Charles E. Ives (1874-1954)
\nThe Unanswered Question (1907)<\/b>
\nWi\u0119kszo\u015b\u0107 utwor\u00f3w Charlesa E. Ivesa powsta\u0142a w okresie dw\u00f3ch dziesi\u0119cioleci, w latach 1896-1916. Rok 1906 przyni\u00f3s\u0142 Two Contemplations na ma\u0142\u0105 orkiestr\u0119, zaopatrzone w tytu\u0142y: (I) A Contemplation of a Serious Matter or The Unanswered Perennial Question (\u2018Rozmy\u015blanie o rzeczach powa\u017cnych albo Odwieczne pytanie bez odpowiedzi\u2019) oraz (II) A Contemplation of Nothing Serious or Central Park in the Dark in the Good Old Summer Time (\u2018Rozmy\u015blanie o niczym powa\u017cnym albo Centralny Park w ciemno\u015bciach podczas dobrego dawnego lata\u2019).
\nKlucz do zrozumienia kosmologicznej \u201etre\u015bci\u201d Pytania bez odpowiedzi da\u0142 sam kompozytor w metafizuj\u0105cym komentarzu. Sens kompozycji odczyta\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c z jej przestrzennego zakomponowania i na\u0142o\u017cenia si\u0119 trzech r\u00f3\u017cnych warstw instrumentalnych. Smyczki (usytuowane poza scen\u0105 lub w oddaleniu od pozosta\u0142ych instrument\u00f3w) \u2013 \u015bciszone i zatopione w kontemplacji czystej, niewzruszenie ci\u0105gn\u0105cej si\u0119 harmonii \u2013 wyra\u017caj\u0105 \u201ecisz\u0119 druid\u00f3w\u201d, reprezentuj\u0105c ide\u0119 musica mundana. Wyeksponowana samotna tr\u0105bka (Ives dopuszcza\u0142 zast\u0105pienie jej przez ro\u017cek angielski lub klarnet, twierdzi\u0142 bowiem, i\u017c instrument nie mo\u017ce stanowi\u0107 przeszkody w osi\u0105gni\u0119ciu prawdy, a ta by\u0142a dla niego w muzyce celem) refrenicznie powtarza \u201eodwieczne pytanie\u201d: jaki ma sens \u017cycie cz\u0142owieka? Ten pojedynczy g\u0142os uosabia ide\u0119 musica humana. W poszukiwaniu odpowiedzi ruszaj\u0105 flety czy \u201einne istoty ludzkie\u201d. Czyni\u0105 to z coraz wi\u0119kszym zaanga\u017cowaniem i zniecierpliwieniem; gubi\u0105 si\u0119 w dysonansach i bezradne milkn\u0105. Tr\u0105bka po raz ostatni intonuje pytanie, ale s\u0142ycha\u0107 ju\u017c tylko nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 muzyk\u0119 sfer.
\nWizje Ivesa, inspirowane etosem ameryka\u0144skich transcendentalist\u00f3w \u017cywo zarezonowa\u0142y w muzyce polskiej. Wystarczy wymieni\u0107 utw\u00f3r Stanis\u0142awa Krupowicza o jak\u017ce znamiennym tytule: Unquestioned Answer \u2013 czyli: Odpowied\u017a bez pytania…
\nMa\u0142gorzata Janicka-S\u0142ysz<\/b><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Charles E. Ives (1874-1954) The Unanswered Question (1907) Wi\u0119kszo\u015b\u0107 utwor\u00f3w Charlesa E. Ivesa powsta\u0142a w okresie dw\u00f3ch dziesi\u0119cioleci, w latach 1896-1916. Rok 1906 przyni\u00f3s\u0142 Two Contemplations na ma\u0142\u0105 orkiestr\u0119, zaopatrzone w tytu\u0142y: (I) A Contemplation of a Serious Matter or The Unanswered Perennial Question (\u2018Rozmy\u015blanie o rzeczach powa\u017cnych albo Odwieczne pytanie bez odpowiedzi\u2019) oraz (II) […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-193","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-i"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=193"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":194,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193\/revisions\/194"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=193"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=193"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=193"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}