz i \u015bmier\u0107!
\nLeonora
\nPoprzysi\u0119gam ci \u015bmier\u0107. Najpierw t\u0105 pier\u015b musisz przebi\u0107.
\nJeszcze s\u0142owo \u2013 i zginiesz!
\n(s\u0142ycha\u0107 tr\u0105bk\u0119)
\nAch! jeste\u015b ocalony Florestanie! Wielki Bo\u017ce!
\nFlorestan
\nAch! Jestem ocalony! Wielki Bo\u017ce!
\nPizarro
\nHa! Przyby\u0142 minister. Piek\u0142o i \u015bmier\u0107!
\nRocco
\nA to co? Bo\u017ce sprawiedliwy!<\/p>\n
( jeszcze g\u0142o\u015bniej s\u0142ycha\u0107 tr\u0105bk\u0119)<\/p>\n
Scena 4
\nJaquino
\nOjcze Rocco, Przyby\u0142 Pan Minister!
\nRocco
\nChwa\u0142a Bogu! Idziemy! Tak, idziemy natychmiast!<\/p>\n
Kwartet. Leonora, Florestan, Pizarro, Rocco
\nAllegro<\/p>\n
Leonora, Florestan
\nWybi\u0142a godzina zemsty, a ty b\u0119dziesz \/ ja b\u0119d\u0119 uratowany!
\nTo mi\u0142o\u015b\u0107 po\u0142\u0105czona z odwag\u0105 ciebie \/ mnie uwolni.
\nPizarro
\nW tej przekl\u0119tej godzinie drwi\u0105 ze mnie ob\u0142udnicy,
\nRozpacz i zw\u0105tpienie sprz\u0119g\u0142y si\u0119 z moj\u0105 zemst\u0105.
\nRocco
\nO, straszliwa godzino! Bo\u017ce, co mnie czeka?
\nNie chc\u0119 ju\u017c by\u0107 zwi\u0105zany z tym w\u015bciek\u0142ym tyranem.
\nFlorestan
\nMoja Leonoro! Co ty dla mnie zrobi\u0142a\u015b!
\nLeonora
\nNic, m\u00f3j Florestanie.<\/p>\n
Duet. Leonora, Florestan
\nAllegro vivace; Adagio; Tempo primo.<\/p>\n
Leonora
\nO, niewys\u0142owiona rado\u015bci! M\u00f3j m\u0105\u017c \u2013 tu\u017c przy mnie!
\nFlorestan
\nO, niewys\u0142owiona rado\u015bci u boku Leonory!
\nOboje
\nPo okrutnych cierpieniach tak ogromne szcz\u0119\u015bcie!
\nLeonora
\nZn\u00f3w jeste\u015b w mych ramionach.
\nFlorestan
\nBo\u017ce! Jak wielkie Twe mi\u0142osierdzie!
\nOboje
\nO dzi\u0119ki Ci Bo\u017ce za to szcz\u0119\u015bcie!
\nLeonora
\nM\u00f3j m\u0105\u017c! M\u00f3j m\u0105\u017c \u2013 tu\u017c przy mnie!
\nFlorestan
\nMoja \u017cona! Moja \u017cona \u2013 tu\u017c przy mnie!
\nTo naprawd\u0119 ty!
\nLeonora
\nTo ja!
\nFlorestan
\nO, niebia\u0144ski zachwycie!<\/p>\n
Leonora
\nTo ty! Naprawd\u0119!
\nFlorestan
\nTo ja! Naprawd\u0119!
\nLeonora
\nO, niebia\u0144ski zachwycie!
\nFlorestan
\nLeonoro!
\nLeonora
\nFlorestanie!
\nOboje
\nO, niewys\u0142owiona rado\u015bci! Po okrutnych cierpieniach tak ogromne szcz\u0119\u015bcie!
\nFlorestan
\nMoja \u017cona! Moja \u017cona \u2013 tu\u017c przy mnie!
\nOboje
\nZn\u00f3w jeste\u015b moja \/ m\u00f3j \u2013 tu\u017c przy mnie! O dzi\u0119ki Ci Bo\u017ce za to szcz\u0119\u015bcie!<\/p>\n
Scena 7
\nFina\u0142. Marcelina, Jaquino, Pizarro, Fernando, Ch\u00f3r wi\u0119\u017ani\u00f3w, Ch\u00f3r mieszka\u0144c\u00f3w miasta.
\nAllegro vivace; Un poco maestoso; Poco vivace agitato; Meno allegro; Piu allegro;
\nMolto vivace; Sostenuto assai; Allegro ma non troppo; Presto molto.<\/p>\n
Ch\u00f3r wi\u0119\u017ani\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w miasta
\nAllegro vivace
\nO witaj dniu, witaj godzino, niespodziewana, a tak upragniona
\ngdy sprawiedliwo\u015b\u0107 z \u0142askawo\u015bci\u0105 ukaza\u0142y si\u0119 przy naszym grobie.
\nFernando
\nUn poco maestoso
\nWola i rozkaz najlepszego monarchy sprowadzaj\u0105 mnie do was, nieszcz\u0119\u015bni,
\nby przerwa\u0107 t\u0119 zbrodnicz\u0105 noc, co ci\u0119\u017cko na was leg\u0142a czarnym kirem.
\nNie! Nie kl\u0119czcie ju\u017c jak niewolnicy. Tyra\u0144ska srogo\u015b\u0107 jest mi obca.
\nOdnajduj\u0119 w was braci i chcia\u0142bym pom\u00f3c z ca\u0142ego serca.
\nCh\u00f3r wi\u0119\u017ani\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w miasta
\nO witaj dniu, witaj godzino!
\nFernando
\nOdnajduj\u0119 w was braci i chcia\u0142bym pom\u00f3c z ca\u0142ego serca.
\n.
\nScena 8
\nPoco vivace agitato
\nRocco
\nO tak, pom\u00f3\u017c! Pom\u00f3\u017c biednemu!
\nPizarro
\nC\u00f3\u017c widz\u0119?
\nRocco
\nJeste\u015b wstrz\u0105\u015bni\u0119ty?
\nPizarro
\nPrecz! Precz!<\/p>\n
Fernando
\nO nie! M\u00f3w!
\nRocco
\nCa\u0142e Pa\u0144skie mi\u0142osierdzie niech sp\u0142ynie na t\u0119 par\u0119. To Don Florestan…
\nFernando
\nTen, co umar\u0142, jak m\u00f3wiono? Ten szlachetny cz\u0142owiek walcz\u0105cy o prawd\u0119?
\nMeno allegro
\nRocco
\nI dozna\u0142 m\u0105k bez liku.
\nFernando
\nM\u00f3j przyjaciel! M\u00f3j przyjaciel, uznany za zmar\u0142ego
\nskuty kajdanami, poblad\u0142y, stoi przede mn\u0105?
\nRocco i Leonora
\nTak, Florestan. To jego Pan widzi.
\nRocco
\nI Leonor\u0119.<\/p>\n
Fernando
\nLeonor\u0119?
\nPiu allegro
\nRocco
\nPrzedstawiam Panu idea\u0142 \u017cony. Ona przysz\u0142a…
\nPizarro
\nTylko dwa s\u0142owa!
\nFernando
\nAni s\u0142owa! Ona przysz\u0142a…!
\nRocco
\n…pod bram\u0119 wi\u0119zienn\u0105 i pomaga\u0142a mi w s\u0142u\u017cbie tak wiernie i dzielnie,
\n\u017ce wybra\u0142em j\u0105 na zi\u0119cia!
\nMarcelina
\nBiada! Co s\u0142ysz\u0119!
\nRocco
\nTen potw\u00f3r w\u0142a\u015bnie tej godziny chcia\u0142 zamordowa\u0107 Florestana.
\nPizarro
\nZ twoj\u0105 pomoc\u0105!
\nRocco
\nZ nasz\u0105 pomoc\u0105. Tylko pa\u0144ski przyjazd go odwo\u0142a\u0142.
\nCh\u00f3r mieszka\u0144c\u00f3w miasta
\nMolto vivace
\nUkara\u0107, Ukara\u0107 \u0142otra, kt\u00f3ry gn\u0119bi\u0142 niewinnego.
\nSprawiedliwo\u015b\u0107 niech wyci\u0105gnie miecz karz\u0105cej pomsty.
\nFernando
\nOtwar\u0142e\u015b ju\u017c gr\u00f3b tego szlachetnego cz\u0142owieka, a teraz zdejm mu kajdany.
\nNie! Wstrzymaj si\u0119! To Pani, zacna ma\u0142\u017conko, wypada go ca\u0142kowicie uwolni\u0107.
\nSostenuto assai
\nLeonora
\nO Bo\u017ce! Co za chwila!
\nFlorestan
\nO niewymownie s\u0142odkie szcz\u0119\u015bcie!<\/p>\n
Fernando
\nBo\u017ce, sprawiedliwy jest Tw\u00f3j s\u0105d.
\nMarcelina i Rocco
\nDo\u015bwiadczasz nas, lecz nie opuszczasz.
\nWszyscy
\nO Bo\u017ce! Co za chwila! O niewymownie s\u0142odkie szcz\u0119\u015bcie!
\nBo\u017ce, sprawiedliwy jest Tw\u00f3j s\u0105d. Do\u015bwiadczasz nas, lecz nie opuszczasz.
\nCh\u00f3r wi\u0119\u017ani\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w miasta
\nAllegro ma non troppo
\nKto ju\u017c zdoby\u0142 lub\u0105 \u017con\u0119 niech rado\u015bnie z nami \u015bpiewa.
\nNigdy za wiele pochwa\u0142 dla tej, kt\u00f3ra uratowa\u0142a m\u0119\u017ca.
\nFlorestan
\nTwoja wierno\u015b\u0107 ocali\u0142a mi \u017cycie, a dzielno\u015b\u0107 powali\u0142a zbrodniarza.
\nLeonora
\nMi\u0142o\u015b\u0107 wiod\u0142a me starania, prawdziwa i nieustraszone.
\nCh\u00f3r wi\u0119\u017ani\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w miasta
\nChwalmy z \u017carliw\u0105 rado\u015bci\u0105 szlachetn\u0105 odwag\u0119 Leonory.
\nFlorestan i Ch\u00f3r wi\u0119\u017ani\u00f3w
\nKto zdoby\u0142 tak\u0105 \u017con\u0119 niech rado\u015bnie z nami \u015bpiewa.
\nNigdy za wiele pochwa\u0142 dla tej, kt\u00f3ra uratowa\u0142a m\u0119\u017ca.
\nLeonora
\nTo mi\u0142o\u015b\u0107 pozwoli\u0142a mi uwolni\u0107 ci\u0119 z kajdan.
\nTo mi\u0142o\u015b\u0107 chwalmy za to, \u017ce Florestan jest zn\u00f3w m\u00f3j
\nMarcelina
\nKto zdoby\u0142 tak\u0105 \u017con\u0119 niech rado\u015bnie z nami \u015bpiewa.
\nCh\u00f3r
\nKto ju\u017c zdoby\u0142 lub\u0105 \u017con\u0119 niech rado\u015bnie z nami \u015bpiewa.
\nNigdy za wiele pochwa\u0142 dla tej, kt\u00f3ra uratowa\u0142a m\u0119\u017ca.
\nLeonora
\nTo mi\u0142o\u015b\u0107 chwalmy za to, \u017ce Florestan jest zn\u00f3w m\u00f3j.
\nTo mi\u0142o\u015b\u0107 pozwoli\u0142a mi uwolni\u0107 ci\u0119 z kajdan.
\nWszyscy
\nPresto molto
\nNigdy za wiele pochwa\u0142 dla tej, kt\u00f3ra uratowa\u0142a m\u0119\u017ca.
\nTo mi\u0142o\u015b\u0107 pozwoli\u0142a mi \/ jej uwolni\u0107 ci\u0119 \/ go z kajdan.<\/p>\n
Przek\u0142ad: Gra\u017cyna Zakrzewska<\/b><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ucisk, wolno\u015b\u0107 i braterstwo, po\u015bwi\u0119cenie w imi\u0119 szlachetnych i wznios\u0142ych idea\u0142\u00f3w, mi\u0142o\u015b\u0107 oddana i wierna \u2013 oto kluczowe w\u0105tki Fidelia, jedynej opery Ludwiga van Beethovena. Kolejne jej wersje (I \u2013 1805, II \u2013 1806, III \u2013 1814) ukazuj\u0105 proces zmagania si\u0119 kompozytora z materi\u0105 i i\u015bcie benedykty\u0144sk\u0105 prac\u0119 nad nadaniem muzyce odpowiedniego dramaturgicznego kszta\u0142tu. Libretto […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-233","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-b"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=233"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":362,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233\/revisions\/362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}