Manuel de Falla (1876-1946)
\nSiete canciones populares espa\u00f1olas<\/b><\/p>\n
Jakkolwiek de Falla siedem pi\u0119knych lat swego \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w Pary\u017cu, w polu oddzia\u0142ywania sztuki Debussy\u2019ego i Ravela, by\u0142 przecie\u017c urodzonym w Kadyksie niew\u0105tpliwym Andaluzyjczykiem. A jako Andaluzyjczyk, niejako z natury rzeczy, przepoi\u0142 swoj\u0105 muzyk\u0119 trudnym do okre\u015blenia duende.
\nOd koncertu fortepianowego nazwanego Nocami w ogrodach Hiszpanii(1909) i opery La vida breve, po cykl pie\u015bni Siete canciones populares espa\u00f1olas i balet El amor brujo (1915) pisa\u0142 muzyk\u0119 zakorzenion\u0105 w rodzimo\u015bci i pe\u0142n\u0105 wyrazistej ekspresji. A jak przypomina Federico Garcia Lorca, \u201ewielcy arty\u015bci hiszpa\u0144skiego Po\u0142udnia wiedz\u0105, \u017ce ani w \u015bpiewie, ani w ta\u0144cu, ani w grze, nie ma rzeczywistej emocji bez duende.\u201d
\nMimo, i\u017c \u00f3w cykl siedmiu hiszpa\u0144skich pie\u015bni ludowych \u0142\u0105czy w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 melodie i rytmy nie tylko Po\u0142udnia ale i P\u00f3\u0142nocy kraju \u2013 duende jest w nim obecne. Roman Kowal, kt\u00f3ry pie\u015bniom tym po\u015bwi\u0119ci\u0142 odr\u0119bny esej, ujrza\u0142 w utworze de Falli \u201eodwieczny cykl prze\u017cy\u0107 mi\u0142osnych\u201d, odmierzany przez nast\u0119pstwo uczu\u0107: \u201emi\u0142o\u015b\u0107 \u2013 szcz\u0119\u015bcie \u2013 zdrada i \u2013 nienawi\u015b\u0107, gdy to na usta ci\u015bnie si\u0119 przekle\u0144stwo: malaya el amor, malaya!\u201d. Ujrza\u0142 owych siedem pie\u015bni jako \u201ewielki \u0142uk lamentu, jako okrzyk powstrzymywany, szlachetny, godny Hiszpana\u201d.<\/p>\n
\u2219 El pa\u00f1o moruno. Andaluzyjska solea, czyli pie\u015b\u0144 samotno\u015bci. Szydercza i gorzka. \u015apiew rzuca pytania, na kt\u00f3re nie ma odpowiedzi. Fortepian daje z\u0142udzenie gitary.<\/p>\n
\u2219 Seguidilla murciana. Taniec bliski bolera, pochodz\u0105cy z granicz\u0105cej z Andaluzj\u0105 Murcji. Wyrzuty i przekle\u0144stwa: \u201eJeste\u015b jak pieni\u0105dz, co przechodzi z r\u0105k do r\u0105k!\u201d<\/p>\n
\u2219 Asturiana. Ciche, liryczne lamento, oparte na pie\u015bni z tamtych okolic. \u201eSosna p\u0142aka\u0142a razem ze mn\u0105\u201d.<\/p>\n
\u2219 Jota. Pie\u015b\u0144 taneczna stoj\u0105ca na antypodach canto hondo, o proweniencji arago\u0144skiej. \u201e\u017begnam ci\u0119! \u017begnam… do jutra.\u201d<\/p>\n
\u2219 Na\u00f1a. Nowy moment lirycznej zadumy: ko\u0142ysanka snuje arabesk\u0119 melodii ponad ostinatem fortepianu. Bliska ciszy: \u201e\u015apij dziecino, \u015bpij\u201d.<\/p>\n
\u2219 Canci\u00f3n. Pie\u015b\u0144 pe\u0142na pogardy i przekle\u0144stw. \u201eJak\u017ce zdradzieckie s\u0105 twoje oczy. Niech je pogrzebi\u0105!\u201d<\/p>\n
\u2219 Polo. Powr\u00f3t do punktu wyj\u015bcia, do andaluzyjskiego canto hondo. Solea, skarga samotnego cz\u0142owieka na los. Bardziej wykrzyczana ni\u017c wy\u015bpiewana.<\/p>\n
Mieczys\u0142aw Tomaszewski<\/b><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Manuel de Falla (1876-1946) Siete canciones populares espa\u00f1olas Jakkolwiek de Falla siedem pi\u0119knych lat swego \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w Pary\u017cu, w polu oddzia\u0142ywania sztuki Debussy\u2019ego i Ravela, by\u0142 przecie\u017c urodzonym w Kadyksie niew\u0105tpliwym Andaluzyjczykiem. A jako Andaluzyjczyk, niejako z natury rzeczy, przepoi\u0142 swoj\u0105 muzyk\u0119 trudnym do okre\u015blenia duende. Od koncertu fortepianowego nazwanego Nocami w ogrodach Hiszpanii(1909) […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-175","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-f"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":371,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175\/revisions\/371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beethoven.org.pl\/encyklopedia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}