Edvard Grieg (1843-1907)
\nKoncert fortepianowy a-moll op. 16<\/b><\/p>\n
Koncert ten \u2013 to najs\u0142ynniejsza obok muzyki do Peer Gynta kompozycja Griega. Napisany w 1868, po raz pierwszy zabrzmia\u0142 w Kopenhadze 3 kwietnia roku nast\u0119pnego.
\nKr\u00f3tko p\u00f3\u017aniej wykonany w Lipsku spotka\u0142 si\u0119 jednak z mia\u017cd\u017c\u0105c\u0105 krytyk\u0105. Nie by\u0142 to ju\u017c wprawdzie Lipsk Mendelssohna i Schumanna, ale opinia wydana w tym mie\u015bcie mog\u0142a fatalnie zaci\u0105\u017cy\u0107 na losach dzie\u0142a… poza tym o Schumanna w\u0142a\u015bnie posz\u0142o. Uwa\u017cano, \u017ce Grieg zanadto zapatrzy\u0142 si\u0119 w s\u0142ynny Koncert fortepianowy a-moll niemieckiego mistrza, a pr\u00f3cz tego we wzory Chopina i Liszta. Naprawd\u0119 jednak lipskim krytykom brak\u0142o w Koncercie Griega \u201esolidnej, niemieckiej roboty\u201d, takiej, jakiej uczono w tutejszym konserwatorium. A Grieg by\u0142 jego absolwentem! Marnotrawnemu synowi nale\u017ca\u0142a si\u0119 zatem nauczka.
\n\u2219 Istotnie, w pierwszej cz\u0119\u015bci (Allegro molto moderato), forma wyczerpuje si\u0119 w dw\u00f3ch trzecich przebiegu \u2013 reszt\u0119 zajmuje wielka cadenza solowa. Ale my podziwiamy dzi\u015b w tym Koncercie nie konstrukcj\u0119, lecz urod\u0119 temat\u00f3w i blask partii fortepianu. Ju\u017c sam pocz\u0105tek jest ol\u015bniewaj\u0105cy, a potem \u2013 na og\u00f3\u0142 wcale nie jest gorzej. Ca\u0142o\u015b\u0107 up\u0142ywa w heroiczno-lirycznym klimacie, w mi\u0142ym poczuciu harmonijnego stylu i dobrego smaku.
\n\u2219 Cz\u0119\u015b\u0107 druga (Adagio) ma kszta\u0142t pie\u015bni. Jej pi\u0119kny, chora\u0142owy temat rozwijaj\u0105 instrumenty smyczkowe, w kt\u00f3rych brzmieniu Grieg zawsze odnajdywa\u0142 si\u0119 najlepiej. Tu, inaczej ni\u017c w 1. cz\u0119\u015bci, wej\u015bcie fortepianu nast\u0119puje dopiero po d\u0142u\u017cszej chwili i przynosi skojarzenia z Chopinem. W kulminacji fortepian deklamuje melodi\u0119 pie\u015bni w atmosferze szlachetnego patosu.
\n\u2219 Cz\u0119\u015b\u0107 trzecia nast\u0119puje attacca i sk\u0142ada si\u0119 z kilku d\u0142u\u017cszych epizod\u00f3w. Pierwszy (Allegro moderato molto e marcato) oparty jest na rytmie norweskiego ta\u0144ca skakanego (springdans). Ka\u017cdy ze \u015bwie\u017cych pomys\u0142\u00f3w melodycznych ma swoj\u0105 kulminacj\u0119. Liryczny epizod drugi (Andante) wprowadza flet solo. Powr\u00f3t epizodu tanecznego ko\u0144czy si\u0119 zabawnym Quasi presto, lecz ca\u0142o\u015b\u0107 zamyka Andante maestoso \u2013 znan\u0105 ju\u017c melodi\u0119 solowego fletu podejmuje na przemian orkiestra i fortepian, tym razem nie w konwencji pie\u015bni, lecz podnios\u0142ego hymnu.<\/p>\n
Maciej Negrey<\/b><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Edvard Grieg (1843-1907) Koncert fortepianowy a-moll op. 16 Koncert ten \u2013 to najs\u0142ynniejsza obok muzyki do Peer Gynta kompozycja Griega. Napisany w 1868, po raz pierwszy zabrzmia\u0142 w Kopenhadze 3 kwietnia roku nast\u0119pnego. Kr\u00f3tko p\u00f3\u017aniej wykonany w Lipsku spotka\u0142 si\u0119 jednak z mia\u017cd\u017c\u0105c\u0105 krytyk\u0105. Nie by\u0142 to ju\u017c wprawdzie Lipsk Mendelssohna i Schumanna, ale opinia […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-185","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-g"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=185"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":186,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185\/revisions\/186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=185"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=185"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=185"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}